Mobile menu

Off topic: LETËRSI - RrĂ«fenja nga Amerika - PĂ«llumb Kulla
Thread poster: Monika Coulson

Monika Coulson  Identity Verified
Local time: 08:41
Member (2001)
English to Albanian
+ ...
Aug 8, 2003

PĂ«llumb Kulla

Rrëfenja nga Amerika
-Përjetime dhe portrete shqiptarësh në mërgim-

Një politikan i Tiranës vjen në Uashington


Nuk heq, që nuk heq dorë Nesti nga politika!..
Nesti kĂ«tu nĂ« Nju Jork dhe im kunat atje nĂ« TiranĂ«, secili nga njĂ« djalĂ« tĂ« vetĂ«m kanĂ«, po veç, kur bĂ«jnĂ« be pĂ«r kokĂ« tĂ« kryetarit tĂ« partisĂ«, besoju, s’tĂ« gĂ«njejnĂ«!
“ShĂ«ko bre kushĂ«ri punĂ«n kĂ«tu n’AmerikĂ«, se e ke tĂ« mirĂ«,- i them ngaherĂ« Nestit,- e mos shĂ«ko ç’bĂ«jnĂ« ata qĂ« kacafyten nĂ« ShqipĂ«ri, oreee!” “Qepe, Peço, se ti nuk di nga lidhet gomari, ma kĂ«then ay. E mira jonĂ« Ă«shtĂ« nĂ« mĂ«mĂ«dhe!”
Tëmën e sëmës, që nga Amerika, Nesti paguan kuotat e partisë në Shqipëri! Seç e kanë vënë atje në një këshill të përgjithshmë, vete jep intervista, del në televizor e u thotë broçkulla sikur demek, Amerika i ka sytë te parti e tyre!
MĂ« vjen Nesti njĂ« natĂ«, kur po parkonja limuzinĂ«n e mĂ« pyet a do isha i zĂ«nĂ« javĂ«n qĂ« vinte. E pyeta ç‘kĂ«rkonte e mĂ« tha se tĂ« mĂ«rkurĂ«, mĂ« desh me limuzinĂ« nĂ« Vashington.
‱ I madhi i partisĂ« tonĂ« vjen nga Tirana e do qĂ« tĂ« takojĂ« tĂ« mĂ«dhenjtĂ« e
kĂ«tushmĂ«, - tha. - Ti do vish me mua e do tĂ« tĂ« mbaj atje. Ta kesh pĂ«r nder, se limuzina tĂ«nde do tĂ« vejĂ« dĂ«pĂ«r tĂ«rĂ« takimet. TĂ« pĂ«lqen?”
‱ MĂ« pĂ«lqejnĂ« paratĂ«, - i thashĂ«. - UnĂ« punĂ« dua!
Ay më tregovi për zgjedhjet që do bëshin në Shqipëri ato ditë e më tha se për këtë
Nesti do të shkonte që nga Amerika e do rrinte dy javë në Tiranë. Do ikte tok me të madhë e partisë, pe Vashingtonit, në një aropllan. Unë do i shpinja gjer në aroport e pastaj do këthesha vetë në Nju Jork, të premten mbrëma.
‱ E prishur mos qoftĂ«! - i thashĂ«.
Nesti më porositi ta qepnja gojën për sa do shihnja e sa do dëgjonja. Zgjedhjet
nĂ« ShqipĂ«ri ishin tĂ« fituara dhe ardhja nĂ« Vashington do t’u vinte vulĂ«n.
‱ ParatĂ« nuk do tĂ« t’i kursejmĂ«, - tha Nesti, - po kĂ«to dy gjĂ«ra i duam nga tynĂ«:
limuzinë të ndritur dhe gojë të qepur!
‱ S’tĂ« flas dot , - ia bĂ«ra – se e kam qepur qĂ« qĂ«parĂ«!
Ma shtërngovi dorën sa më krisnë koskat e me Nestin u pamë të mërkurë.
Nga Tirana të nesmen më mori kunati pa gdhirë në telefon e dukej se po
fluturonte: - Ay
, dĂ«gjon-o? Ay, i madhi jonĂ«, vjen atje! – mĂ« tha, - po nuku flas dot gjatĂ« se s’kam para! – Dhe krĂ«k ma mbylli.
Si Nesti dhe kunati im paskej plot kĂ«tu te ne, se KryetarĂ« e partisĂ«, atĂ« tĂ« mĂ«rkurĂ« mbrĂ«ma, n’aroport tĂ« Vashingtonit, kishnĂ« dalĂ« ta prisnin nja njĂ«qind veta. Nesti mĂ« tha qĂ« ta hiqnja limuzinĂ«n mĂ«njanĂ« se ai, pas takimit me mĂ«rgimtarĂ«t, do ta nxirrkej ShefnĂ« nga njĂ« derickĂ« e fshehtĂ«. Ashtu u bĂ«. I mbajta hapur derĂ«n Shefit, ay hipi me nxitim nĂ« limuzinĂ«, tok me njĂ« badigard, dy ndihmĂ«sat qĂ« kish me vete, pas tyre Nesti dhe çamĂ« ferrĂ«n dĂ«pĂ«r natĂ«. Nesti mĂ« jepte drejtimnĂ« e ata flisnin pĂ«r zgjedhjet e pĂ«r ca spiunĂ« tĂ« partisĂ« qĂ« paskĂ«rkshin nxjerrĂ« sekretnĂ« e udhĂ«timit tĂ« Shefit n’AmerikĂ«. Nga llafet e tyre mĂ«sonja se dhe njerĂ«zit qĂ« e njatjetuan nĂ« aroport, nuk patnĂ« arritur tĂ« marrĂ«n vesh as hotelĂ« as vendet e takimeve me politikanĂ«t amerikanĂ«. Desh Zoti, sekreti nuk ka dalĂ« i tĂ«ri, psherĂ«tivi Shefi.
I shpura buzë lumit Potomak, në një hotel të zinxhirit Hollidei Inn. Potomaku, vënde vënde, më kujton Devollë, kur e frynin shirat e vjeshtës. Zumë dhomat: ca oda pa salltanete në kat të katërt. Mysafirët pe Tirane iu sulë krevatve e ranë si të vdekur. Mua më patnë caktuar në një odë me badigardë, që as më foli as i fola, se dhe ay ra top në krevat.
TĂ« nesmen u ngrita shpejt e bĂ«ra gati limuzinĂ«n. E fĂ«rkova e bĂ«ra xixĂ« dhe nisa tĂ« prisnja rrugĂ«n e parĂ«, po asnjeri s’po bĂ«she i gjallĂ«. Aty afĂ«r drekĂ«s njĂ«ri pe ndihmĂ«save dolli nga hoteli, u kĂ«thye sakaq duarmbushur me gazetat mĂ« kryesore amerikane dhe u ngjit me to, nĂ« odĂ« tĂ« Shefit. NdihmĂ«sin e pashĂ« prapĂ« nĂ« ballkon, qĂ« mĂ« thirri lart se Shefi desh tĂ« mĂ« takonte. LashĂ« fĂ«rkimnĂ« e limuzinĂ«s e bĂ«ra pĂ«rpjetĂ« shkallĂ«ve. Kryemysafiri mĂ« dha dorĂ«n e mĂ« falnderovi. Atij i qe bĂ«rĂ« qefi shumĂ«, qĂ« isha kusho me Nestin. Kushua, aty mĂ«njanĂ«, qeshte si maçok. NdihmĂ«si tjetĂ«r nĂ« odĂ«t ngjitur, po provonte tĂ« lidhej me Librazhdin. Me ç‘dukej ai nuk kish gjetur cilĂ«si tĂ« mirĂ« linje, se tĂ« thirrurat po shponin muret.
‱ Alo Librazhdi kĂ«tu Vashingtoni? MĂ« lidh me RuzhdinĂ«. KĂ«tu Vashingtoni
jemi
 Librazhdi? Ruzhdi? Hë  E prezantuat kandidatnĂ«-o?
Ca më tej ay solli te Kryetari lajmet e Librazhdit dhe tregovi se tërë gazetat e
vendit vrisnin mĂ«ndjen pĂ«r kĂ«t udhĂ«tim n’AmerikĂ«. Ay tha se pĂ«r kĂ«tĂ« udhĂ«, entuziazmi nĂ« besnikĂ«t e partisĂ«, kish arritur qiellĂ« e ish ngjtur mĂ« la. NĂ« sytĂ« e mĂ«ndjes, mua m’u fanit kunati.
U kĂ«rkova tĂ« mĂ« jepnin lejĂ« tĂ« dilnja e t’i prisnja te limuzina, por Shefi mĂ« tha se do hamim bukĂ« tok, aty brenda nĂ« dhomĂ« tĂ« tij. Badigardi solli dy pica tĂ« mĂ«dha sa dy lĂ«menj dhe u mblodhmĂ« tĂ« tĂ«rĂ« rreth tryezĂ«s. Ashtu siç pĂ«rtypçim, pica u kujtovi atyre ItalinĂ« dhe atëças u pĂ«rshesh muhabeti: u zu nĂ« gojĂ« njĂ« farĂ« Ruteli, komisjoni i zgjedhjeve nĂ« Kurbnesh, njĂ« fjalim qĂ« paskĂ«rke mbajtur njĂ« me emĂ«r Beluskoni, lista shumĂ«emrore qĂ« duhej rishĂ«kuarĂ«, blerja e njĂ« mikrobusi Fiat pĂ«r partinĂ«, prapĂ« pica dhe prapĂ« nevoja e kontakteve mĂ« tĂ« shumta me ItalinĂ«.
Pas dreke e fshiva edhe dy herë të tjera limuzinën po nuk vajtmë asgjëkundi. Dhe ata prapë u shtrinë shpejt. Tëmën, thashë, kaq të lodhur të jenë këta-o?!
Do kishim ditĂ« tĂ« ngarkuarĂ« tĂ« nesmen e unĂ« qĂ« pa gdhirĂ« i futa njĂ« tĂ« hekurosur kostumit. Ama, krĂ«ckĂ« e kisha! E vishnja pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«. Sebepi ish i madh bre. Nuk do tĂ« dilnja si rozgĂ«, kur t’i hapnja derĂ«n Kryetarit n’oborr tĂ« Departmentit tĂ« Shtetit, a dofta 
 nĂ« ShtĂ«pi tĂ« BardhĂ«! Ama, mĂ« kujtohej ShtĂ«pi e BardhĂ« - shurra mĂ« zinte! Ajrosa limuzinĂ«n i shfryva ca livando nga shishka mĂ« e mirĂ« dhe i kuptosa dyert. Pastaj nisa ta fĂ«rkonja maqinĂ«n prapĂ«. FĂ«rko e fĂ«rko
 Po mĂ« bĂ«shin gishtrinjtĂ« copĂ«, e ata s’bĂ«shin tĂ« gjallĂ«!
Nga ora njëmbëdhjetë Kryetari dolli në ballkon të tij. Më pa te limuzina, e ma bëri njatjeta me dorë. Pastaj u ul në një karrekllë e piu atje një kafe e dy Marllboro. U këthye prapë brenda, po nuk harrovi të më thërriste lart. Vajçë. Në korridor ngatërroshin të thirrurat e ndihmësave, që që nga dhomat e tyre, lidhçin me zonat e zgjedhjeve në mëmëdhe:
‱ KĂ«tu Vashingtoni! O ti Fieri, a i ndreqtĂ« listat e votuesve tĂ« Sheqit
të Madh? Nga Vashingtoni pyesim
. Alo! Paskuqani

Bëhej një lëmazhdë emrash e fshatrash shqiptarë, që flisnin me Vashingtonë,
aq sa tĂ« hipte dĂ«pĂ«r trup njĂ« zjarrllĂ«k respekti a krenarie pĂ«r kĂ«ta djem tĂ« palodhur, qĂ« kĂ«tu dy çape pe ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«, mĂ«ndjen e kishnĂ« atje te zgjedhjet, te kutitë  Nuk dinin pushim, ata oreee, por varda, sa mbaronin me BilishtnĂ« kĂ«rkonin HotolishtnĂ«, sa linin PaskuqanĂ«, lidhçin me MurriqanĂ«! Kur mos i kem tĂ«rĂ«, bota qe bĂ«rĂ« e vockĂ«l!..
NdihmĂ«sat i suallĂ« Shefit njĂ« vandak fletĂ«sh me artikujt pe tĂ« gazetave shqiptare, qĂ« vizitĂ«n e tij tĂ« papritur nĂ« Vashington njĂ«ra palĂ« e shĂ«konte si ogur tĂ« mirĂ«, kurse pala tjetĂ«r e shĂ«konte me shqetĂ«sim, me parashikim tĂ« donjĂ« lĂ«vizje tĂ« papritur tĂ« politikĂ«s sĂ« jashme tĂ« Bushit. Hamendje gjithfarĂ«-o!. “Obo-bo ç‘do mĂ« hapet punĂ« mua” thashĂ« me vete dhe xheç zbrita prapĂ« tĂ« fĂ«rkonja limuzinĂ«n, po Shefi mĂ« tha tĂ« rrinja se do hamim prapĂ« drekĂ«.
Sufllaqkat qĂ« kish blerĂ« bodigardi ishin tĂ« nxehta. Sufllaqet shiteshin shumĂ« n’AmerikĂ« e ky sebep u solli atyre nĂ« sofĂ«r punĂ«t me grekĂ«rit. Ashtu dyke ngrĂ«nĂ« i qĂ«ndisnĂ« njĂ« telegram Simitisit, pĂ«r ditĂ«n e lindjes.
Kur kish akoma dhe donjë hosten diellë, ngjavi ajo që prisnja që pe dy ditësh: erdhi sëra e limuzinës time! Nesti dolli në ballkon e më thirri: - Tani, Peço, ndize e rri gati!
Sa tĂ« vinin ata unĂ« u pashĂ« nĂ« pasqyrkĂ«: kostumi ishte akoma krĂ«ckĂ«, njĂ« rrudhkĂ« s’i kisha bĂ«rĂ«! Ata xbritnĂ« me valixhe dĂ«pĂ«r duar e u futnĂ« vargan nĂ« limuzinĂ«. PashĂ« nga Nesti, demek, mĂ« jep udhĂ«!
‱ NĂ« aroport! Jemi pĂ«r TiranĂ«! - ma bĂ«ri kushua. UnĂ« e pashĂ« me çudi, po ay
mĂ« shkeli buzĂ«n e poshtme, demek, mo ha mut, po bĂ«j ç‘tĂ« thonĂ«, ti njĂ« copĂ« shofer je dhe paratĂ« t’i dhamĂ«!
Ama jo, thashĂ« me vete, ç‘punĂ« kam unĂ« se erdhka njĂ« delegacion nga Tirana pĂ«r njĂ« picĂ« e dy sufllaqka!
E u bĂ«ra erë 


* * *
Kunati më mori në telefon nga Tirana, që të nesmen. Avazë, ay:
‱ Peço unĂ« po e mbyll e mĂ« merr tinĂ«, qĂ« andej, ce unĂ« s’kam para!
Nuk e zgjata. Kunati andej, nuk mbahej nga gëzimi. Më llafosi plot
tetëmbëdhjetë dollarë e njëzetetre cente. Kaq dëftente fatura e telefonit , kur më erdh më prapa . Më tregovi që ishte tok me qindra e qindra të tjerë, që kishin pritur kryetarë, në Rinas.
‱ E di ç‘u bĂ« kĂ«tu-o? Zjarr, bre zjarr! Xheç u dogj Rinasi, o pĂ«r kokĂ« tĂ«
Benit! Më llafosi Nesti për ty. Po ti, o zuzar, ce nuku na the që kishe qënë me limuzinkën tënde në tëra takimet? Mirë thonë, që Peçua në vend të gojës ka kasafortë!
Të mos kisha vënë dorën mbi kasafortë, unë xheç ia plasa të qeshurit.
‱ DĂ«gjon-o?. E di bre, si ishte Rinasi? Kur u dha Shefi te dera e oropllanit me
atĂ« fytyrĂ«n e tij tĂ« bukur, qĂ« i llapste nga drit e gĂ«zimit, nuk mbahej populli. Policia po hiqte tĂ« zinĂ« e ullirit. GazetarĂ«t ishnĂ« çkulur dyke lĂ«nĂ« tĂ«rĂ« aktivitetet pĂ«r zgjedhjet e ishin ngulur atje pe dy orĂ«sh. UnĂ« isha afĂ«r me kandidatnĂ« qĂ« vumĂ« nĂ« Librazh. E zumĂ« kryetarĂ« dhe e hodhmĂ« pĂ«rpjetĂ«. GazetarĂ«t xheç e mbytnĂ« me tĂ« pyetura: “Si shkuan takimet nĂ« Vashington? ÇfarĂ« premtime muartĂ« pe ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«? A Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ« qĂ« takuatĂ« Povellin? ÇfarĂ« u tha Povelli?”
 Kryetarit i rrĂ«zĂ«llinte çehrja. Ku e gjen gjithatĂ« nur o nĂ« p.. tĂ« sĂ«mĂ«s! E di ç‘u tha-o? “ZotĂ«rinj, - u tha, - kot ini munduarĂ«. Rruga jonĂ« ishte njĂ« shĂ«titje e thjeshtĂ«, pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« pak pushim buzĂ« lumit tĂ« Vashingtonit” Me njĂ« llaf, kush ka mĂ«nt le ta kuptojĂ«! Aty u dha njĂ« nga ata gazetarĂ«t turi-misqinĂ«, qĂ« KryetarĂ« tonĂ« e do ta shohĂ« tĂ« pjekur nĂ« hell. E pyeti: “Zoti Kryetar, ka pĂ«shpĂ«ritje qĂ« ky udhĂ«timi juaj i papritur, ish urdhĂ«ruar nga Bushi
 Me cilin biseduat ditĂ«n e parĂ«?” E di si iu pĂ«rgjegj Kryetari-o? – mĂ« pyeti kunati nga Tirana.
‱ Jo, - i a bĂ«ra unĂ« qĂ« kĂ«tej nga Nju Jorku.
‱ I a dhjeu inglisht: “ Uell!
 No-mor-komente”, i tha
 E di ç‘do tĂ« thotĂ« kjo,
o Peço?
‱ Jo, - ia bĂ«ra unĂ« prapĂ«.
‱ Kjo do tĂ« thotĂ«: tashi do ia shĂ«koni avazĂ« kĂ«saj rrugĂ«s qĂ« bĂ«mĂ« ne atje! Tashi
qĂ« vamĂ« nĂ« Vashington-o? Tashi, hapuni maskarenj, se do t’ju hamĂ« tĂ«mat!


[Edited at 2003-08-12 03:42]


Direct link Reply with quote
 

Monika Coulson  Identity Verified
Local time: 08:41
Member (2001)
English to Albanian
+ ...
TOPIC STARTER
Përse të akuzoja atëhere, or më qafsh?! Aug 12, 2003

PĂ«llumb Kulla


Rrëfenja nga Amerika
-Përjetime dhe portrete shqiptarësh në mërgim-


Përse të akuzoja atëhere, or më qafsh?!




PĂ«r portierĂ« fotbolli e pĂ«r hetuesa qĂ« tĂ« punonin qindin, nuku kish vend t’ia kalonte dot Korçës tonĂ«!

Kam rrëfyerë shumë, po nuku kam rrëfyerë më të bukurën, atë që më ka ndodhur njëherë këtu, vite të shkuara

E po kur tĂ« qaj tĂ«rĂ«, kurrĂ« nuku do ma mirrte mendja se nĂ« mes tĂ« Pellham Parkut do mĂ« fanitej hetuesi im, ay qĂ« mĂ« pat nxjerrĂ« ujĂ« tĂ« zi njĂ« herĂ« vaftit! Sefte e pashĂ« kur po zgjidhte banane nĂ« Lajdig Aveny. Ay mĂ« pa e mbeti. UnĂ« i hoqa sytĂ«. I hoqa unĂ« po s’m’i hiqte ay. E takova mĂ« pas dhe nja dhjetĂ« herĂ« tĂ« tjera e gjene unĂ« i hiqja sytĂ« i pari. Ay ishte gati tĂ« mĂ« jepte tĂ« njohur, por unĂ«, fĂ«sht, tutje! ShtatĂ« muaj rresht kjo punĂ«!
AtĂ« ditĂ« mĂ« zuri ngushtĂ«. UnĂ« i ulur nĂ« njĂ« stol tĂ« parkut, ay u dha. Asnjeri tjetĂ«r. UnĂ« e ay. Gjene m’u qep ky, miza e kalit, o nĂ« ..çkĂ« tĂ« sĂ«mĂ«s! Gjene me njĂ« gazetĂ« shqiptare tĂ« zhubrosur nĂ« dorĂ«!
E pashë me bisht të syrit. Ay ka mbajtur çapnë e po shëkon këtej nga mua. Këtë rradhë, më duket nuku do më ndahet, thashë.
E nuku m’u nda plaku. M’u afrua e mĂ« ndĂ«nji njĂ« tĂ« pĂ«shtyrĂ« larg. BĂ«ra sikur e vura re atĂ« ças. Po mĂ« foli, thashĂ«, do t’i flas! MĂ« foli:
‱ QĂ« je shqiptar kĂ«tĂ« nuk e diskutoj mĂ«, - ia nisi Taqka. - TĂ« shĂ«koj gjthnjĂ« dhe,
hë të flas sot, hë të flas nesër!
UnĂ« s’lĂ«viza hiç pe stolit. Po ama, as shĂ«njĂ« qĂ« gabohej, nuk i dhashĂ«. E shihnja
unĂ« qĂ« Taqka desh t’i shkonte gjer nĂ« fund:
‱ Do tĂ« mĂ« bĂ«sh vend tĂ« ulem ca-o? – pyeti dhe m’u ul pranĂ«. - Dhimitraq ma
thonë, - më tha. - Ore ku jemi parë, bashkë?
Ke parĂ« kĂ«shtu ti?! - Nuku mĂ« mban mend? – i thashĂ« me njĂ« zĂ« qĂ« edhe vetĂ« u çudita, se si m’u ngjir papandehur. - TĂ« mĂ« vraç, - tha, - nuku tĂ« sjell dot nĂ« hatĂ«r!
Para shtatë muajsh, kjo do dukej e pabesueshme, por tashi e besova që
plaku nuku më njihte vërtet. - Po mirë-o, - i thashë, nuku më mban, nuku më mban!
‱ Jo, po unĂ« dua ta di, - ngulte plaku kĂ«mbĂ«, si mushka.
Dua ta heq nga qafa, po më hiqet ay! - Po më mirë bre, të mos e dish! - ia bëra.
– Jo, mĂ« mirĂ« ta dij. – Dhe pa e lĂ«nĂ« brazdĂ«n, vazhdoi: - Jemi pjekur donjĂ«herĂ« nĂ« ShqipĂ«ri?
E po kjo pikĂ« e zezĂ«! Oh, krimb i gjizĂ«s! Ky nuku mĂ« desh mua, jooo! KĂ«tij i duhej donjĂ« hundĂ« lesh qĂ« t’i rrĂ«mbente njĂ« dru, qĂ« t’i binte shtatĂ« herĂ« e t’ia nĂ«mĂ«ronte njĂ«! Gjene thashĂ«, hajd t’ia shkund kujtesĂ«n nga rrodhet:
‱ A ke qĂ«nĂ« hetues, zotrote? - ia prita si me tokmak. Ay u hutua e po mĂ«
pĂ«rpĂ«liste qepallat si guak. Shtyje dhe ca Peço, i thashĂ« vetes. – S’e sjell dot nĂ« hatĂ«r-o? NĂ« burg tĂ« Korçës, e kujton tashi, besoj!
Të ish donjë tjetër do ngrihej e do bëhej def, me bisht në shalë, por Taqka
duket e ndjeu, se unë të hanja munë, jo të nxirrja inatet!
‱ Mos more! TĂ« kam bĂ«rĂ« hetimnĂ«? TĂ« kam marrĂ« nĂ« pyetje, Ă«h? - TĂ« thoshe ti,
TaqkĂ«s nuk i delte e keqja. - Eh moj e kaluarĂ« e hidhur!.. – i binte gjunjĂ«ve. (TĂ«mĂ«n, thashĂ«, do tĂ« zerĂ« tĂ« mĂ« qajĂ« kĂ«tu!) - Mo mĂ« thuaj qĂ« tĂ« kam torturuarĂ«! – tha dyke m’u lutur.
‱ Po tĂ« duash nuk e them-o, - i a bĂ«ra, - po e vĂ«rteta Ă«shtĂ« se

‱ Hajde regjim i poshtĂ«r hajde! – psherĂ«tinte plaku qĂ« nga thellĂ«sirĂ« e shpirtit e
nisi ta shajĂ« me rrĂ«njĂ« e me degĂ« diktaturĂ«n: - Dhe me siguri i ke ngrĂ«nĂ« shtatĂ« vjet prapa hekurave, nĂ« palcĂ« tĂ« rinisĂ«! I ke ngrĂ«nĂ«, i ke ngrĂ«nĂ«! Ah moj diktaturĂ« e fĂ«lliqur ç‘ke bĂ«rĂ«! – Dhe kthehej nga unĂ«: - Po a je mirĂ«? NcĂ«-ncĂ«! PĂ«rse tĂ« akuzonja, mor aman, mĂ« qafsh?
‱ Do tĂ« ta them-o, posi, i thashĂ«: Kot fare! Se, gjoja, dĂ«gjonja “ZĂ«rin e
AmerikĂ«s”. Se, demek, desha tĂ« arratisça dhe tĂ« vinja kĂ«tu nĂ« Shtetet e Bashkuara

Plaku vazhdonte ofshamat e pikëlluara rradhë-rradhë, gjer u kujtua se më zu me
presh në duar. Nisi të zgërdhejë e të më tundë gishtnë, me qortim pe mësuesi.
- NĂ« fakt, ja ku je n’AmerikĂ«! HĂ«-hĂ«! Nuku paska qĂ«nĂ« kot!
- Shpifje bre! AtĂ«here nuku kishnja dĂ«rmend! – ia preva.
‱ KĂ«tĂ«, as tani s’ta pranoj. – ma previ dhe ay dhe unĂ« e pashĂ«, qĂ« kot i kisha
ndĂ«njur ftohtĂ«, pasi asgjĂ« s’e pengonte TaqkĂ«n tĂ« kĂ«naqej me mua, si me njĂ« mik tĂ« vjetĂ«r. Ma lĂ«shovi firomĂ«n nĂ« vesht e mĂ« pĂ«shpĂ«shi ngadalĂ«, sikur Sigurimi tĂ« na paskej ngjitur pĂ«rgjuesa edhe dĂ«pĂ«r stolat e Pellham Parkut: - TĂ«rĂ« bre, tĂ«rĂ« ne e Ă«ndĂ«rromim AmerikĂ«n, atĂ«here! Si ju qĂ« rriheshit, edhe ne qĂ« u rrihmim. HĂ« po diktaturĂ« e poshtĂ«r, qĂ« na mori mĂ« shumĂ« se gjysmĂ«n e jetĂ«s! - Na e mori
 - ia bĂ«ra me zor pas tij. - Ah moj diktaturĂ« e mallkuar! Ah o sistem maskara!
- Maskara, - i mbajta iso pa qef e fillova ta marr inat veten, ce jo vetĂ«m nuku po i lanja borxhet, por po i vinja edhe pas avazit. E bile, dyke dashur mos ma merrte fjalĂ«n “maskara” pĂ«r veten e tij, nxitova ta pĂ«rsĂ«ris gjene: - Sistem maskara!
Më erdhi turp pe vetes, kur të qaj tërë. Tëmën, thashë, po unë pse nuk ia ndërroj këtë mut teme, po e le të dërdëllisë dyke sharë bot e bot diktaturën! E pyeta si ia kalonte tashi.
‱ Me halle shumĂ«. – ma bĂ«ri dhe lĂ«shovi njĂ« derro psherĂ«timĂ«, sa thashĂ« se
dha shpirt. - Po tashi, - më tha, - që amerikanët më dhanë strehimnë, sikur më mbarë po më vete.
RrufenĂ« e kisha pritur, kĂ«tĂ« jo! Deshnja unĂ« ta linja temĂ«n, po s’mĂ« linte tema mua. Kushedi sa do t’i kem çakarritur sytĂ«, se Taqka mĂ« kuptovi.
- Ce habitesh-o?.. Tërëve neve që e kemi urryerë diktaturën, na e dhanë, - tha.
- Po ja, - iu qava, - mua nuku po ma japën akoma!
- E po ti dofta nuk e ke urryerĂ« aq sa neve tĂ« tjerĂ«t, - ma shpegovi dhe desh ta nxirrte shkaknĂ«: - Ja, pasi ... mbaruamĂ« punĂ« bashkĂ«, atĂ«here, ç’ke bĂ«rĂ«? – UnĂ« nisa t’i tregoj qĂ« pe ditĂ«s qĂ« pranova akuzat. - NĂ« fakt, - ma previ fjalĂ«n Taqka, - jo qĂ« tĂ« mburrem, po me mua, tĂ« tĂ«rĂ« i pranonin akuzat. HĂ«, mĂ« fal! Pastaj, ç’bĂ«re?
- Ato të shtatë vjetët!.. - iu përgjigja e teksa plaku vazhdovi ta shante me rrënjë e degë sistemnë, unë desha ta vërtetonja akoma: - Vërtet nuku më mbanje mend?!
- Po kuuu, bre! – u shfajĂ«sua me fytyrĂ« qarramani Dhimitraqi. - Sa kam kaluarĂ« unĂ« dĂ«pĂ«r kĂ«to duar! More, more, more! TĂ« zestĂ« male qĂ« s’piqen dot, pa njeriu me njerinĂ« u pjekĂ«rka! – E pyeta se si i kish vajtur filli atij mĂ« pas. - Regjim i poshtĂ«r, bre bir, - tha. - Pasi mbaruamĂ« punĂ« bashkĂ«, nuku mĂ« rreshtnĂ« trasferimet! “Na duhet njĂ« hetues i zoti atje: shko TaqkĂ«! E ka kyçur njĂ«ri gojĂ«n kĂ«tu: hajde Dhimitraq!”.. E kĂ«shtu gjer sa suallmĂ« demokracinë 
Të na shihte njeri tok, do ta zinte lemeria. Të ngjanim ne, or byrazer, si dy miq të vjetër që kanë kaluarë të tharta dhe të ëmbla tok. Kur mos kem babanë, dukshim në stol tamam siç e thonë këta kllasikët e rinj të demokracisë, si dy bashkëvuajtës, që po shamim sistemnë, që na kish bërë bashkfajtorë e vazhdomim me pyetka, për rrugët që na kishnë shpënë larg njëri tjatrit.
‱ Po tani-o, me se merresh? – pyesnja unĂ«, bashkĂ«fajtori, tĂ« gjorin TaqkĂ«, -
nuk u ke kërkuarë donjë punë si hetues, këtyre të Amerikës-o?
- Uell
 - ma kthente me njĂ« fjalĂ«zĂ« amerikane bashkĂ«vuajtĂ«si im, qĂ« si tashi e sjell nĂ« hatĂ«r, ashtu me mĂ«ngĂ« tĂ« pĂ«rveshura nĂ« hetuesi, - nĂ« fakt, ma propozuanĂ«. “Nuku kam fuqi, bre, u thashĂ«, mua mĂ« ka drobitur biruca”

- Biruca?!!! - Rrufeja e dytë, kjo! Këtu më kërcyenë mua. I butë i butë, po kjo ishte të qaje me oiii!.. Njëmijë susta më shtynë përpjetë, drejt e më këmbë: - Po tinë nuku the që ke qënë në burg!
- Nuku thashĂ« unĂ«, po ama e thotĂ« shkresa! – ma bĂ«ri ay pa u ngritur pe vendit. - E kur e thotĂ« shkresa me firmĂ« e vulĂ«, zere se ke qĂ«nĂ«! HĂ« mo derĂ«zi, se tĂ«rĂ« kemi vojtur nĂ« atĂ« skĂ«terrĂ«!.. ShkresĂ«n ma dha njĂ« njeriu im, nĂ« Komitet tĂ« PĂ«rndjekurve. Ay ma mbushi e unĂ« ua paraqita kĂ«tyre

TĂ«mĂ«n-o, pĂ«r atĂ« ditĂ« m’i paskĂ«shin mbledhur tĂ« tĂ«ra çuditĂ«! - Njeriu yt?! Ke patur ti njeri nga fisi, tĂ« pĂ«rndjekur?! – ulĂ«rita.
- Kush mo tha, nga fisi! – Taqka vazhdonte tĂ« fliste ulur, avash avash. - TĂ«rĂ« ata tĂ« pĂ«rndjekurit e komitetit, i kam kaluar dĂ«pĂ«r duart e mia.
‱ E po kjo
kjo nuku Ă«shtĂ« e drejtĂ«, bre! – po shfrynja unĂ«. - Ja thuaj tĂ« drejtĂ«n!
Biseda e ngrohtë tani na kish lënë shëndenë. Unë zjenja, ay valovi i pari! Vrëng,
përpjetë dhe më erdhi para turinjve!
- Cila, mo, nuk Ă«shtĂ« e drejtĂ«! Cila?! Patriot, patriot, po
 nuku tĂ« duroj unĂ«! Mbylle kamaren e rri rehat aty! – Tani po ma kujtonte tamam atĂ« DhimitraqnĂ« e parĂ«. Nga e kish fshehur tĂ«rĂ« atĂ« zĂ«, o e vrafshin me bukĂ« nĂ« gojĂ«! SokĂ«llinte o sokĂ«llinte: - Nga juve, mĂ« tha, i patmĂ« ata dyzetepesĂ« vjet, qĂ« kur i kujtoj mĂ« dalin mornicat mbi pantollona! - Nga neve-mo?!!! – i a bĂ«ra. – Nuku na e ka fajnĂ« njeri, oreee! - ia bĂ«ri, - vetĂ«m juve!
‱ Po ç’faj u kemi neve mo?! Juve na shqeptĂ« me hu! – i u kĂ«theva unĂ«. – Na
futët spica dëpër thonj.. Na futët vezë dënë sqetulla. Vezë nuku gjenje në dyqane, ce i mbanit juve bre, për sqetullat tona! A duronim dot neve-o 
?
UnĂ« bot e Taqka qyt: - TĂ« duronit-o, posi! Kur Ă«shtĂ« fjala pĂ«r liri e demokraci, pĂ«r popullin, njeriu duhet tĂ« durojĂ«, oreee! Po tĂ« rezistuakshit juve, nuku do na kish zgjatur aq shumĂ« diktatura. Ja mo ti, ti: a ishe fajtor ti, kur tĂ« dĂ«nova? - AsnjĂ« çikĂ«! – i thashĂ« pas njĂ«zet vjetĂ«sh! - Sigurisht, qĂ« nuku ke qĂ«nĂ« - tha edhe ay, po pas njĂ«zet vjetĂ«sh, - po a e pranove fajnĂ«? – E pranova
 - pranova kokunjur unĂ«.
KĂ«tu Taqka mĂ« ulĂ«rivi, sa nĂ« dyzet vjet, ulĂ«rimĂ« tĂ« tillĂ« s’pata dĂ«gjuarĂ«. U tund
Pellham Parku o nĂ« 
çkĂ« tĂ« sĂ«mĂ«s!
‱ Po pse e pranove, mor
 mor
?! Po unĂ« kisha qef bre, t’u a pĂ«rplasnja nĂ«
sy, shefave tĂ« mij e t’u thoshnja: “kot ma kini sjellĂ« kĂ«tĂ«, oreee! Ky Ă«shtĂ« pa faj!”
‱ Po t’u thoshnje -o, posi!
‱ Po ç’t’u thoshnja unĂ«, mor ta thĂ«ntĂ« prifti! – xheç mĂ« mbyti hetuesi im. – Ç’tu
thoshnja, kur ti e pranonje menjĂ«herĂ«! Ta hanja unĂ«-o?! TĂ« merrnja mĂ« qafĂ« djemkat e mi-o? Ju marrtĂ« dreqi juve, ljepuj! Na e bĂ«tĂ« jetĂ«n zeher. Na mbajttĂ« mĂ« kĂ«mbĂ« gijthatĂ« palo regjim!
 Do kishimĂ« ardhur n’AmerikĂ«, tridhjetĂ« e ca vjet mĂ« parĂ«!.. Do kishmĂ« hapur donjĂ« biznes.. Ju ngrĂ«ntĂ« murtaja, ju ngrĂ«ntĂ«!
Iku me kacabunj të ngritur dyke sharë e turfulluarë. Dhjetë çape e kthe kokën, dhjetë çape e kthe kokën! E ma hidhte mua flakën e syve, sëkur i kishnja vrarë babanë, sëkur i kishnja shkatërruarë jetën.
UnĂ« mbeçë si gallof e pĂ«r atĂ« Zot, nĂ« po e kuptonja, se ce nuk e kishnja mĂ« TaqkĂ«n aq inat, sa ç‘e kishnja mote tĂ« shkuara?! Dy gjĂ«ra ishnĂ«: o ay kish tĂ« drejtĂ« ose ma la mua prapĂ« pilafnĂ«!



Direct link Reply with quote
 

Monika Coulson  Identity Verified
Local time: 08:41
Member (2001)
English to Albanian
+ ...
TOPIC STARTER
Një nuse shqiptare rrëmbehet në Nju Jork Aug 13, 2003

PĂ«llumb Kulla

Rrëfenja nga Amerika
-Përjetime dhe portrete shqiptarësh në mërgim-


Një nuse shqiptare rrëmbehet në Nju Jork




TĂ«mĂ«n bre!, duhej pa tjetĂ«r tĂ« vinja gjer nĂ« AmerikĂ« qĂ« tĂ« mĂ«sonja se sa ndryshojnĂ« zakonet nga tĂ« katĂ«r anĂ«t e vendit tonĂ« tĂ« vockĂ«l. Po çudia mĂ« e madhe Ă«shtĂ« se ca krahina jo vetĂ«m qĂ« i ruajnĂ« duke ua treguar nipkave tĂ« lindur nĂ« AmerikĂ« se ç‘lloj zakonesh ndiqnin njĂ« herĂ« e njĂ« kohĂ«, po edhe i ndjekin kĂ«to zakone akoma. I venĂ« nĂ« jetĂ« si nĂ« fshat edhe kĂ«tu, nĂ« mes tĂ« Menhettenit! Paçka se nĂ« vend tĂ« oborrit tĂ« fshatit, tani kanĂ« tri metro trotuar, nĂ« vend tĂ« qenit, kanĂ« njĂ« alarm e nĂ« vend tĂ« kalit venĂ« e marrĂ«n nusen me limuzinĂ«!
Ca ditë të shkuara, një të diel, e kishnja parkuar limuzinën, - demek, kalën e nuses, - para një billdingu. Në një nga apartamentet, në kat të tetëmbëdhjetë, ca gra këndonin këngë popullore për çupën që po e nxirrnin nuse pe shtëpisë së babajt. Rrugica ishte e ngushtë, siç janë të ngushta e të kufizuara tërë rrugicat e Menhettenit, që kanë veç një drejtim kalimi.
Një makinë policie kaloi bri meje dhe oficeri pa me një farë dyshimi se si kishnja parkuar, po nuku tha gjë. Para 40 e ca vjetësh në fshat, ma ha mendja, parkime nuku kish dhe asnjëri nuku ta shihte kalën me dyshim.
Në këto mendime më thanë të ngjitsha lart, ce më kërkonin. Vajçë pas atij që kish erdhur të më merrte.
Ishte njĂ« goxha ndĂ«rtesĂ« me roje me uniformĂ«. NjĂ« njeri tjatĂ«r, po me uniformĂ«, na shoqĂ«rovi deri te ashensori dhe hyri tok me ne gjer nĂ« kat tĂ« tetĂ«mbedhjetĂ«, ku na la tĂ« dalĂ«m pĂ«r tĂ« vajtur nĂ« apartamentin ku qe nusja, ku ish rritur qĂ« foshnjĂ« e gjer sa pat mbaruar universitetet radhĂ«. Hajde apartament, hajde! Lluks o lluks, tĂ« tĂ« ikte mendja, kur tĂ« qaj babanĂ«! Ishte familje e kamur, e ardhur n’AmerikĂ« qĂ« para tridhjetĂ« e kusur vjetĂ«sh, qĂ« kur Titua pat hequr gardhet e kufinjve. MĂ« pritnĂ« me shumĂ« respekt, megjithĂ« rrĂ«mujĂ«n qĂ« sillnin tĂ«rĂ« ata njerĂ«z tĂ« ndodhur aty e me tĂ«rĂ« zhurmĂ«n qĂ« bĂ«hej. NĂ« njĂ« qoshe tĂ« korridorit ndodhej njĂ« pjano e madhe, kurse dĂ«pĂ«r mure kish piktura, vĂ«nĂ« nĂ« ca korniza tĂ« rĂ«nda, ngjyrĂ« floriri. Para se tĂ« hynim nĂ« atĂ« sallon ku rrinin burrat, nusja na kalovi pĂ«rpara. ÇupĂ«, po çupĂ« ore! T’ i rrĂ«mbenje kokĂ«n bre, e tĂ« iknje me vrap. T’i thoshe tĂ« Madhit Zot: e po mja’ o Zot! Mjaft, veru kyçnĂ« martesave tashi, ce nuse si kjo, nĂ« donjĂ« planet tjatĂ«r ndofta, por mbi kĂ«tĂ« rruzull, nuku vjen mĂ«! E gjatĂ«, si selvi e stolisur. Vinte, sidozot, njĂ« pĂ«llĂ«mbĂ« mbi mua: me njĂ« celular qĂ« e shtĂ«rngonte mes supit dhe veshit e me njĂ« hartĂ« nĂ« dorĂ«, i shpjegonte donjĂ« shoqes sĂ« saj, se ku ishnĂ« drejtimet e hotelit, ku do shtrohej darka. Ajo mĂ« pa mua, kapellĂ«n time pe limuzinisti, mĂ« njohu se kush ishnja dhe kĂ«rkovi ndjesĂ« nĂ« telefon. MĂ« dha dorĂ«n e mĂ« tha:
‱ UnĂ« jam nusja! Tash ti je pjesĂ« e kujtimeve nĂ« kĂ«tĂ« ditĂ« tĂ« lumtun pĂ«r mue!
‱ TĂ« trashĂ«gohesh! E mbushç shtĂ«pinĂ« me djem! - ia bĂ«ra.
Nga dhoma e grave krisi kĂ«nga qĂ« thosh pak a shumĂ« , - se tani s’i mbaj mend fjalĂ« pĂ«r fjalĂ« e rimĂ« pĂ«r rimĂ«, qĂ« thosh: - “kali qĂ« po tĂ« merr tynĂ«, tĂ« sjelltĂ« tĂ« shohç babanĂ«, kali qĂ« po tĂ« merr tynĂ«, tĂ« sjelltĂ« tĂ« shohç mamanĂ«, kali qĂ« tĂ« merr tynĂ«, tĂ« sjelltĂ« tĂ« shohç gjyshnë  “
Nga lista e këngës mora vesh, se i zoti i shtëpisë, veç nuses, kish edhe gjashtë fëmijë të tjerë, për të cilët duhej të vinte kali, që në këtë rast, ishte limuzina dhe unë përfaqësuesi i saj. Qënkej dashur të ngjitsha lart unë, që gratë të merrnin këngën e kalit.
Më qirasnë me ëmbëlsirë, darovita dhe u derdha tatëpjetë kateve, se do nxirrnin nusen..
Njerëzit filluan të zbrisnin. Në sallon poshtë. dëgjoshin gratë që kishnë zbritur dyke kënduarë, po para se të shfaqshin ato, dolli dhëndri i qeshur, i qeshur sa të thoshe ti, se nuku nevojitej më djellë në Menhetten! Ay u fut në limuzinët dhe u afrua afër dritares të shëkonte. Duallë gratë që këndonin. Të tëra i kishnë sytë me lot dhe, - si duket nga mallëngjimi, - nuk e vazhdonin dot më këngën e kalit, që do ta kthente nusen të shihte të vetët, dyke filluar nga gjyshi. Si nuku e shpunë dot këngën gjer në fund, gratë nisnë të fshinin lotët, por mendjen e kishnë nga porta, pe ku do dilte nusja.
Vetura e policisë po vinte gjene prapa meje.
‱ TĂ«mĂ«n!, - thashĂ« me vete, - kĂ«ta hajvanĂ«t duan tĂ« ma kripin, tĂ« mĂ« zenĂ« mĂ«
donjë faj!
Por oficerat vetëm një vështrim hodhnë nga unë, se u bënë më shumë kurreshtarë me dasmën. Ec, e shëko prapa ata.
Po dilte nusja. UnĂ« nuku kishnja parĂ« donjĂ« zakon tĂ« tillĂ«. Theatro o theatro, kur tĂ« qaj tĂ«rĂ«! Ishin dy vĂ«llezĂ«r tĂ« dhĂ«ndrit, qĂ« duallĂ« nga dera me kurriz e seç tĂ«rhiqnin me zor, tĂ« thoshe ti donjĂ« sĂ«ndyq, a baulle tĂ« rĂ«ndĂ«. TĂ«mĂ«n, ç‘tĂ«rheqĂ«n kĂ«ta-o?! Kur shoh unĂ«: nusen! TĂ«rheqkĂ«shin nusen, ore! KĂ«tĂ« radhĂ« ajo nusja e lumtur e katit tĂ« tetĂ«mbĂ«dhjetĂ«, qante, pĂ«rpĂ«litej e u kundĂ«rshtonte atyre qĂ« donin ta merrnin gati zvarrĂ«. Demek, ajo nuku donte tĂ« dilte nga dera e babajt, por nuku kish ç‘tĂ« bĂ«nte, ce po e rrĂ«mbenin! Ata ishnĂ« djem tĂ« fuqishmĂ« dhe e tĂ«rhiqnin pa pikĂ« mĂ«shire. Tashi edhe ajo xhanĂ«m, bĂ«nte sĂ«kur u kundĂ«rshtonte, por ama, pĂ«r tĂ« qarĂ« qante vĂ«rtet! DhĂ«ndri prapa meje qe rehatuar nĂ« limuzinĂ« dhe vĂ«shtronte me buzĂ«t vesh mĂ« vesh, nĂ« gaz! Ce tĂ« mos qeshte ay!..
Te dera, prapa nuses, duallë dhe prindët. Babaj e mbante veten, por nënës i vinin lotët lumë. Qanin gjyshi me gjyshen, qanin motrat e vëllezërit, por asnjë nuk e ndihmonte çupën. Veç njëri nga vëllezërit e veckël, u hodh në ndihmë të motrës që luftonte me ata që po e rrëmbenin. Por nusja la të qarët, i këputi të vëllajt një pëllëmbë dhe ay shkovi i bindur të qante në grupin e familjarëve të tjerë, që ishnë të prekur jo pe atij rrëmbimi theatror, por ngaqë çupa njëherë e përgjithmonë po u ikte vërtet pe rrethit të ngrohtë familjar. Njësoj-o siç qajmë të tërë, kur nxjerrëm për herë të fundit nga shtëpia, çupat, motrat, kushërirat.
PĂ«rleshja u bĂ« mĂ« e fortĂ«, kur njerĂ«zit e dhĂ«ndrit deshnĂ« ta hipnin nusen nĂ« limuzinĂ«, nga dera qĂ« unĂ« paçë lĂ«nĂ« hapur. Aty nusja m’u duk se nuk desh tĂ« hipte vĂ«rtet. TĂ« qarat u shtuanĂ« edhe mĂ«.
NĂ« atĂ« çast, - ja kur mos kem babanĂ« nĂ« gĂ«njej, - u dĂ«gjuanĂ« dy tĂ« shtĂ«na kobureje dhe tĂ« tĂ«rĂ« ngrimĂ«. Ngriu nusja, ngrinĂ« ata qĂ« po e tĂ«rhiqnin pe krahĂ«sh. Aty para hundĂ«ve tĂ« limuzinĂ«s, shohĂ«m dy polica qĂ« po vrapojnĂ« drejt nesh. NĂ« duar kanĂ« koburet, qĂ« akoma nxjerrĂ«n tym pe grykave. Ne nuk e kishmĂ« vĂ«nĂ« re fare qĂ« makina e policisĂ« qĂ« pat kaluar aty pĂ«rpara, pat qĂ«ndruar ca metro mĂ« tej. Kush e kish mĂ«ndjen te policat! Ata patnĂ« soditur daljen e nuses dhe kur panĂ« qĂ« ajo pĂ«rpĂ«litej nĂ« krahĂ«t e dy meshkujve, çapĂ«lyenĂ« sytĂ« e dhanĂ« alarmĂ«n: “FriizĂ«! FriiiizĂ«!”
Pushuanë të qarat. Policat u drejtuan revolet atyre që po rrëmbenin nusen dhe u thanë të mos lëvizin. Vëllezërit e dhëndrit, dyke qeshur, i ngritnë duart lart. Qeshnin ata, po nuk qeshnin hiç policat! Njëri polic ruante me grykën e kobures, tjetri i urdhërovi djemtë të mbështetshin me të dy duart mbi limuzinë dhe i kontrollovi për armë, pa u vënë veshin shpegimeve që u vinin nga dasmorët që i rrethonin nga të katër anët.
‱ RrĂ«mbim personi, - thanĂ« dy policĂ«t. – I organizuar!
Njëri nga ata mbeti me kobure ngrehur të mbante dasmorët, kurse tjetri i hoqi mënjanë dy njerëzit e dhëndrit dhe nusen.
‱ Ti, - mĂ« tha mua polici qĂ« ruante, - merr dokumentet dhe shko me tĂ« tjerĂ«t. _
Asnjeri tjatĂ«r mos afrohet! – u ulĂ«rinte krushqisĂ«. Apo nuk oshĂ«tijnĂ« rrugĂ«t e Menhettenit!
DasmorĂ«t zbardhnin dhĂ«mbĂ«t. AsnjĂ«ri nga tĂ« nuses nuk qante mĂ«. “Hej o bela”, - thashĂ« unĂ« me vete, - “edhe kjo na duhej tani. Do ta kaloj nĂ« burg natĂ«n sonte!”
Mora dokumentet dhe u bashkova edhe unë me grupnë. Po ta quanin vërtet rrëmbim e po të mos bindshin policat, unë duhet ta hanja mirë se kishnja mjetin, mjetnë e rrëmbimit!. Gjobë po e po, por tashi si vajtnë punët, gjobën ta puthnja!
Nusja dyke qeshur me njĂ« kĂ«rkĂ«llimĂ« tĂ« butĂ«, po shpegonte tĂ«rĂ« historinĂ«. Ajo u foli pĂ«r zakonin e dikurshmĂ« tĂ« fshatit tĂ« tyre, u tha se ajo po e zbatonte edhe kĂ«tu nĂ«n grataçielat e Menhettenit, pĂ«r t’u bĂ«rĂ« qefnĂ« gjyshĂ«rve pleq dhe shpresonte se dasma nuku do kish tronditur rendin publik. PolicĂ«t, njĂ« i zi e njĂ« i bardhĂ«, e shĂ«konin me mosbesim. I pyetnĂ« dhe ata dy tĂ« tjerĂ«t dhe ata thanĂ« po tĂ« njĂ«jtĂ«n gjĂ«. MĂ« panĂ« mua dokumentet, u tregova qĂ« punonja pĂ«r njĂ« firmĂ« tĂ« njohur limuzinash dhe u thashĂ« qĂ« unĂ« aty nuk hynja hiç, se unĂ« isha thjesht i paguarĂ«.
‱ TĂ«rĂ« shoferĂ«t qĂ« angazhohen pĂ«r rrĂ«mbime, paguhen, - tha polici i zi.
Në atë kohë dyke u rënë sirenave, erdhën dhe tri makina të tjera të policisë, me
një vargan me polica, që sakaq duallë nga veturat dhe u bashkuanë me ne. Zallamahi e madhe, ore. U zu trafiku e mizëri e kalimtarëve na rrethoi anembanë. Policat llafosshin me njëri tjetrin vështronin nga dasmorët dhe dalëngadalë po bindshin.
‱ Je mĂ« shumĂ« se tetĂ«mbĂ«dhjetĂ« vjeçe? – e pyeti nusen njĂ«ri pe tyre, sa pĂ«r
formë, se tani ishnë sqaruarë të tëra.
‱ Ohu! – tha nusja. - Faleminderit qĂ« dyshoni pĂ«r kĂ«tĂ«! UnĂ« jam avokate
dhe
 dhe bile punoj në një agjenci për të drejtat e njeriut!
Policat u shkrehnë fare. Njëri foli me qendrën në radio dhe ua tregovi meselenë me buzë në gaz.
‱ Vazhdoni! - tha duke mbyllur radion. – ShumĂ« interesant. Paçi jetĂ« tĂ« lumtur!
Mua më dhanë dokumentet e unë psherëtiva i çliruarë. Nusja ua zgjati gjene
duart tĂ« dy krushqĂ«ve qĂ« aty mĂ« parĂ« po e “rrĂ«mbenin” dhe ata nisĂ«n ta tĂ«rheqin me zorr qĂ« nga mesi i policave. Vajza zu tĂ« shtirej prapĂ« sikur kundĂ«rshtonte, sikur u kĂ«rkonte ndihmĂ« popullit tĂ« Nju Jorkut dhe kur iu afrua limuzinĂ«s, ajo u kĂ«thye edhe njĂ« here, ashtu si demek duke qarĂ« dhe çapkĂ«nçe ua shkeli synĂ« policave, qĂ« rrinin duarkryq dhe dyke parĂ« çupĂ«n shqiptare, dukshin sikur u lĂ«shonte goja lĂ«ng.
‱ Kot paska qĂ«nĂ« martesa jonĂ«, - thoshin me vete policat mĂ« tĂ« vjetĂ«r.
‱ E ç‘shpresa mbetnĂ« mĂ« pĂ«r ne, - dukej sĂ«kur thoshin policat beqarĂ«.
E nuku flisnin asnjë llaf, por mendonin me vete se me çupa të tilla të bukura,
fshatrave tĂ« ShqipĂ«risĂ«, domosdo do t’u shkrepte dĂ«rmend njĂ« zakon si ky i rrĂ«mbimit.
Ajo, nusja që po dilte sot nga Menhetteni, ia vlente të bënje marrëzinë e ta
rrëmbenje!
 Kur mos kem babanë, edhe gjyqet e Amerikës të nxirrnin me siguri të pafajshmë!


[Edited at 2003-08-13 04:07]


Direct link Reply with quote
 

Monika Coulson  Identity Verified
Local time: 08:41
Member (2001)
English to Albanian
+ ...
TOPIC STARTER
Ja bre, kjo është Amerika! Aug 15, 2003

PĂ«llumb Kulla


Rrëfenja nga Amerika
-Përjetime dhe portrete shqiptarësh në mërgim-

Ja bre, kjo është Amerika!


‱ TĂ«mĂ«n bre, prefesor, - nis ligjĂ«ratĂ«n e pĂ«rditshme shoferi, - sa llafe tĂ« ndyra
kishmĂ« dĂ«gjuarĂ« pĂ«r AmerikĂ«n! Po na kishnĂ« thĂ«nĂ«-o, se kĂ«tu n’AmerikĂ« njeriu shfrytĂ«zohet pe njeriut. Çne bre! Mbroçkulla! KĂ«tu, or byrazer, ndodh e kundĂ«rta!
Radha e veturave në portat me pagesë të Trajboro Brixhit është e gjatë.
Megjithatë unë kam kohë deri në fillimin e punës. Tej mbi Menhetten, që e kemi në krahun e djathtë, kanë rënë rrezet e para të diellit dhe kjo kartolinë e rrallë e shtyn mikun tim Peçon, ashtu me duar mbi timon, të më bëjë një raport përmbledhës me përshtypjet e tij nga Amerika. Ai e ndjen që unë i dua rrëfenjat e tija në atë gjuhën dialektale korçare, rrëfenja që më zbavisin pa masë dhe nuk shterrin kurrë.
‱ IkĂ« sa tĂ« duash larg, ore, - vazhdon Peçoja, - mendjen nĂ« ShqipĂ«ri do ta kesh! NjĂ« sy kĂ«tu e dy atje. UnĂ« atje kam pleqtĂ«, siç i ke dhe zotrote. Edhe shokĂ«t e kushurinjtĂ« e mij, pleqtĂ« i kanĂ« nĂ« ShqipĂ«ri... Mendjen atje e kemi tĂ« tĂ«rĂ«. Sa bie telefoni, i pyesim: Keni korent-o? Po ujĂ«? Si jeni me drita mo?
Kemi qëndruar tek njëra nga kabinëzat mbi urën e Trajboros dhe Peçoja më zgjat dorën. I jap paratë për kalimin e urës, ai paguan, hapet trari dhe makina vazhdon rrugën për Kuins.
‱ Ja kĂ«shtuuuu, prefesor! JetojmĂ« kohĂ«ra tĂ« mrekullueshme, kur ne shqiptarĂ«t e ardhur kĂ«tej, shumica mosha tĂ« reja, kemi lĂ«nĂ« atje prindĂ«rit, pleq e plaka, qĂ« tĂ« na e bĂ«jnĂ« edhe njĂ«herĂ« elektrifikimnĂ« e pĂ«rgjithshmĂ«!
Me Peçon, vendet e punĂ«s i kemi pranĂ« e pranĂ«. Vetura Ă«shtĂ« e tija, kurse pagĂ«n e urĂ«s e bĂ«j unĂ«. E ai mĂ« shpie nĂ« punĂ« çdo ditĂ«. Ai mĂ« shpie edhe tani qĂ« puna e tij ka njĂ« rĂ«nie. Punon nĂ« njĂ« kompani taksish dhe limuzinash, por kur shterrin pasagjerĂ«t Peçon e kanĂ« nga tĂ« parĂ«t qĂ« pushojnĂ«. Po ai nuk e prish terezinĂ«. Paraqitet nĂ« mĂ«ngjes e pastaj kur i thonĂ« qĂ« nuk ka punĂ« pĂ«r tĂ«, futet nĂ« njĂ« kafe nĂ« Kuins e pret t’u bĂ«jĂ« ndonjĂ« shĂ«rbim me pagesĂ« shqiptarĂ«ve me makinĂ«n e vet.
Unë punoj në një Strehë, ku rehabilitohen fëmijë me të meta, kryesisht jetimë. Streha është e mbajtur mirë e financuar pjesërisht nga shteti i Nju Jorkut dhe më së shumti nga dhurues kristianë. Po Motër Gjenovefa është aq e zonja, sa shpesh arrin të marrë financime edhe nga qeveria federale. Ajo e ka themeluar vetë Strehën e tani fluturon nga krenaria që Streha e saj është bërë model. Unë aty organizoj argëtimet e fëmijëve dhe mbaj gjallë grupin e theatrit. Motër Gjenovefa që ka sjellë për vete një krevat të thjeshtë e fle aty në Strehë, rri orë të tëra duke parë inskenimet e mia mbi fëmijërinë e Linkolnit, Presidentit të lavdishëm të Shteteve të Bashkuara.
Puna mĂ« ecĂ«n edhe mĂ« vjen keq qĂ« shokut tim Peços nuk i vete mbarĂ« sikurse mua. NganjĂ«herĂ« mĂ« duket se ai e di qĂ« atĂ« ditĂ« nuk do tĂ« ketĂ« punĂ« as me taksi as me limuzinĂ«, por vjen, ja thjesht qĂ« tĂ« mĂ« bĂ«jĂ« lehtĂ«si mua. E gjatĂ« gjithĂ« rrugĂ«s sĂ« gjatĂ« nuk lodhet duke folur. Shpesh them qĂ« do t’ia mbledh kĂ«to rrĂ«fenja. Jam i bindur qĂ« do t’i kujtoj tĂ« gjitha njĂ« e nga njĂ« ato qĂ« mĂ« ka treguar deri mĂ« sot. JanĂ« tregime tĂ« jetuar nga ai vetĂ«, por ka plot nga tĂ« shqiptarĂ«ve tĂ« tjerĂ«, pasagjerĂ«, qĂ« ia rrĂ«fejnĂ« rrugĂ«s dhe ai m’i sjell mua taze, tĂ« ngrohta. Jam kureshtar tĂ« di, se çfarĂ« u rrĂ«fen ai tĂ« tjerĂ«ve pĂ«r mua. Se nuk mund tĂ« rrĂ«fesh asgjĂ« pĂ«r njĂ« njeri si unĂ«, qĂ« rri gojĂ« kyçur e vetĂ«m qesh hera -herĂ«s duke dĂ«gjuar shoferin gojĂ« kripur, qĂ« nuk lodhet kurrĂ« sĂ« rrĂ«fyeri. E flet e flet
 Ja si tani:
‱ RrimĂ« kĂ«tu nĂ« AmerikĂ« e ndjekĂ«m me drithĂ«rimĂ« tĂ« tĂ«ra kacafytjet dashamirĂ«se
tĂ« politikanĂ«ve atje, tĂ« cilave y thonĂ« “kacafytje pĂ«r tĂ« gjetur unitetnĂ«â€, unitet qĂ« nuku vjen, ce Ă«shtĂ« nisur ters
 Po Ă«shtĂ« nisur ters bre, qĂ« nĂ« pĂ«rçapjen e parĂ« tĂ« SkĂ«nderbeut. Se ay e bĂ«ri me ugur tĂ« keq, o prefesor, qĂ«kur pĂ«r t’i bashkuarĂ« shqiptarĂ«t, zgjodhi pĂ«r kuvĂ«nd LezhĂ«n, qĂ« atĂ«herĂ« quhej Lesh!..
Shoferi u jep një të fshirë xhamave, megjithëse ata mua më duken më të tejpashëm se kurrë.
- Ka shumĂ« vjedhje nĂ« ShqipĂ«ri, thonĂ«, korrupsion. QeveritarĂ«t e politikanĂ«t e kanĂ« mendjen te paraja. Si e si, tĂ« bĂ«hen milionerĂ«! Prandaj Ă«shtĂ« mĂ« mirĂ« bre, kur shtetin e drejtojnĂ« tĂ« ngopurit, pasanikĂ«t. KĂ«tĂ« po pĂ«rpiqen tĂ« realizojnĂ« partitĂ« nĂ« ShqipĂ«ri. QĂ« shtetin ta drejtojnĂ« tĂ« pasurit, ka dy rrugĂ«, prefesor: ose tĂ« pasurit tĂ« bĂ«hen ministra, ose ministrat tĂ« bĂ«hen tĂ« pasur! NĂ« mĂ«mĂ«dhe po ndodh kjo e dyta; ministrat po bĂ«hen tĂ« pasur!
 Prandajza sa herĂ« vete andej-kĂ«tej y them shqiptarĂ«ve, kudo qĂ« janĂ«: vĂ«llezĂ«r FiladelfiotĂ«, Vaterburas, NjuxhersjotĂ«, BostonianĂ«, DetroitjotĂ«, Çikagas, tĂ« ini krenarĂ« pĂ«r mĂ«mĂ«dhenĂ« e dashur ore! Atje nĂ« mĂ«mĂ«dhe, vjedhjet kanĂ« qĂ«llime tĂ« pastra, fisnike. Atje vjedhin pĂ«r pikĂ«synime tĂ« nderçme
 NjĂ«herĂ« vaftit, shteti i rripte lĂ«kurĂ«n individit pĂ«r tĂ« mirĂ« tĂ« pĂ«rgjithshme, sot pĂ«r tĂ« mirĂ« tĂ« tij, individi i rrjep lĂ«kurĂ«n e pĂ«rgjithshme shtetit.
Peçoja vështron ca vrapues shalëjashtë, që ndjekin paralel veturën në të dy anët e rrugës. Një burrë i ngjallmë mezi i lëviz kilet e tij e duket aq i rraskapitur, sa të bësh be se ky është vrapimi i tij i fundit para se ta varrosin.
- Sa e kishmĂ« Ă«ndĂ«rruarĂ« AmerikĂ«n, o prefesor, Ă«h?
 KĂ«tu shĂ«ndoshesh, fryhesh pa dashur, o nĂ« p.. tĂ« sĂ«mĂ«s! Ma shĂ«kon ti prefesor, barkun, mullĂ«n time? AsnjĂ« thĂ«rrime dhjamĂ«, as njĂ« çiçkĂ« bark nuk kam patur nĂ« ShqipĂ«ri! Xhan o ushqim i ShqipĂ«risĂ«! BĂ«j unĂ« tashi vrap, qĂ« tĂ« ul barkun, por varet e nga puna, bre. Se nuk Ă«shtĂ« fizkultura kryesorja. MĂ« parĂ«, kĂ«tu, bĂ«nja gjashtĂ« ditĂ« punĂ«, po ama, njĂ« ditĂ« ia linja tĂ« tĂ«rĂ«n, vrapit. Nuk do linja punĂ«n pĂ«r tĂ« vrapuar de! Pastaj ra puna. Fillova tĂ« bĂ«j pesĂ« ditĂ« punĂ« e dy ditĂ« vrap
 Pastaj .. m’u shkurtua akoma puna e fillova tĂ« bĂ«j tri ditĂ« punĂ« e katĂ«r ditĂ« vrap. Tani ka njĂ« muaj, bĂ«j vetĂ«m 
 vrap!
Dhe miku im nuk ka të rreshtur:
- Po sikur Ă«shtĂ« vetĂ«m ky hall kĂ«tu! Mua nuk mĂ« janĂ« ndarĂ« hallet, qĂ«kur vura kĂ«mbĂ«n. Pa gjuhĂ«, bre, pa gjë  Dy vitet e para punova pa letra, fshehur. Punonja nĂ« kat tĂ« gjashtĂ« po sĂ« prapthi, gjashtĂ« kate dĂ«nĂ« dhe! As e pashĂ« diellin as mĂ« pa! Nuku se amerikanĂ«t janĂ« tĂ« rreptĂ«, po kisha akoma nĂ« palcĂ« tĂ« dredhurat e Selanikut. KĂ«tu, shokĂ«t e mij
 ezmerĂ«, - se mo na e marrin amerikanĂ«t pĂ«r racizmĂ«! – ata ezmerĂ«t dilnin e mĂ« blinin pĂ«r tĂ« ngrĂ«nĂ«, ata mĂ« mĂ«sonin zanatnĂ«, gjuhĂ«n. Ja atje thellĂ«, ku isha, e mĂ«sova gjuhĂ«n e vĂ«ndit, gurgull! Pas dy vjetĂ«sh, kur dolla mbi trotuaret lart, e mora vesh e xheç mĂ« ra dambllaja: gjuha qĂ« paskĂ«sha mĂ«suar bilbil, nuk paskej qĂ«nĂ« anglisht, o prefesor, po
 spanjollçe oreee!!! Kur mos kem mamanĂ«! Po si ore asnjĂ«ri nuk mĂ« tha, se ata hushkulurit ezmerĂ«, kishin qĂ«nĂ« nga Porto Rikua! MĂ« shkuanĂ« dy vjet. Fillova anglishten nga e para. Zhytem po s’mbytem unĂ«!. Ama, thuaj hĂ«, gjuhĂ« mĂ« tĂ« zorçme, nuk bĂ«n nĂ«na! PĂ«r tĂ« folur, hajde de, pa pĂ«r tĂ« shkrojtur, po nuk vajte nĂ« shkollĂ«, aha, harro mushkë ! AmerikanĂ«t, or byrazer, e shkruajnĂ« “mace” dhe e lexojnĂ« “qen”! FĂ«mijĂ«t venĂ« nĂ« shkollĂ« dhe e mĂ«sojnĂ«, ne tĂ« rriturit, hiç-o, ç‘tĂ« na vijĂ« nga veshi. E kĂ«shtu shtyhemi. Papo, Ă«shtĂ« e bukur bre, kur e dĂ«gjon tjetrin ta bĂ«jĂ« mishmashnĂ« nĂ« mes tĂ« supermarketit, t’i thotĂ« sĂ« bijĂ«s: “Na moj ti dhi e Ziçishtit! Mo mĂ« thuaj aj dont kerĂ«, po mbylle grykĂ«n, ce tĂ« futa njĂ« pĂ«llĂ«mbĂ« tĂ« mirĂ«, sa tĂ« harrosh pasuordin e internetit dhe gjer bĂ« dhjetĂ« numĂ«ra celularĂ«sh!”

Peçoja e le tregimin dhe drejton gishtin nga një veturë që po na le pas.
‱ ShĂ«ko, shĂ«ko!.. E pe atĂ« MercedesnĂ«? Ia pe flamurĂ« tonĂ« mbi targĂ«t?
‱ Ia pashĂ«. – i them unĂ«.
‱ Gjen kĂ«tu dhe shqiptarĂ« qĂ« tĂ« marrin gjak nĂ« vetull. FitojnĂ« dhe e derdhĂ«n paranĂ« lumĂ«. – vazhdon Peçoja. – NjĂ«dizaj, njĂ« i njohuri im- njĂ«herĂ« vaftit bĂ«mim zborĂ« bashkĂ« me tĂ«, - blevi njĂ« shtĂ«pi njĂ« milion dollarĂ«. Kur mos kem babanĂ«! SaktĂ«sisht: njĂ« milion dollarĂ« e 99 cent! Gjen bre kĂ«tu shqiptarĂ« qĂ« hapin biznese, si ata devollinjtĂ« qĂ« kishnĂ« hapur njĂ« servis veturash dhe kishnĂ« marrĂ« me mĂ«ditje vetĂ« amerikanĂ«t! AmerikanĂ« bre, orgjinalĂ«, kur mos i kem tĂ«rĂ«! Dhe bile y mĂ«sojnĂ« atyre korçarçen tonĂ«. Ja, u ngĂ«theva nga njĂ« vizitĂ« nĂ« ShqipĂ«ri unĂ«, e vajta e po y rrĂ«fenja devollinjve ç‘kisha parĂ« nĂ« mĂ«mĂ«dhe. Por mĂ« shumĂ« u trondit pe atyre qĂ« rrĂ«fenja unĂ«, ay amerikani zezak, qĂ« punonte pĂ«r ta. Me gojĂ« hapur kamare pe habisĂ«, dolli qĂ« poshtĂ« maqinkĂ«s qĂ« po riparonte e mĂ« tha: “Me gjith mĂ«nt –o? Ik or t’u mbylltĂ« e mĂ«ndjes”, - ia bĂ«ri zezaku, -“ ce nuku t’i ha njeri kĂ«to!?!”- “ Kur mos kem babanĂ«!” – i thashĂ«. “Kur mos kem babanĂ«, edhe unĂ« s’t’i besoj!” – ma previ zezaku dyke zĂ«nĂ« be pĂ«r babanĂ« zezak!
Në një udhëkryq të Kuinsit, dy policë amerikanë me fytyra kinezësh, po i jepnin radhë trafikut. Unë vura bast me veten se Peçoja tani do të hapte bisedë mbi kinezët. Dhe e fitova bastin:
‱ NganjĂ«herĂ« nuk e merr vesh je nĂ« AmerikĂ« apo gjĂ«kundi tjatĂ«r!.. –hap temĂ«n tjetĂ«r Peçoja. - Dhuratat qĂ« shqiptarĂ«t, blenĂ« pĂ«r tĂ« dĂ«rguar nĂ« ShqipĂ«ri, tĂ« gjitha mbajnĂ« etiketĂ«n e prodhimit Made in China! Po sikur na kanĂ« mallkuarĂ«, qĂ« tĂ« mos na ndahet Kina kudo qĂ« tĂ« vemĂ«, or tĂ«mĂ«n e sĂ«mĂ«s!
 Ore, amerikanĂ«t si sistem, fituanĂ« mbi komunizmĂ«n, po si shpĂ«rblim e panĂ« ç’y erdhi: iu mbush vendi me.. me
 rusĂ«-do ti a, polakĂ«-do ti a, shqiptarĂ«- do ti! Edhe njĂ« fitore kĂ«shtu mbi KinĂ«n y duhet kĂ«tyre e pastaj, qĂ« tĂ« shohç njĂ« amerikan, do tĂ« duhet tĂ« shkosh nĂ« rezervuaret e indjanĂ«ve! Edhe atje edhe jalla, kur ta gjesh! Ja kur mos kem mamanĂ« nĂ« e tepĂ«roj! Do tĂ« ma shohç pastaj AmerikĂ«n! HĂ«-hĂ«-hĂ«!
 Po amerikanĂ«t janĂ« tĂ« mençëm, ore, dhe tashi kanĂ« filluarĂ« ta kuptojnĂ« mirĂ«, se tĂ« drejtat e njeriut nĂ« KinĂ«, nuku janĂ« edhe aq keq or jo!...
ArritĂ«m pĂ«rpara StrehĂ«s. Peçoja nuk kish mĂ« kohĂ« tĂ« pĂ«rfundonte tĂ« tĂ«rĂ« temĂ«n e kinezĂ«ve, tĂ« filipinĂ«ve, rusĂ«ve
 Por, ja, kemi ditĂ«t e tjera qĂ« vijnĂ«. Dhe unĂ« mahnitem sa mirĂ« i zbĂ«rthen Peçoja vuajtjet, lumturitĂ« e peripecitĂ« e shqiptarĂ«ve tĂ« mĂ«rguar nĂ« kĂ«tĂ« tokĂ« tĂ« AmerikĂ«s, nĂ« mes tĂ« kĂ«tij oqeani mĂ«rgimtarĂ«sh nga e gjithĂ« bota
.


Direct link Reply with quote
 

Monika Coulson  Identity Verified
Local time: 08:41
Member (2001)
English to Albanian
+ ...
TOPIC STARTER
Kur mos kem mamanë! Aug 24, 2003

PĂ«llumb Kulla


Kur mos kem mamanë!

NĂ«se mund t’i themi ende djalĂ« njĂ« dyzetvjeçari, vetĂ«m se i ka faqet e kuqe dhe njĂ« dritĂ« gazi qĂ« nuk i ndahet nga sytĂ«, Peçoja Ă«shtĂ« djalĂ«, madje njĂ« djalĂ« i kĂ«ndshĂ«m. Ai gĂ«rmon, nxjerr e na ve pĂ«rpara gurĂ« tĂ« çmuar nga pĂ«rjetime tĂ« tĂ« tĂ«ra llojeve: qĂ« nga njĂ« periudhĂ« burgu, njĂ« punĂ« e vĂ«shtirĂ« nĂ« parkun e mallrave tĂ« Korçës, njĂ« dalje dyvjeçare nĂ« rrethinat e Selanikut dhe njĂ« hyrje e mundimshme nĂ« AmerikĂ«, me ndĂ«rmjetĂ«sinĂ« e kurbetlinjve tĂ« vjetĂ«r korçarĂ«. KĂ«tu punoi ca kohĂ« si shofer brenda oborrit tĂ« njĂ« firme italo-amerikanĂ«sh, tĂ« cilĂ«t ia lejojnĂ« vetes tĂ« marrin nĂ« punĂ« njĂ« mĂ«rgimtar, qĂ« ende nuk i ka letrat nga autoritetet vendĂ«se. Por nuk e linin Peçon tĂ« kalonte kurrĂ« me kamion pragun e portĂ«s sĂ« oborrit tĂ« tyre. Tej pragut, pushteti i punĂ«dhĂ«nĂ«sve italianĂ« merrte fund.
Tani banon pranë nesh në Mosholu Park, Norvud, Nju- Jork

Stacioni i parë i vizitave në shtëpinë time për të është rafti i librave. Edhe pse lexon për bukuri Tajmsin, pa thënë që ka një etje të pashuar për gjithçka botohet në atdhe, gjuha e Peços ruan koloritin e fshatrave të Fushës së Korçës ku edhe është lindur. Ai mendon se vetëm kështu mund të ngjitin më mirë rrëfenjat e tija. Unë them se e bën më shumë që të mos harrojë ta përdorë atë me bujtësat e tij, kurbetlinjtë e vjetër, të cilëve ajo gjuhë u ka mbetur ashtu, pa pasur ata asnjë mundësi e pa ndier asnjë nevojë për një përshtatje më bashkëkohore.
Rrëfenjat e Peços janë gazmore e, nganjëherë, ai më ngjan si një korrespondent i dërguar në burgun e diktaturës e në qarqet e mërgimtarëve shqiptarë të Selanikut, të Bostonit dhe të Nju-Jorkut, nga ku reportazhet e dhembjes, mendon ai, janë bërë tashmë shumë. Ai duket sikur ka zbritur poshtë të gjuajë karaktere e ndodhi që të bëjnë të mendosh se asnjëherë jeta nuk është vetëm e vështirë.
Nga kjo Peçoja duket pak i lehtë dhe jo aq serioz. Sidoqoftë, gjuha e tij na është bërë si epidemi e këndshme, sa edhe unë e zë veten duke i thënë:
‱ Ce bre Peço? Po ce o derĂ«zi? Po ti qenke i lojtur o t’u mbylltĂ«!
Aty edhe ime shoqe po mĂ« pyet me “ce o burrĂ«â€, ndĂ«rsa fĂ«mijĂ«t kanĂ« harruar tĂ« betohen si mĂ« parĂ« dhe tani tĂ« sigurojnĂ« duke pĂ«rdorur betimet e Peços: “Kur mos i kem tĂ« tĂ«rĂ«!” ose, edhe mĂ« prekshĂ«m, me atĂ« “kur mos kem mamanĂ«!”
Kur na vjen pĂ«r vizitĂ«, ai nuk e ka pĂ«r gjĂ« ta lĂ«shojĂ« gojĂ«n edhe nĂ« prani tĂ« gruas sime. E pastaj nxiton t’i kĂ«rkojĂ« asaj tĂ« falur duke e siguruar se ushqen pĂ«r tĂ« respekt.
Për shkarjet e gojës, gjithë fajin, sipas tij, ia ka qyteti ku është rritur.
‱ Ama, vĂ«rtet bre, kush i njeh mirĂ« korçarĂ«t, - shfajĂ«sohej njĂ« ditĂ« Peçoja, - nuk ua merr pĂ«r keq. Shko nĂ« Pazar tĂ« Korçës, brenda orĂ«s dĂ«gjon mĂ« shumĂ« tĂ« shiten nga ato .. tĂ« nĂ«nave, se piperka e domate! Kur tĂ« qaj mamanĂ«, çapĂ«lojnĂ« sytĂ« e gojĂ«n tĂ« tĂ«rĂ« ata qĂ« zbresin pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« Korçë e dĂ«gjojnĂ«: “T’ëmĂ«n! Po ç‘bĂ«het kĂ«shtu or q..fjaj t’ëmĂ«n! Pat erdhur njĂ« herĂ« njĂ« shkodran me shĂ«rbim, nĂ« Grumbullim tĂ« Korçës, siç vinte pe vitesh. KĂ«tĂ« herĂ« qĂ«llovi qĂ« shefit tĂ« njĂ« reparti, njĂ« natĂ« mĂ« parĂ« i kish vdekur babaj. Do vinin ta ngushĂ«llonin shokĂ«t e punĂ«s e ay shkodrani i shĂ«rbimit kish thĂ«nĂ«: “Po vij dhe veta!” Po juve e kuptoni tani sesi mbeti ay, kur i dĂ«gjonte korçarĂ«t ta ngushĂ«llonin shokun e tyre: “T’ëmĂ«n bre Kiço, po babaj vdiq o nĂ« p
 tĂ« s’ëmĂ«s, Ă«h?” Shkodrani nuk u besonte veshĂ«ve. “JanĂ« çmendur kĂ«ta”,- thoshte me vete. Fillonte i dyti: “ Po kur vdiq, bre Kiço?” “Sot mĂ« tĂ« gdhirĂ«â€ – ia kthente Kiçua. “ Paaa! Si bre mĂ« tĂ« gdhirĂ«?! E po m’i hĂ«ngsha t’ëmĂ«n, vdekja tĂ« merr kur t’i dojĂ« bytha!” Varda goja ore! Kur mos kem mamanĂ«! Fillonte i treti: “Kur e kini lĂ«nĂ« varrimnĂ«, o Kiço?” – “ MĂ« tre pas dreke” – “ MĂ« tre, Ă«h? HiçgjĂ« nuku jemi bre! Sot mbi dhĂȘ, nesĂ«r dĂ«nĂ« dhĂȘ, o mĂ« i ..fsha t’ëmĂ«n vdekjes! Ta thosh veç njĂ«ri, e po hajde de! Po tĂ«rĂ« gojĂ« prishur, tĂ«rĂ« me tĂ« shara nga nĂ«na! Shkodrani i dha karar: kjo gojĂ«prishje ishte pe atyre riteve qĂ« nuku ia njohim njĂ«ri-tjatrit e mendovi se korçarĂ«t gjithĂ« kĂ«to, i kanĂ« kundĂ«r mortjes. I erdhi radha atij vetĂ« tashi. Juve e pĂ«rfytyroni tĂ« gjorĂ« shkodran, me zĂ« tĂ« bukur, i sjellçmĂ«, delikat, qĂ« po matej tĂ« kapĂ«rcente njĂ« ledh qĂ« s’e kish hedhur ndonjĂ«herĂ«. DjersĂ«t çurkĂ« e nuk dinte si ta niste me Kiçon: t’i shante mĂ« parĂ« nĂ«nĂ«n apo t’i thosh udhĂ« e mbarĂ« babajt?!

Ne qeshnim duke fshirë lotët, kurse Peçoja na siguronte, se të tëra këto ishin të vërteta.
‱ Kur mos kem mamanĂ«, nĂ« ju gĂ«njej!
E ky ishte betimi i fundit i Peços me mamanë e tij. Atë betim ai nuk e përdor më.
Katër ditë më pas Peços i vdiq e ëma. Në fillim e lajmëruan se ajo, befas, qe sëmurur rëndë. Atë ditë unë i vajta në dhomë dhe e gjeta Peçon në lot. Nuk e kisha parë të përlotur më parë dhe nuk e kam parë më që ato ditë.
Ai më bëri shenjë të hiqja pallton dhe vazhdoi të dëgjonte ato që i rrëfente në telefon e motra që pati lënë Tiranën dhe kishte nxituar në fshat, ku banonin pleqtë. Pastaj, miku im la telefonin dhe u ul në një kulltuk të vjetër.
‱ Mamaja po na le, - tha me zĂ« tĂ« shuar. – Ka prerĂ« gojĂ«n.
Qëndruam kështu pa folur nja dhjetë minuta. I gjori Peço shfryu tërë pikëllimin në një psherëtimë.
‱ T’ëmĂ«n ç‘bĂ«j kĂ«tu n’AmerikĂ«, unĂ« bre?! Ëh? Dua tĂ« siguroj njĂ« jetĂ« mĂ« tĂ« mirĂ«-o? Po ç‘duhet bre, kjo jetĂ«, qĂ« do tĂ« mĂ« kujtojĂ« se e lashĂ« mamanĂ« tĂ« mĂ« vdesĂ«, jo dyke i ndĂ«njur pranĂ«, por dyke pritur vetĂ«m ç‘mĂ« thonĂ« nĂ« telefon!?.. “ Ti moj korbĂ«, po vdes?” – e pyesin me siguri moshataret e saja, mamanĂ«. – “Po vdes”, – u thotĂ« ajo. “ Po ku e ke djalĂ«n e vetmĂ«?” - “Ai mĂ« ka vdekur mĂ« parĂ«, katĂ«r vjet tĂ« shkuara, kur u nis pĂ«r Selanik
 QĂ« tĂ« rronte!
 E andej mĂ« vdiq!”.
Dhe Peçoja qante duke mos u përpjekur fare ta mbyste vajin dhe i fshihte lotët me dorë. Pëllëmbët i ishin bërë qull. Unë i vura thjesht krahun mbi sup dhe mezi përmbahesha vetë. Kur Peçoja mbyste ngashërimin, i linte udhë bisedës imagjinare që bënte e ëma me shoqet e saja plaka.
- “E qĂ« atĂ«herĂ« nuk e ke parĂ« mĂ«, moj ditĂ«zezĂ«?” – “ Ja, pĂ«r ta parĂ« po nisem” 

Peçoja u ngrit me rrëmbim dhe u vërsul në banjë. Pas pak doli duke fshirë fytyrën
me peshqir. Ishte qetësuar disi. Më pa drejt në sy e më tha:
‱ I ndodh bre, kjo, shumĂ« mĂ«rgimtarĂ«ve. Nuku kanĂ« se ç‘tĂ« bĂ«jnĂ«, ce nuku kĂ«thehen dot mĂ« kĂ«tu. Pa marrĂ« dokumentet, nuku puthin mĂ« dot nĂ« AmerikĂ«!.. VetĂ« e dinĂ« sesi i gĂ«lltisin halle tĂ« tilla!.. Ama unĂ« nuk e duroj dot. Nuku duroj! MĂ« zuri pa pritur kjo arĂ« gungĂ«, mor mĂ« ia 
. Ngreu prefesor, e ikĂ« tĂ« lutem. IkĂ«!
‱ ÇfarĂ« pate?! - e pyeta i befasuar qĂ« desh tĂ« mĂ« pĂ«rcillte.
‱ TĂ« tjerĂ«t nuku ma dinĂ« hallĂ«, kĂ«shtu si ma di ti dhe jotĂ« shoqe. Ata dhe do tĂ« mĂ« flasĂ«n edhe do tĂ« pinĂ« me mua kafe. Po yve, ty dhe zonjĂ«s, unĂ« nuk ju dal dot pĂ«rpara. Se juve e patĂ« si mua po mĂ« vdes nĂ«na e mĂ« patĂ« si po rri kĂ«tu, nĂ« kĂ«tĂ« mut vend, ngaqĂ« pastaj nuku kĂ«thehem dot mĂ«.
‱ E di Peço, nisu! – e kĂ«shillova unĂ« me vendosmĂ«ri. - Do tĂ« kujdesem unĂ« pĂ«r biletĂ«n tĂ«nde
 Kushedi mĂ« vonë  Ti po vuan shumĂ«. IkĂ«, dĂ«gjomĂ« mua!
Ai u plas në krevat.
‱ Nuku mundem. Babaj thotĂ«: “Mos hajde”. Motra mĂ« kĂ«rcĂ«non: “Po erdhe, nuk tĂ« flas mĂ« me gojĂ«! BĂ«re gjithĂ« kĂ«to sakrifica. Tani merr dokumentet dhe pĂ«r gruan e fĂ«mijĂ«t”
 Gruaja
 Rezarta, mĂ« thotĂ«: “BĂ«j si tĂ« duash”.
UnĂ« vendosa t’i jepja fund egĂ«rsisht, lĂ«kundjes sĂ« tij.
‱ Mos i dĂ«gjo ata. UnĂ« tĂ« them shko!
Ai filloi të dëneste përsëri dhe gjendja u rëndua mjaft.
‱ As i dĂ«gjoj ata unĂ« or jo! AsnjĂ«rin pe tyre! Por
 do tĂ« dĂ«gjoj mamanë  Ajo, para se tĂ« priste gojĂ«n, i ka porositur: “ M’i thoni Peços: mamaja do qĂ« tĂ« mos vish! Ky Ă«shtĂ« amanet im i fundit. Ma shkeltĂ«, do t’ju mallkoj tĂ« gjithĂ«ve qĂ« nga gropa!”,- u ka thĂ«në  Pandaj po mĂ« luten tĂ« tĂ«rĂ«, qĂ« tĂ« mos u vete

Shkulmat e dënesave po e mbytnin njeriun e gjorë. Ai nuk më fliste dot, por me dorë më bënte shenjë të largohesha dhe ashtu, nëpër trazim të shpirtit të tij, gjente radhë e më thoshte:
‱ IkĂ«, tĂ« lutem ikĂ«! Dua tĂ« rri vetĂ«m.


* * *
Mamaja e Peços vdiq atë natë. E kishin vënë plakën në varrezat e fshatit.
Ime shoqe dhe unë i bëmë një vizitë Peços, pas varrimit. Ai tani ishte krejt i qetë. Furtuna kishte kaluar e pati bërë dëme, por mbi shkatërrimin, kishte hedhur synë një diell i qetë dhe i ngrohtë.
Ai i buzëqeshi gruas sime dhe, duke na servirur nga një gotë ujë me akull, na tregoi se varrimi kishte përfunduar gjysmë ore më parë.
- KishnĂ« marrĂ« me qira njĂ« celular tĂ« njĂ« fshatari qĂ« punonte nĂ« Greqi. E mbante nipi im. “ Mos tĂ« mĂ« flasĂ« njeri nĂ« atĂ« celular,- i thashĂ« nipit,- vetĂ«m mbajeni tĂ«rĂ« kohĂ«n hapur e lemĂ«ni tĂ« dĂ«gjoj”. VetĂ«m njĂ« shok pe atyre tĂ« parkut tĂ« mallrave nuku iu bind nipit e porosisĂ« time, po iu afrua celularit e mĂ« thirri. “Jam Tirka, Peço, mbaje veten! QĂ« pe Korçe, nĂ« kĂ«tĂ« mes dimri, tĂ« kemi ardhur pesĂ« shokĂ«!” Ay desh tĂ« fliste akoma, po nipi e largovi
 NĂ« odĂ«n e burrave mĂ« bĂ«hej se ndjenja erĂ«n e duhanit. Pasaj, dĂ«gjonja gratĂ« qĂ« qanin. NjĂ« e dy pĂ«rmendej emri im,
 qĂ« ime-mĂ«, e zeza, nuk mĂ« pati pranë  Celulari kishte cilĂ«si tĂ« mirĂ«. MotrĂ«s sime i ra tĂ« fikĂ«t. DĂ«gjonja qĂ« thĂ«rrisnin pĂ«r ujĂ«. “UjĂ«, ujĂ«!”- ulĂ«rinin tĂ«ra gratĂ« njĂ«herĂ«sh, me alarmĂ«. DĂ«gjova kur nxuarrĂ« mamanĂ« dhe e nisnĂ« nĂ« varrezĂ« tĂ« fshatit. DĂ«gjoheshin kĂ«shillat e burrave: “Veri dorĂ«n kĂ«tu, ju tĂ« dy ngrijeni arkivolĂ« nga ajo anĂ«!”. Pasaj me sytĂ« e mendjes shĂ«konja tĂ«rĂ« rrugĂ«n e fshatit, ce dĂ«gjonja dĂ«borĂ«n e pashkelur, qĂ« kĂ«rciste dĂ«nĂ« çapet e njerĂ«zve qĂ« e mbajtnĂ« mamanĂ« time mbi supe, gjer te varri. Edhe kĂ«rcitja e dĂ«borĂ«s dĂ«gjoheshe, kur mos kem
.
Këtu Peçoja u kujtua. Dhe qeshi hidhur:
‱ Tani nuku do betohem mĂ« “kur mos kem mamanĂ«!” – tha me njĂ« buzĂ«gaz tĂ« hidhur. – “Tani unĂ« atë  nuk e kam mĂ«!”
Në dhomë ra heshtja. Peçoja bëri edhe një përpjekje të shfaqej si më parë, i gjallë e me humor.
‱ Nuk e kam më  Dhe unë  Oho, ku ka si unĂ« bre! UnĂ« jam n’AmerikĂ« ore!
Vetironia e tij nuk kishte asnjĂ« dritĂ« nga ai gazi qĂ« Peçon s’e linte kurrĂ«. Peçoja dĂ«shtoi nĂ« pĂ«rpjekjen e tij. Dhe zuri pĂ«rsĂ«ri tĂ« qajë .


Direct link Reply with quote
 


There is no moderator assigned specifically to this forum.
To report site rules violations or get help, please contact site staff »


LETËRSI - RrĂ«fenja nga Amerika - PĂ«llumb Kulla

Advanced search






Across v6.3
Translation Toolkit and Sales Potential under One Roof

Apart from features that enable you to translate more efficiently, the new Across Translator Edition v6.3 comprises your crossMarket membership. The new online network for Across users assists you in exploring new sales potential and generating revenue.

More info »
TM-Town
Manage your TMs and Terms ... and boost your translation business

Are you ready for something fresh in the industry? TM-Town is a unique new site for you -- the freelance translator -- to store, manage and share translation memories (TMs) and glossaries...and potentially meet new clients on the basis of your prior work.

More info »



All of ProZ.com
  • All of ProZ.com
  • Term search
  • Jobs