Samenstellingen en Noord-Nederlands
Thread poster: Williamson

Williamson  Identity Verified
United Kingdom
Local time: 22:00
Flemish to English
+ ...
Aug 30, 2005

De laatste twee jaar valt het mij op dat de Nederlanders samenstellingen meer van elkaar dan aan elkaar schrijven: vb. secretariaats diensten,radio medewerker...
Een evolutie in de Noord-Nederlandse taal?


Direct link Reply with quote
 

Adela Van Gils  Identity Verified
Netherlands
Local time: 23:00
German to Dutch
+ ...
De meeste Nederlanders beheersen hun eigen taal niet Aug 30, 2005

Als je even op Google checked kun je zien dat de woorden die jij noemt, vaker aan elkaar dan gescheiden worden geschreven.
Ik denk dan ook dat jouw stelling niet opgaat.

Met groet, Adela


Direct link Reply with quote
 

Johan Jongman  Identity Verified
Ireland
Local time: 23:00
English to Dutch
+ ...
los schrijf ziekte Aug 30, 2005

Ik dacht dat de losschrijfepidemie de laatste twee jaar juist aan het afnemen was. Des te beter - dat losgeschrijf is niet alleen fout maar (m.i.) ook lelijk.

Direct link Reply with quote
 

Anne Lee  Identity Verified
United Kingdom
Local time: 22:00
Member (2003)
Dutch to English
+ ...
ook opgemerkt Aug 30, 2005

Mij is iets gelijkaardigs opgevallen, hoor, en ik ben blij dat je dit onderwerp op tafel brengt.
Adele, tenzij je van die Google-hits een chronologische analyse maakte begrijp ik niet goed hoe je een trend kunt vaststellen door gewoon te kijken welke versie het meest gebruikt wordt. Volgens die stelling zou een 'nieuwe' versie sowieso minder vaak gebruikt worden - maar volgens mij bewijzen de Google hits helemaal niets niets.
Wat Williamson opmerkte was dat er een trend schijnt te bestaan naar aparte geschreven woorden. Dit is wel het geval wanneer er een Engels woord in de samenstelling zit. Ik vind het wel leuk bevestiging te krijgen dat het slecht Nederlands is, want ik begon het me ook af te vragen. Ik zie net op 'Onze Taal' dat ook
'picknickuitstapje' in één woord moet en dat is een heel leuk woord voor een zonnige dag als vandaag.


Direct link Reply with quote
 

Henk Peelen  Identity Verified
Netherlands
Local time: 23:00
Member (2002)
German to Dutch
+ ...
Zonder referentievermelding ... Aug 30, 2005

... kan Noord-Nederlands in dit meer-meer-minder-land-land gemakkelijk ontaarden in Stellingwerfs.

Leuk dat Adela en Anne "meer" hier een verschillend referentiepunt geven. Adela bedoelt een aandeel van meer dan 50% en Anne bedoelt "meer dan vroeger". Ik ga ook maar voor mijn stelling werven.

Ik vind ook dat we Engelse taalinvloeden moeten weren, omdat Nederlands zelf voldoende creatieve veerkracht heeft en de Engelse constructies gewoon niet "willen" in ons flectiesysteem.

Maar wie ben ik? Gewoon een bouten- en moerenvertaler die steeds meer uit het Duits vertaalt, en daar werd ik het laatste halfjaar "getracteerd" op woorden als
Windenergieanlageüberwachungs-Programmbeschreibung
Drehmomentwandlerauslassreglerventilfedern
Untersetzungskegelritzelkegelrollenlager

Zij het dat het tweede woord een beetje was ingekort:
Drehmomentwandlerauslass- und einlassreglerventilfedern

Daar wordt het ff een lekker stuk leesbaarder van hè? Ja toch, niet dan?


Direct link Reply with quote
 

Gerard de Noord  Identity Verified
France
Local time: 23:00
Member (2003)
German to Dutch
+ ...
Het is wel degelijk een trend Aug 30, 2005

Na de streepjes-trend van de jaren zeventig - anders leest het niet fijn - zien we nu een losschrijf trend. De verwarring schijnt tegenwoordig wel groter te zijn. Ik ontvang niet of nauwelijks protesten als ik aaneenschrijf.

Ik moest laatst jeudeboulesballen spellen. Daar kreeg ook deze fulltime vertaler (eerst full-time-vertaler, toen full-timevertaler) een eerstegraadspunthoofd van.

Groeten,
Gerard

[Edited at 2005-08-30 14:33]


Direct link Reply with quote
 

Agnes Douwes  Identity Verified
Local time: 23:00
English to Dutch
Vraagbaak Nederlands geeft nuttig overzicht van aaneenschrijfregels Aug 30, 2005

De losschrijftrend is mij ook opgevallen, ik denk dat het vaak een combinatie is van verkeerde invloed van het Engels en taalluiheid of -onbenul.

Soms is het ook wel verwarrend, vooral met samenstellingen van Engels-Nederlandse combinaties en van Engelse woorden die gedeeltelijk in Nederland aan het inburgeren zijn. Voor twijfelgevallen vind ik de "Vraagbaak Nederlands" van Eric Tiggeler (Sdu Uitgevers, ISBN 90 12 09952 8) heel nuttig, die wijdt een heel hoofdstuk aan "Aan elkaar, los of met een streepje?", waarin veel twijfelgevallen duidelijk worden besproken.


Direct link Reply with quote
 

Anne Lee  Identity Verified
United Kingdom
Local time: 22:00
Member (2003)
Dutch to English
+ ...
Bedankt, Agnes Aug 30, 2005

Die vraagbaak Nederlands klinkt goed; die bestel ik meteen.

Direct link Reply with quote
 

Anjo Sterringa  Identity Verified
Spain
Local time: 23:00
Member (2003)
English to Dutch
+ ...
Schrijfwijzer en Taalunie Aug 31, 2005

Het standaardwerk is natuurlijk de Schrijfwijzer van Jan Renkema, SDU 2002, ISBN 9012090237.
Wel een zwaar boek (letterlijk), met zo'n 20 bladzijden over aaneenschrijven. Bijna een beetje overkill (oeps, anglicisme), maar je vindt er wel al je vragen over de NL taal beantwoord.

Ik vind ook vaak dingen op de website van de Taalunie. Deze vond een collega voor me overigens:
http://taalunieversum.org/taal/advies/tekst/43/
Bij samenstellingen is het zaak om de lezer duidelijk te maken dat een bepaalde groep woorden bij elkaar hoort. Volgens de regels gebeurt dit door de samenstelling aan elkaar te schrijven: lange + afstand + loper wordt langeafstandsloper. Wie ter verduidelijking behoefte heeft aan een koppelteken tussen een van de delen is daarin vrij, hoewel het gebruik ervan niet de voorkeur heeft: lange-afstandsloper. Nooit wordt een samenstelling met een spatie geschreven, dus bijvoorbeeld niet lange afstandsloper. Deze laatste vorm is overigens wel mogelijk als een 'afstandsloper' bedoeld wordt die 'lang' is. Dit laatste is ook de reden dat samenstellingen altijd aan elkaar worden geschreven: om verwarring te voorkomen over de betekenis wanneer een of meerdere spaties zouden worden gebruikt.




Problemen ontstaan bij samenstellingen waarvan een of twee van de delen uit een vreemde taal afkomstig zijn. Met name termen uit de moderne technologieën (meestal uit het Engels) stellen de schrijver vaak voor problemen.



Ook bij het aaneenschrijven van deels vreemdtalige samenstellingen geldt dat het in de eerste plaats voor de lezer duidelijk moet zijn dat het een samenstelling betreft én dat het duidelijk moet zijn wélke woorden bij de samenstelling behoren. We raden aan om in samenstellingen tussen twee vreemdtalige delen een koppelteken te schrijven en om een vreemdtalig en Nederlandstalig deel zónder koppelteken aan elkaar te schrijven:



Voorbeelden:


grondwoord te vormen samenstelling spelling
knock-out knock-out + systeem knock-outsysteem
all risk all risk + verzekering all-riskverzekering*


* Deze schrijfwijze wijkt af bij wat we doen bij volledig Nederlandstalige samenstellingen: daar wordt géén streepje geschreven: korte + termijn + rente = kortetermijnrente.



Wie voor de duidelijkheid in bovenstaande samenstellingen een koppelteken wil schrijven tussen het vreemdtalige en het Nederlandstalige deel, is daar vrij in, maar deze spelling heeft niet de voorkeur: knock-out-systeem, all-risk-verzekering.



Bijzonderheid: het is niet toegestaan om een koppelteken te schrijven tussen die delen van een samenstelling die als zelfstandige samenstelling geen koppelteken hebben.



Problematischer wordt het bij volledig vreemdtalige samenstellingen en samenstellingen die uit meer dan drie leden bestaan. In het overgrote deel van de gevallen zal het gaan om samenstellingen die ook in de brontaal (meestal het Engels) bestaan. Het Engels heeft een ingewikkeld systeem van al dan niet aan elkaar schrijven van samenstellingen en het gebruik van koppeltekens daarin. Bij louter Engelstalige samenstellingen raden we de gebruiker aan om zo veel mogelijk de brontaalspelling (voorzover deze te achterhalen is) te hanteren. Dan valt vooral te denken aan constructies als duty manager assignment. Zodra de vreemdtalige samenstelling echter gekoppeld wordt aan een Nederlands woord of aan een vreemdtalig woord dat in het Nederlands is ingeburgerd, moet door middel van koppeltekens worden aangegeven dat de woordgroep bij elkaar hoort.



Voorbeelden: Powered by Progress, maar: Powered-by-Progressauto (eventueel: Powered-by-Progress-auto), Crescent Internet ToolPak, maar: Crescent-Internet-ToolPakleverancier (eventueel: Crescent-Internet-ToolPak-leverancier), made-to-measureaanpak (eventueel: made-to-measure-aanpak), duty manager, maar: duty-managerworkshop (eventueel: duty-manager-workshop of duty manager workshop).



Het woordbeeld dat zo ontstaat is niet altijd even fraai, maar het maakt de lezer wel duidelijk welke delen van een samenstelling bij elkaar horen en welke er (eventueel) niet toe gerekend moeten worden.


Nou, daar kunnen we weer even mee verder...... Anjo


Direct link Reply with quote
 

Henk Peelen  Identity Verified
Netherlands
Local time: 23:00
Member (2002)
German to Dutch
+ ...
Slopers Aug 31, 2005

Wat betreft die langeafstansloper is strikt genomen verwarring niet uitgesloten. Stel dat de sloop van een lange spoorlijn wordt uitbesteed aan een bedrijf(sgedeelte) dat de lange trajecten sloopt en een bedrijf(sgedeelte) dat de korte stukken met veel aftakkingen sloopt. Een langeafstandsloper en een koerteafstandsloper dus.

Direct link Reply with quote
 
xxxNicolette Ri
Local time: 23:00
French to Dutch
+ ...
Ben het wel eens Aug 31, 2005

Dankjewel Anjo, voor de gedachtengang. Een paar opmerkingen:
- zoveel mogelijk aan elkaar schrijven dus, maar als verwarring mogelijk is kan je, nee moet je een koppelteken zetten
- in de typografie is het verboden om meer dan één koppelteken per woord te hebben (zo zijn er nog een paar andere typografische basisregels die veel vertalers graag met de voeten treden). All-riskverzekering of allriskverzekering, maar niet all-risk-verzekering
- je kan beter twee opvolgende klinkers vermijden anders hebben sommige lezers een probleem met de uitspraak (dus oligo-elementen)


Direct link Reply with quote
 

Anjo Sterringa  Identity Verified
Spain
Local time: 23:00
Member (2003)
English to Dutch
+ ...
Taalunie Sep 1, 2005

Voor de duideljkheid: niet mijn gedachtengang maar die van de Taalunie, door een collega opgesnord toen we met een lang document met veel Engelse termen erin worstelden.
Ik wist niet dat je niet meer - mocht hebben van de typografen......
Als je op internet kijkt zie je dat die 'regels' overigens met voeten getreden worden, zelfs door de all-riskverzekeraars zelf. " Allriskverzekering/WA + Volledig Cascoverzekering." www.hetassurantium.nl/verzekeringen/auto_info.html
Ik worstel zelf nog steeds met online waarvan ik weet dat het volgens vanDale on line is, maar heb gehoord dat dat met de volgende spellingsgwijziging weer online wordt. AAArgh. Net als ik met freelance nooit weet in welke taal het nou wel met een streepje wordt geschreven.... Groeten van een lange-afstandssloper.;)


Direct link Reply with quote
 

Agnes Douwes  Identity Verified
Local time: 23:00
English to Dutch
www.spatiegebruik.nl Sep 4, 2005

Gelukkig storen veel meer mensen zich aan verkeerd spatiegebruik, zie deze website. Ze hebben een leuke link met allemaal foto's van onjuist spatiegebruik, waar je ook nieuwe voorbeelden van hoe het niet moet kunt aanmelden.

Van de site:

Signalering Onjuist Spatiegebruik...

SOS!
In het Nederlands moeten samengestelde woorden gewoon aan elkaar geschreven worden.

Er is dus geen enkele reden om een spatie in te voegen bij woorden als 'leesplezier', 'hogesnelheidslijn' en 'keukenbenodigdheden'. Deze fout wordt onnodig veel gemaakt, en het lijkt er zelfs op dat de foute spelling steeds vaker wordt toegepast. Een slechte ontwikkeling.

Het platform Signalering Onjuist Spatiegebruik (SOS) probeert deze ontwikkeling een halt toe te roepen. Met behulp van deze website willen we alle taalgebruikers wijzen op de veelgemaakte fout, om ze op die manier bewuster met deze regel uit de Nederlandse taal om te laten gaan.

Daarbij kunnen we uw hulp natuurlijk goed gebruiken! Bij het Meldpunt kunt u ons foto's van door u gesignaleerde gevallen van onjuist spatiegebruik toesturen.


Direct link Reply with quote
 


There is no moderator assigned specifically to this forum.
To report site rules violations or get help, please contact site staff »


Samenstellingen en Noord-Nederlands

Advanced search






PDF Translation - the Easy Way
TransPDF converts your PDFs to XLIFF ready for professional translation.

TransPDF converts your PDFs to XLIFF ready for professional translation. It also puts your translations back into the PDF to make new PDFs. Quicker and more accurate than hand-editing PDF. Includes free use of Infix PDF Editor with your translated PDFs.

More info »
WordFinder
The words you want Anywhere, Anytime

WordFinder is the market's fastest and easiest way of finding the right word, term, translation or synonym in one or more dictionaries. In our assortment you can choose among more than 120 dictionaries in 15 languages from leading publishers.

More info »



All of ProZ.com
  • All of ProZ.com
  • Term search
  • Jobs