Mobile menu

Bir kuyu, bir ta┼č
Thread poster: murat karahan

murat karahan  Identity Verified
Turkey
Local time: 07:22
English to Turkish
+ ...
Aug 7, 2003

Bu sefer de kuyuya ben ta┼č atay─▒m. Malum, kelimeyi T├╝rk├žele┼čtirsek de mi ├ževirsek, T├╝rk├žele┼čtirmeden mi ├ževirsek konusunda hep iki kamp olmu┼čtur.
Farazi bir durum ├╝zerinde dural─▒m, kar┼č─▒n─▒za T├╝rk├že'de olmayan ─░ngilizce bir kelime ├ž─▒kt─▒. ├ľyle bir kelime ki, ─░ngilizce'de bir ay ├Ânce kullan─▒ma girmi┼č ve bu terimi T├╝rk├že'ye ├ževirecek olan ilk ki┼či sizsiniz. Ne yapars─▒n─▒z? ─░ngilizcesini b─▒rak─▒p parantez i├žinde T├╝rk├že a├ž─▒klamas─▒n─▒ m─▒ verirsiniz? T├╝rk├žele┼čtirip (bunun da yolu yordam─▒ var elbet) ─░ngilizcesini ve T├╝rk├že a├ž─▒klamas─▒n─▒ m─▒ parantez i├žinde verirsiniz? 4-5 g├╝n sonra bu konuda hi├ž beklemedi─činiz bir yerden bir kat─▒l─▒m olabilir.
Not, yerle┼čmi┼č olan bir s├Âzc├╝─če kar┼č─▒l─▒k t├╝retmek de─čil bu, hemen olay─▒ o y├Âne ├žekmeyelim.


Direct link Reply with quote
 

murat karahan  Identity Verified
Turkey
Local time: 07:22
English to Turkish
+ ...
TOPIC STARTER
geli┼čmeye a├ž─▒k olmas─▒ ├Ânemli k─▒stas Aug 7, 2003

K─▒sacas─▒ t├╝retilecek terim k─▒s─▒r olmamal─▒, yeni s├Âzc├╝klerin t├╝remesine elveri┼čli olmal─▒. Bu kelime t├╝retilirken g├Âzetilmesi gereken konulardan biri. Onun d─▒┼č─▒nda s├Âzc├╝─č├╝n zamanla anlam y├╝k├╝ artar, azal─▒r. Printer s├Âzc├╝─č├╝ne bakal─▒m, ├Ânerilen kar┼č─▒l─▒k yaz─▒c─▒. ┼×u anda yaz─▒c─▒ dendi─činde resim basan bir alet oldu─ču anla┼č─▒l─▒yorsa asl─▒nda ortada bir sorun yok demektir, tabii tutup s├Âzc├╝─č├╝n etimolojik k├Âkeni hakk─▒nda kafa patlatmay─▒ se├žmezsen. Yaz─▒c─▒ yanl─▒┼č tercih olabilir, peki printer kar┼č─▒l─▒─č─▒ bas─▒c─▒ ├Ânerilseydi ve yerle┼čmi┼č olsayd─▒ bir sorun kalmayacakt─▒, de─čil mi? Kaynak dildeki print k├Âk├╝n├╝n, hedef dil T├╝rk├že'deki basmak kar┼č─▒l─▒─č─▒ndan t├╝retilen bir kelime "bas─▒c─▒". Hem yaz─▒ hem de resim basmay─▒ kar┼č─▒layabilecek bir kelime, burada bir yanl─▒┼č tercih var. Peki printer kullanmak do─čru mu? (tekrar vurgulayay─▒m, printer'─▒n yeni bir ke┼čif oldu─čunu varsay─▒yoruz)




Tayfun Torunoglu wrote:

E─čer terim daha ├Ânceden var olan bir terimden t├╝retilmi┼čse(kaynak dilde), T├╝rk├že'de o t├╝retilen ilk terimin kar┼č─▒l─▒─č─▒ var m─▒? O ilk k├Âk├╝n T├╝rk├že'deki paralelinden bir t├╝retme yapabilir misiniz?
Buldu─čunuz veya ├Ânerece─činiz terim acaba o ba─člamda bir kar─▒┼č─▒kl─▒─ča neden olabilir mi?
Bulaca─č─▒n─▒z T├╝rk├že terim acaba teknolojik geli┼čme kar┼č─▒s─▒nda gelecekte de anlam─▒ kar┼č─▒layabilecek mi? Bunun ┼čimdiden bilinmeyece─čini d├╝┼č├╝n├╝yorsan─▒z, elinizdeki terimin ─░ngilizcede "span" etti─či alan ve ├že┼čitlili─čin aynen T├╝rk├že'ye ├ževrildi─činde korunup korunmad─▒─č─▒ndan anlayabilirsiniz. Zira terim (al─▒nd─▒─č─▒ dilde-─░ngilizce) e─čer gelecekte teknolojik geli┼čmeye paralel /anlamsal-i├žerik a├ž─▒s─▒ndan evrim ge├žirecekse ancak o anki span etti─či anlamlardan hareketle yapacakt─▒r aksi takdirde mevcut anlamlar─▒ndan(kaynak dilde) tam bir sapma olacaksa bir ihtimal onunda tam olarak ba┼čka bir terimle ikame edilece─či(kaynak dilde) yani kald─▒r─▒l─▒p at─▒laca─č─▒ varsay─▒labilir.
Bu teknolojik geli┼čme dinami─či yani motoru ├╝lke d─▒┼č─▒nda olan t├╝m diller i├žin ge├žerlidir.
Fazla soyutluktan s─▒yr─▒lmak i├žin basit bir ├Ârnek Print, Printer terimi.
Printer ilk geli┼čtirildi─činde sadece daktilo tarz─▒nda yaz─▒ yazabiliyordu ve Yaz─▒c─▒ terimi gayet iyi gitti. O zamanlar Printerden ├ž─▒kartt─▒n─▒z ├ž─▒kt─▒ ancak noktalar halinde bir grafikimsi g├Âr├╝nt├╝yd├╝,resim olam─▒yordu. Printerin ilk zamanlar─▒nda birde Plotter vard─▒. O da ├žiziyordu. Ad─▒ da ├žiziciye ├ž─▒km─▒┼čt─▒.
Ne varki, Print ve Printer ─░ngilizcede ayn─▒ zamanda bask─▒ anlamlar─▒na geliyordu. Kaynak dilde onlar t├╝m bask─▒ i┼člerini de ayn─▒ ┼čekilde kar┼č─▒l─▒yorlard─▒. Yine ├žok tekrarlad─▒─č─▒m ├╝zere, ak─▒l kullanmadan G├Ârd├╝─č├╝n├╝ adland─▒rma veya K─▒z─▒lderililerin Demir at demesi gibi Yaz─▒c─▒ demek yeterliydi.
Ama Printer geli┼čti ┼čimdi Resim bas─▒yor, plotter denilen ayg─▒t ise art─▒k ancak mimari ├žizimlerde vb. kullan─▒lan ┼ču anda kimsenin pek g├Ârmedi─či veya ad─▒n─▒ dahi duymad─▒─č─▒ bir ┼čey.
Biz ise Yaz─▒c─▒yla resim bas─▒yoruz.))
Bunun gibi y├╝zlerce sa├žmal─▒k var.

[├ľyleki, tam meslek belirtmek istemiyorum, i┼čin ehliyim deyip/ ortada fink atan ak─▒l fukaras─▒ bir tak─▒m zevat (Asl─▒nda k├Âylerinde ├žobanl─▒─č─▒n s├╝rd├╝rselerdi belki ├╝lkeye daha faydal─▒ olurlard─▒)┼ču an ortaya ├ž─▒kard─▒klar─▒ karma┼čay─▒ y├╝zlerce sene u─čra┼čsa ├ž├Âzemez. ]






Direct link Reply with quote
 

murat karahan  Identity Verified
Turkey
Local time: 07:22
English to Turkish
+ ...
TOPIC STARTER
Ayn─▒s─▒ndan bir tane daha Aug 7, 2003

Diyelim ki terim film i├žinde ge├žti. Yaln─▒z film ├ževirileri ve ├Âzellikle de altyaz─▒ ├ž├Âz├╝mlerin daha az ve k─▒s─▒tl─▒ oldu─ču bir aland─▒r.
Somut ├Ârnek verelim, The Core filmi. Terim Unobtanium, hayali, ger├žek d├╝nyada kar┼č─▒l─▒─č─▒ olmayan bir madde. K├Âk olarak unobtainable'dan geliyor, ─░ngilizce bilenlerin fazla kafa patlatmadan anlayabilecekleri bir etimolojisi var.
Sorun, unobtanium olarak b─▒rakt─▒─č─▒n─▒z zaman oradaki kelime oyunu ├ževiriye yans─▒m─▒yor ve altyaz─▒l─▒ filmi sadece ─░ngilizce'den izleyenler alg─▒layabiliyor. Filmi altyaz─▒dan takip edenler hi├žbir ┼čey anlam─▒yor.
├çevirseniz, mesela Eldeedilemezyum, bulunmazyum, Zoryum, namevcutyum (unobtainable) anlamas─▒ ├žok mu zor oluyor? Bulunmazyum diye bir s├Âzc├╝kle kar┼č─▒la┼čan izleyici aynen ingilizce orijinalinde oldu─ču gibi k─▒sa bir etimoloji yaparak ayn─▒ sonuca ula┼č─▒yorsa ├ž├Âz├╝m "bulunmazyum".




Tayfun Torunoglu wrote:

Yukar─▒da s├Âylediklerim ├žok genel. Terimi ve ba─člam─▒ verebilirseniz daha iyi ak─▒l y├╝r├╝t├╝lebilir. Bir kere ├ževirinin yaz─▒l─▒ oldu─čunu varsay─▒yoruz birde d├╝┼č├╝n├╝n ayn─▒ terim bir Filmde ge├žsin. Ne yapaca─č─▒z ? Altyaz─▒ya a├ž─▒klama ma girece─čiz? Hay─▒r. Ortam, ba─člam vb ├Ânemli.
Baz─▒ durumlarda teknik olmayabilir ama sosyal yan─▒ olan bir ┼čey olabilir. Sosyal yan─▒ olan terim veya deyimi k├Âkeni, ├ža─čr─▒┼č─▒mlar─▒ ve ├žok daha geni┼č perspektiflerde de─čerlendirmek gerekir.
O yeni icat edilen terim neden icat edilmi┼č teknolojik gereksinim mi yoksa sosyal bir ┼čey mi?


Direct link Reply with quote
 

murat karahan  Identity Verified
Turkey
Local time: 07:22
English to Turkish
+ ...
TOPIC STARTER
Kelime t├╝retmenin yollar─▒ Aug 9, 2003

Diyelim ki ─░ngilizceden T├╝rk├že'ye ├ževiri yaparken kar┼č─▒n─▒za ─░ngilizcede yeni kullan─▒ma girmi┼č bir s├Âzc├╝k ├ž─▒kt─▒. Biraz ara┼čt─▒rma yapt─▒ktan sonra bunu ilk kez kendinizin ├ževirdi─činizi g├Ârd├╝n├╝z. ├ľrnek olarak unobtanium'a devam edelim. ─░nternet ├╝zerindeki T├╝rk├že sayfalarda unobtanium aramas─▒ yapt─▒─č─▒n─▒zda sonu├ž s─▒f─▒r. Bu durumda s├Âzc├╝─č├╝n ─░ngilizce'deki a├ž─▒klamas─▒na bak─▒yorsunuz. Tayfun Bey a┼ča─č─▒da vermi┼č a├ž─▒klamay─▒.

unobtanium adj. describing a bike or accessory made from expensive, high-tech material. A play on "unobtainable" and "titanium." n. a piece (of god knows what) that has come off from the inside of something else and rattles around, impossible to retrieve to stop the rattling. E.g. a piece of weld comes off of the inside of a bike frame.

S├Âzc├╝k unobtainable ve titanium k├Âklerinden t├╝retilmi┼č. Bu iki k├Âk├╝n de T├╝rk├žede kar┼č─▒l─▒klar─▒ mevcut.
Unobtainable; bulunmaz, sa─članamaz, elde edilemez
Titanium; (yazmaya gerek var m─▒)
Sorun; ─░ngilizce s├Âzc├╝─č├╝n unobtainable'─▒n "unob-" ve titanium'un
"-tanium" k─▒s─▒mlar─▒ndan olu┼čmas─▒. Unobtainable'─▒n T├╝rk├že kar┼č─▒l─▒klar─▒ aras─▒nda ├Ânerilebilecek bir s├Âzc├╝─č├╝n "tanyum" ┼čeklinde bitmesine elveri┼čli bir s├Âzc├╝k g├Âr├╝nm├╝yor bana g├Âre. Fakat "-zyum" diye biten pek ├žok s├Âzc├╝─č├╝n olmas─▒ olumlu say─▒labilecek bir durum. Bu durumda bulunmaz+yum, eldeedilemez+yum, eri┼čilemez+yum gibi s├Âzc├╝kler ├Ânerilebilir. Daha ├Ânce bu ┼čekilde s├Âzc├╝kler t├╝retilmi┼č olmas─▒ da yine ├Ânemli k─▒staslardan biridir. Bu durumda bu ├Ârnekler ├Âneriye dayanak olu┼čturur. K─▒sacas─▒ s├Âzc├╝k t├╝retme olay─▒ (ki bu ideal say─▒labilecek kadar kolay bir ├Ârnek) bu kadar. Sonu├žta ortaya ├ž─▒kan bir ├Âneridir ve bakars─▒n─▒z tutar, bunun ba┼čkaca bir yolu yok. Bu i┼člem asl─▒nda KudoZ sorular─▒nda kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kan yeni kelimelere ya da eski kelimelere (televizyon ├Ârne─či gibi) kar┼č─▒l─▒k ├Ânerirken yapt─▒─č─▒m─▒z beyin f─▒rt─▒nas─▒n─▒n kabaca bir ├ž├Âz├╝mlemesinden ba┼čka bir ┼čey de─čil.
S├Âzc├╝k k├Âklerinden yola ├ž─▒karak bir yere varmak m├╝mk├╝n g├Âr├╝nm├╝yorsa, bu sefer kelimenin s├Âzl├╝k anlamlar─▒ndan yola ├ž─▒kmay─▒ deneyebilirsiniz. Arkas─▒ yar─▒n...


Direct link Reply with quote
 

Nezih Do─ču  Identity Verified
Local time: 07:22
English to Turkish
+ ...
Yarat─▒c─▒l─▒k vs Kar┼č─▒la┼čt─▒rmac─▒l─▒k Aug 9, 2003

Contrastive veya comperative bakarak iki dil aras─▒nda baz─▒, hatta ├žok ├Ânemli ┼čeyleri, ├ž├Âzmek m├╝mk├╝n. Ne var ki dilbilimsel dayanak, bazen ├ževiride yetersiz kalabiliyor. Anlad─▒─č─▒m kadar─▒yla Murat ve Tayfun'un ifadeleri de bizi ayn─▒ yere ├ž─▒kar─▒yor. Ya, asl─▒na sad─▒k kal─▒p kopukluklara sebep olunacak, ya da ortaya yeni bir ├Ânerme (├Ânerme diyorum, ├ž├╝nk├╝ bir ifadenin s├Âzc├╝k olabilmesi i├žin ├Ânce kabul g├Ârmesi gerekir bence) at─▒l─▒p tepkilerle ya┼čanacak.
A├ž─▒k├žas─▒ ben, yarat─▒c─▒ olmaktan yanay─▒m. Somut ├Ârneklemeler de yapaca─č─▒m ama internet cafeden ancak bu kadar oluyor. G├Âr├╝┼čmek ├╝zere.


Direct link Reply with quote
 

murat karahan  Identity Verified
Turkey
Local time: 07:22
English to Turkish
+ ...
TOPIC STARTER
Yarat─▒c─▒l─▒k... Aug 11, 2003

Biraz olay─▒ tersinden d├╝┼č├╝nelim. Ba┼čka bir forumda da bir ─░talyan ├ževirmen ─░talyanca'n─▒n yetersizli─činden dem vurmu┼čtu. Ona verdi─čim yan─▒t─▒ sadece ─░talyanca yerine T├╝rk├že koyarak eklemek istiyorum. ─░ngilizce konu┼čan ├╝lkeler yerine bilgisayar ve di─čer teknolojilerde ├Ânde gelen ├╝lke T├╝rkiye olsayd─▒, bu yeni kavramlara isim bulma konusunda ne yapard─▒k? Yok, bu T├╝rk├že'yle olmuyor mu diyecektik?


Nezih Do─ču wrote:

Contrastive veya comperative bakarak iki dil aras─▒nda baz─▒, hatta ├žok ├Ânemli ┼čeyleri, ├ž├Âzmek m├╝mk├╝n. Ne var ki dilbilimsel dayanak, bazen ├ževiride yetersiz kalabiliyor. Anlad─▒─č─▒m kadar─▒yla Murat ve Tayfun'un ifadeleri de bizi ayn─▒ yere ├ž─▒kar─▒yor. Ya, asl─▒na sad─▒k kal─▒p kopukluklara sebep olunacak, ya da ortaya yeni bir ├Ânerme (├Ânerme diyorum, ├ž├╝nk├╝ bir ifadenin s├Âzc├╝k olabilmesi i├žin ├Ânce kabul g├Ârmesi gerekir bence) at─▒l─▒p tepkilerle ya┼čanacak.
A├ž─▒k├žas─▒ ben, yarat─▒c─▒ olmaktan yanay─▒m. Somut ├Ârneklemeler de yapaca─č─▒m ama internet cafeden ancak bu kadar oluyor. G├Âr├╝┼čmek ├╝zere.


Direct link Reply with quote
 


To report site rules violations or get help, contact a site moderator:


You can also contact site staff by submitting a support request »

Bir kuyu, bir ta┼č

Advanced search


Translation news in Turkey





TM-Town
Manage your TMs and Terms ... and boost your translation business

Are you ready for something fresh in the industry? TM-Town is a unique new site for you -- the freelance translator -- to store, manage and share translation memories (TMs) and glossaries...and potentially meet new clients on the basis of your prior work.

More info »
Wordfast Pro
Translation Memory Software for Any Platform

Exclusive discount for ProZ.com users! Save over 13% when purchasing Wordfast Pro through ProZ.com. Wordfast is the world's #1 provider of platform-independent Translation Memory software. Consistently ranked the most user-friendly and highest value

More info »



All of ProZ.com
  • All of ProZ.com
  • Term search
  • Jobs