Mobile menu

Osmanlıca mı Türkçe mi?
Thread poster: Selcuk Akyuz

Selcuk Akyuz  Identity Verified
Turkey
Local time: 07:21
Member (2006)
English to Turkish
+ ...
Sep 14, 2006

Kudoz'da sorulan bir sözcük: http://www.proz.com/kudoz/1541372

Devlet emvaline vaziülyet olan sayman ve tahakkuk memurlarının.....

Arkadaşlar 2006 yılındayız ve vaziülyet kelimesinin anlamını sözlüğe bakmadan bilemeyebiliriz. Ama bir hukukçu, maliyeci için bu terim tanıdık gelecektir.

Ama aynı cümlede sayman sözcüğü de var ve 1906 yılında olsaydık bu sözcüğü de anlamayacaktık. Sözlüklerde bulmaya çalışacaktık (ama bulamayacaktık)

Bu sorunun neden Osmanlıca olarak işaretlendiği konusunda bilgi istiyorum. Özden ve Serkan sorunun Osmanlıca olduğunu düşünmüşler.

Ayrıca bu konudaki kriterimiz ne olacak?


Ledettaharri mahalli mezkürda elde edilecek muhabere ve muhavere alat ve echizesi muvakkaten istimalden ıskat veya zaptolunarak sahibi hakkında takibatı kanuniye yapılır.

Şimdi bu cümle Osmanlıca mıdır?

Peki aynı metinden başka bir cümle vereyim o zaman:

Telekomünikasyon: Her türlü işaret, sembol, ses ve görüntünün ve elektrik sinyallerine dönüştürülebilen her türlü verinin kablo, telsiz, optik, elektrik, manyetik, elektro manyetik, elektro kimyasal, elektro mekanik ve diğer iletim sistemleri vasıtasıyla iletilmesi, gönderilmesi ve alınmasını,

Sizce bu kanun maddelerini çevirmek hatta sadece okuyup anlamak 1906 yılında olsaydık mümkün olur muydu?


Direct link Reply with quote
 

Özden Arıkan  Identity Verified
Germany
Local time: 05:21
Member
English to Turkish
Osmanlıca Sep 14, 2006

Kullandığım iki Türkçe sözlükte bu kelimeyi bulamadım. Biri matbu (Püsküllüoğlu), ama öbürünün zahiri versiyonu var

Öte yandan, aynı kelimeyi, kullandığım Osmanlıca sözlükte bulabildim.

Bu da bana kelimenin Osmanlıca olduğuna karar vermek için yeterli neden gibi gözüktü. Ama Kudoz'da Osmanlıcayı takip etmenin birçok insanın aklına gelmemiş olabileceği, dolayısıyla sorunun görünürlüğünün azalacağı düşüncesiyle dil çiftini değiştirmek için sorunun kapanmasını ve sözlük girişi yapılmasını bekledim. Doğrusu, senin de aynı nedenle Serkan'ın editini geri aldığını düşünmüştüm.

Ledettaharri mahalli mezkürda elde edilecek muhabere ve muhavere alat ve echizesi muvakkaten istimalden ıskat veya zaptolunarak sahibi hakkında takibatı kanuniye yapılır.

Şimdi bu cümle Osmanlıca mıdır?

Bence Osmanlıcadır. Anadili Türkçe olan kaç kişi bu cümleyi anlıyor? Benim anadilim Türkçe. Doğum tarihim 1963. Bu cümleyi anlamıyorum. 15. yüzyıldaki Türkçeyi anlıyorsam, 20. yüzyıldaki Osmanlıcayı anlamıyorsam, hangi kriter geçerli olabilir burada? "Sayman"a gelince, bence iki ihtimal var: 1. Sayman, Türkçede zaten çok öncelerden beri var olmuş bir kelimeydi. 2. Anadili Türkçe olan biri, yeterli bağlama sahip olursa, değil 1906'da, 1206'da da anlardı gibi geliyor bana. En azından, kestirmez miydi? Türkçede "sattırgaç" diye bir kelime yok ama, eminim sana hiç söylemese de bir şeyler söylüyordur şimdi bu kelime.

Arkadaşlar 2006 yılındayız ve vaziülyet kelimesinin anlamını sözlüğe bakmadan bilemeyebiliriz. Ama bir hukukçu, maliyeci için bu terim tanıdık gelecektir.

İstersen başka bir açıdan yaklaşayım: Anadili İngilizce olan bir tarihçi veya bir hukukçu, Lex salica terimini anlayacaktır, ama terim yine de Latincedir. Öte yandan anadili Latince olan biri, Cynoglossum morisonii'yi anlamazdı, ama bu da Latince işte yine.


Bütün bunların çok tartışmalı olduğunu ve benim de yanılma payımın büyük olduğunu kabul ediyor ve diğer arkadaşların ne düşündüğünü merak ediyorum gerçekten.

[Edited at 2006-09-14 22:09]


Direct link Reply with quote
 
sevinc altincekic  Identity Verified
Local time: 07:21
English to Turkish
+ ...
Kısa keseyim mi? Sep 16, 2006

Bence dil Türkçe, sözcükler de Osmanlıca!

Özden'in verdiği latince örnekleri de biz İngilizce-> Türkçe dil çiftinde sorarız. Biz böyleyiz işte!!!! Bizim için bütün diller Türkçe!!!


Direct link Reply with quote
 

Serkan Doğan  Identity Verified
Turkey
Local time: 07:21
Turkish to English
+ ...
Bizim dilimiz Sep 16, 2006

Aslında sanırım benim de bu foruma bir katkı sağlamam gerekiyor veya bekleniyor. Evet, Osmanlıca lehine ilk değişikliği ben yaptım. Bunu yapmamın nedeni "asker bilmez, ben bilirim" değildi elbette. Osmanlıca seçeneği bir zamanlar yoktu. Zaten bunu daha önce tartışmıştık. Daha sonra konuldu. Askerin bunu bilmemesi veya buna dikkat edememesi oldukça doğal. Biz de bazen soru sorarken sorunun ait bulunduğu konu ayrıntılarında tam isabetli olamayabiliyoruz, bilen biri bunu düzeltiyor. Bunu fark ettiğim için, dil çiftini değiştirme ihtiyacı hissettim. Ama burada lütfen şu "Hangisi Osmanlıca, Osmanlıca bir dil midir, iyi midir kötü müdür?." türünden sonsuz söylemlere dahil olmak istemiyorum. Zira takdir edersiniz ki, hele bir de soy sop edebiyatçı olarak, ve her ne kadar mizacım gereği tartışmaya teşne olsam bile, bu benim zamanla çok bunaldığım bir konudur. Zaten internette ve diğer yazılı kaynaklarda bu konu yüzlerce, binlerce sayfa tartışıldı, anlatıldı ve çeşitli görüşler dile getirildi. Benim açıldıkça bunaldığım iki konu vardır ki, bir bu Osmanlıca, bir de "çevirmenim" dediğimde aldığım "aa, kaç dil birden?.." veya "var ya, benim bir bacanak var, üç ay İngıltarada kaldı, süper konuşuyo yaa, o da yapar bu işi" çeşitlemelerinin yol açtığı kısır çekişme ve çıkmaz sokakları beraberinde getiren, sinir krizlerinin eşlik ettiği, cehaletin tuşuma bastığı (bu cümle bitmez) husustur, vesselam. Bu vesileyle, her görüş sahibine en derinlikli saygılarımla,

Not: Küçük bir ekleme yapayım. Şu formalite klasiği sicil gazetelerini bilirsiniz. İçlerinde az çok normal sokaktaki insanın bilemeyebileceği Osmanlıca sözcükler geçer (nisap, vs.). Efendim, diyeceğim o ki, bir gün bir büro bana 1940'lardan kalma bir sicil gazetesi getirdi. İngilizce diline ve acil tercümesini rica ettiler. Gel gör ki gönderdikleri birkaç çevirmen işin içinden çıkamadıkları gibi, kendileri Türkçe'sini dahi (büro sahibi dahi değil, ayrı yazılan da) belleyememişler, anlayamamışlar. Biz onun altından girdik üstünden çıktık (az çok Osmanlıca alt yapımız da sağlamca olduğundan) becerdik, çevirdik. Yani, günümüzdeki sicil gazetesini bürodaki eleman veya şirket sahibi anlayabilirken, 40'lardan kalma sicil gazetesinde yazılanlar ise onlara apayrı bir dil gibi geliyordu. Bu nokta bana bir ışık yaktı.
Osmanlıca'nın ayrı bir kategoride ele alınması gerekmeseydi eğer, aşağıdaki eser ne şekilde açıklanırdı;


Kimse, "et, tu Serkan?" demesin şimdi..
Sonuçta, dön dolaş, Sevinç'in dediğine geliyoruz...

[Edited at 2006-09-16 09:49]


Direct link Reply with quote
 

Nizamettin Yigit  Identity Verified
Netherlands
Local time: 05:21
Dutch to Turkish
+ ...
Osmanlıca Sep 21, 2006

Bence sorunun cevabı konusunda Serkan beyin yorumu ve tartışmaların varlığından haberdar olmamız dikkate değer.

Ancak diyelimki son sultan veya son şehzadelerden birine sorsalardı:
Devletlüm Devlet-i Aali Osmani'nin lisanı nedir deselerdi onun cevabı:

Türkçe olurdu. Tabi "Türkçe" dye yazmazdı belki. Aslında böyle yazmayı da bilirdi.

Osmanlıca'nın dilhaline gelmesi 1940 lardan sonra başlamış ve ilk iki neslin alem-i fanii'ye intikainden sonra vuku bulmuştur. Bu olması gereken, çözüm bulunması da gereken bir süreçtir. Bunda tartışma yok.

Bana göre buradaki soruya ve kargaşaya götüren ana gerekçe Proz.com veya Kudoz'un planlanış, düşünülüş şekli ve alt kategorilerin olmayışı.

Yani Proz'daTürkçe altında devrelere göre tasnif mümkün değildir, alt kategoriler yoktur.

Osmanlıca'nın ayrı bir dilmiş gibi muamele görmesinin bir nedeni de değişim sırasında öncekine öteki ve yabancı damgası vurulmaya çalışılmasıdır.

Benim şahsi kanaatim bundan ibarettir.

Paylaşayım istedim.

Sağlıcakla

Nizam Yigit

PS:
Şu an Malatya'da yım. Kayısı, pesitl, pekmez, bal, kayısılı sucuk vs sevenler tez vakit haber versinler.


Direct link Reply with quote
 

tontoon
Turkey
Local time: 07:21
German to Turkish
+ ...
kısaca Sep 21, 2006

Bu konuda Özden'e katılıyorum.

Direct link Reply with quote
 

Özden Arıkan  Identity Verified
Germany
Local time: 05:21
Member
English to Turkish
Bendeniz de kısa kesiyor... Sep 24, 2006

...muş gibi yapıp işi uzatıyor: Bu konuda hepimizin kafası karışık ve değil herkesi tatmin edecek, bir kişiyi yüzde yüz tatmin edecek bir çözüm bile bulmak zor sanıyorum. Amacım tartışmayı uzatmak değil gerçekten, ama bu konuda daha önce konuştuklarımıza bakınca hem kafa karışıklığı hem konunun (buradaki) geçmişi görülebilir diye düşündüm:
http://www.proz.com/topic/34782


Direct link Reply with quote
 


To report site rules violations or get help, contact a site moderator:


You can also contact site staff by submitting a support request »

Osmanlıca mı Türkçe mi?

Advanced search


Translation news in Turkey





PerfectIt consistency checker
Faster Checking, Greater Accuracy

PerfectIt helps deliver error-free documents. It improves consistency, ensures quality and helps to enforce style guides. It’s a powerful tool for pro users, and comes with the assurance of a 30-day money back guarantee.

More info »
Anycount & Translation Office 3000
Translation Office 3000

Translation Office 3000 is an advanced accounting tool for freelance translators and small agencies. TO3000 easily and seamlessly integrates with the business life of professional freelance translators.

More info »



All of ProZ.com
  • All of ProZ.com
  • Term search
  • Jobs