Mobile menu

Pages in topic:   [1 2] >
Bu bir özür müdür, değil mi?
Thread poster: murat karahan

murat karahan  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:23
English to Turkish
+ ...
Sep 17, 2006

Az önce AA haberlerini okuyordum ve bir şey kafama takıldı. Sadece çeviri açısından değerlendirilmesi amacıyla:

Papa, İslam ve Hz. Muhammed'le ilgili sözleri için yine özür dilemedi ancak tepkilerin yanlış anlaşılmadan kaynaklandığını söyledi.

16. Benediktus, yazlık ikametgahı Castelgandolfo'da bugün Angelus Duası sırasında yaptığı konuşmada, "Regensburg Üniversitesindeki konuşmamın, Müslüman inananların duyarlılığını inciticiymiş gibi görünen kısa bir bölümünün yol açtığı tepkilerden dolayı çok üzgünüm" dedi.

Orijinal metin:
At this time, I wish also to add that I am deeply sorry for the reactions in some countries to a few passages of my address at the University of Regensburg, which were considered offensive to the sensibility of Muslims.

bana göre AA herhalde haftasonu çevirmenine yaptırdı bu çeviriyi. Pek çok yabancı gazete Papa'nın özüründen söz ederken, bunun "üzgünüm dedi" şeklinde çevrilmesi ihtimali nedir.


Direct link Reply with quote
 

Özden Arıkan  Identity Verified
Germany
Local time: 01:23
Member
English to Turkish
Bence tam doğru bir çeviri değil Sep 17, 2006

Merhaba Murat,

Önce konunun "sadece çeviri açısından değerlendirilmesi"ni baştan özel olarak belirttiğin için teşekkürler. Diğer açıları forumda tartışma olanağımız bulunmuyor zaten.

Soruna gelince, bence çeviri harfiyen doğru ama orijinal metnin havasına sadık değil, hatta "harfiyen doğruluğu" da belki sorgulanabilir.


...Müslüman inananların duyarlılığını inciticiymiş gibi görünen...

bence,

which were considered offensive to the sensibility of Muslims.

sözünden farklı bir hava iletiyor: "were considered" derken, asıl lafın sahibi de kendini değil başkalarını referans veriyor ama, "...miş gibi görünen" ifadeye "göze sokularak yapılan bir samimiyetsizlik" katıyor.

Yani aslında çevirmenin işinin lafzı aktarmakla bitmediğine, hatta bu olmadığına çok güzel bir örnek.

bana göre AA herhalde haftasonu çevirmenine yaptırdı bu çeviriyi. Pek çok yabancı gazete Papa'nın özüründen söz ederken, bunun "üzgünüm dedi" şeklinde çevrilmesi ihtimali nedir.

Hafta sonu çevirmeni olabilir de, ikinci cümlede tam ne demek istediğini anlamadım. "Üzgünüm dedi" diye çevrilmesi gerektiğini mi düşünüyorsun?


Direct link Reply with quote
 

murat karahan  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:23
English to Turkish
+ ...
TOPIC STARTER
Haberin başlığı... Sep 17, 2006

..."Hala özür dilemedi" şeklinde. Ajans haberi olduğu için bazı gazeteler olduğu gibi yayınlayacaktır. BBC'de Papa'nın konuşması "apology" olarak nitelenirken, bizde ajans bunu "üzgünüm" diye çeviriyor ve "hala özür dilemedi" diye de ekliyor. "I'm deeply sorry"yi özür olarak görmeyip, "üzgünüm" diye çevirmek ve bu yorumu eklemenin ihtimalini sormuştum.

Direct link Reply with quote
 

Balaban Cerit  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:23
English to Turkish
+ ...
çeviri sorunlu ancak haberci(ler) tarafından değiştirilmiş de olabilir Sep 17, 2006

Sadece çeviri açısından değerlendirmeye devam edersek, Özden'in de örneklediği gibi, çeviri sorunlu. Bu metnin başlığına "Papa ... sözleri için yine/hala özür dilemedi" koymak da elbette ciddi bir yorum içeriyor, çünkü ortada bir özür var; bu başlıkta bu durum göz ardı edilmiş oluyor.

Ancak başka bir nokta var ki, başlığa "Papa... sözleri için özür diledi" yazmak da bir ölçüde yorum olurdu (bu başlığı koyan da yorum yapmış oluyor). Papa'nın son açıklamasının tam metnine bakılırsa:
http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5353774.stm

Murat Bey'in alıntı yaptığı paragraf ("...I am deeply sorry for the reactions in some countries to a few passages of my address at the University of Regensburg, which were considered offensive to the sensibility of Muslims.") ve hemen ardından gelen paragraf ("These in fact were a quotation from a medieval text, which do not in any way express my personal thought.") dışında bir özür ifadesi yok. Bu 2 paragrafa bakınca da, kanımca ifade edilen açık; Papa, bu sözleri alıntı yapmış olduğu için özür dilemiyor, sözlerinin yol açtığı tepkiler/sonuç için özür diliyor. Bir çevirmenin bu noktayı da bir şekilde dikkate alması gerekir.

Sonuçta birisi, bu durumu da dikkate alarak, kendi yorumunu katmış. Ama belki de bunu yapan çevirmen değil de, bir editör veya habercidir; ne de olsa önümüzde haber metinleri var ve habercilik de bir yorum işi. Aynı haberin değişik yorumları arasında ciddi farklar olabiliyor.

Bir haberci başlığa "Papa, ... sözleri için yine/hala özür dilemedi" ifadesini koyabilir, başka bir haberci de başlığa "Pope sorry for offending Muslims" ifadesini koyabilir (BBC öyle yapmış *). Yarın gazetelerde farklı ifadeler de göreceğimize eminim. AA için durum nedir, bir ajans olarak haberlere ne kadar yorum katıyorlar/katabiliyorlar bilmiyorum ama gazetelerden biliyorum ki, çevirmenin çevirisi üzerinden bir haberci/editör geçiyor veya zaten çeviren kişi kendisi bir haberci/editör olduğu için kendi yorumunu katıyor.

(*) Bu haberin spotu da şöyle:
"Pope Benedict XVI has apologised in person for causing offence to Muslims in a speech in Bavaria last week."
http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5353208.stm

------

Ek not: Önceki mesajları bir daha okuyunca şunu da eklemek istedim:
Elbette "I am sorry"nin "üzgünüm" diye çevrilmesi doğru değil, ortada açık bir özür var (ama bu özrün ne için olduğuna dair görüşümü yukarıda belirtmiştim). Ben nedense Murat Bey'in işaret ettiği bu sorunu görmeyip, AA haberinde bilinçli bir yorum yapıldığı düşüncesiyle yanıt yazdım. Bu durumda Murat bey haklı, bu bir çeviri hatası. Çünkü "sözleri" tanımlayıcısından bağımsız bir şekilde sadece "hala özür dilemedi" başlığı atıldığında, habere yapılan müdahale, yorumu aşıyor.

[Edited at 2006-09-17 22:03]


Direct link Reply with quote
 

Özden Arıkan  Identity Verified
Germany
Local time: 01:23
Member
English to Turkish
Şimdi anladım Sep 17, 2006

Buradan çeviri ve dil faciasının bütün bir tarihi çıkıyor aslında ortaya: "I am sorry" (açıklamanın orijinal dili İngilizcedir herhalde diye varsayıyorum, uluslararası basın sözcüsü tarafından yapıldığına göre), "özür dilerim" demektir. (Başka bir dilden İngilizceye çevrildiyse orijinaline bakmak, o dili bilenlere sormak lazım.) Öte yandan bu ifade Türkçeye, dili değiştirecek kadar uzun bir zamandır, "üzgünüm" diye çevriliyor (ta çocukluğumda seyrettiğim TV dizilerinde öyle çevrildiğini hatırlıyorum). Aslında Türkçede, özür dilemek için "üzgünüm" denmez; bildiğim kadarıyla, "ben şu anda bir keder yaşıyorum" demektir "üzgünüm". Gerçi sanıyorum artık gerçekten "özür dilerim" anlamında kullanılır oldu, ama yine de o hissi vermiyor galiba, hatta bazen ironik bir şekilde kullanılıyor: Hatta, hemen arkasından muhatabına giydiren bir şey gelmesi beklenebilecek bir laf bile olabilir. ("Üzgünüm ama, çocuğunuza terbiye vermeyi unutmuşsunuz" veya "Üzgünüm, yine düşeş geldi, biralar senden") Derece olarak "kusura bakma[yın]", "affedersin[iz]", "özür dilerim"den hangisine tam tekabül ettiğini de bilemiyorum doğrusu. Ama bu sözünü ettiğin çeviride, bilerek, bilmeyerek, bu dil keşmekeşinin yol açtığı bir sorun oluşmuş galiba.


Bu sonradan aklıma geldi: İngilizcede ve diğer Batı dillerinde de sanıyorum, "Başın sağolsun" anlamına gelen bir laf yok. Bazen filmlerde falan görüyorum. Adamın babası ölüyor. Arkadaşı gelip "I am sorry" diyor. Onu da "Üzgünüm" yapıp iyice batırıyorlar.

[Edited at 2006-09-17 18:49]


Direct link Reply with quote
 

Selçuk Budak  Identity Verified
Local time: 03:23
English to Turkish
+ ...
Üçüncü derece özür! Sep 18, 2006

Evet, Hürriyet'in sürmanşeti böyle diyor! Söyleyen de Diyanet İşleri Başkanı.

Evet, "I am sorry=özür dilerim" konusunda Özden'e katılıyorum.

Ama bu başlangıç ifadesini bırakıp cümlenin tamamına ve ruhuna bakarsak, bence ortada özür falan yok. Adam bal gibi "yanlış anlaşıldı" diyor.

Burada bir ironi var: "Yanlış anlaşıldığım için özür dilerim!" Bu, İngilizce'deki "Pardon me for breathing/living!"e benziyor.

Hürriyet'teki çeviri aslına daha yakın: "Müslümanların hassasiyetleri açısından incitici bulunduğu için bazı ülkelerde ortaya çıkan tepkilerden ötürü derin üzüntü duyuyorum."

Cümlenin anlamı da zaten "considered offensive to the sensibility of Muslims"de yatıyor. Kim incitici buluyor? Müslümanlar. Dolayısıyla "ben incitici olduğunu düşünmüyorum, ama madem ki siz öyle anladınız, özür dilerim" diyor.

(Aslında foruma başka bir konuyu açmak için girmiştim. Murat'ın yazısını görünce, iki tıklayayım dedim. Şimdi gidip atayım kuyuya taşımı!)


Direct link Reply with quote
 

Mehmet Hascan  Identity Verified
Ireland
Local time: 00:23
English to Turkish
+ ...
ÖZÜR MÜ, DEĞİL Mİ? Sep 19, 2006

''I am deeply sorry for the reactions in some countries to a few passages ...''

Papa, başka bir kimseden alıntı yaptığı (kendince haklı olarak) ve bunun birkaç paşajnın bazı ülkelerde tepkiyle karşılanmasından dolayı son derece üzgün. Üzgün olmasının sebebi yanlış anlaşılması yoksa bence ortada bir ''apology'' yok.

Bugünkü Irish Times gazetesinde şöyle denmiş ''Last Sunday Pope Benedict said he was deeply sorry Muslims had been offended by his use of the quotation, which did not reflect his personal views."

Yani Papa açıkça ''I apologize to the people I've unintentionally offended by my use of the quotation...." demiyor.

Cenaze meselesi :

İrlanda'da beş tane cenazeye katıldım. Çoğunda ''Sorry for your trouble'' dendiğine şahit oldum.


Direct link Reply with quote
 

murat karahan  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:23
English to Turkish
+ ...
TOPIC STARTER
Bir taş daha Sep 19, 2006

Kaç farklı şekilde özür dileriz,
Özür dilerim/kusura bakma/affet/bağışla/mazur gör, yedik bir halt işte.
Bunların hepsinde karşı taraftan bir beklenti var, özrün kabul edilmesi, kusura bakılmaması, affetmesi, bağışlaması. Özür dileyerek, yaptığımız bir şeyden dolayı pişmanlığımızı ve üzüntümüzü dile getirmiyor muyuz?

Peki İngilizce'de? I am sorry, I apologize. Bu ikisi de kişinin yaşanan bir olay karşısında veya kendinden kaynaklanan bir durum karşısında kendi durumunu ortaya koyuyor. Yani
özür dileme şekli bu. Üzüntüsünü ve pişmanlığını dile getirmek, bir özür dileme şekli değil midir? Taban tabana zıt iki kullanım, içerdiği anlam açısından aynı. İşin kelime boyutunda takıldığımızda, anlamı görmezden geliyoruz. O zaman da "hala özür dilemedi" oluyor. Hem de bazı ülkelerde Müslüman örgütler, Papa'nın apology'sini kabul ettiklerini belirtirken.
Bir de şunu düşünmek lazım, Papa nasıl özür dileseydi, bunu birinci derece özür kabul edecektik? "Apologize to" dahi "to offer an apology" anlamında. "Apology" ise "a written or spoken expression of one's regret, remorse, or sorrow for having insulted, failed, injured, or wronged another: He demanded an apology from me for calling him a crook. "


Direct link Reply with quote
 

Balaban Cerit  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:23
English to Turkish
+ ...
"birinci derece özür" Sep 19, 2006

Murat Bey, söylediğinizi ben de düşündüm, ne dense tam bir özür olurdu diye. Elbette bu sorunun yanıtı, Papa'nın ne için özür dileyeceği ile de alakalı. Daha derine girmeden, konuyu sadece çeviri açısından değerlendirmeye devam etmek için hemen şunu saptamak istiyorum:
Papa, tartışma yaratan sözleri kendi sözleri olarak ifade etmemiş, başka bir yerden alıntı yaparak söylemiş. Üstelik birkaç gün önce özür niyetine yaptığı açıklamada da, yapmış olduğu alıntıdaki fikirlere hiçbir şekilde katılmadığını söylüyor ("These in fact were a quotation from a medieval text, which do not in any way express my personal thought.")

Bu durumda, Papa'nın sözkonusu açıklamasının metni benim önüme gelmiş olsaydı, bunu tam bir özür olarak çevirebilmem için en azından şu türden bir şey denmiş olması gerekirdi: "...I am sorry for quoting these passages....". Burada ille de "apologize" teriminin kullanılması gerekmiyor. Ama bu ifadenin de "incitici olarak değerlendirilmiş olma" gibi değişik ifadelerle yumuşatılmamış olması gerekirdi. Veya, Mehmet Bey'in biraz yukarıda yazdığı gibi, "I apologize to the people I've ... offended by my use of the quotation..." denilmiş olabilirdi.

Buna benzer ifadeler olmadığı müddetçe, ister açıklamanın bütününe bakarak, ister sadece o iki paragrafa bakarak, "Papa ... sözleri için özür diledi" anlamına ulaşamayız. Sonuçta asıl önemli olan da buradaki doğru anlamı yakalamak - yorum yapmadan, çünkü yorum yapmak habercilerin işi.

Mevcut özrü kabul edenlerin neden/nasıl ettiği konusundaki görüşlerimin yeri burası değil. Ama bir konuda Murat Bey'e daha önce katıldığımı ifade etmiştim; "Papa ... hala özür dilemedi" başlığını atmak, elbette yorumu aşan bir müdahale, çünkü özrün ne için olduğu tartışılsa da, ortada bir özür var.

Not:
Acaba diğer çevirmenler bu konuda ne düşünüyor? Türkçe foruma özel anket yapma imkanımız olsaydı keşke.

[Edited at 2006-09-19 17:45]


Direct link Reply with quote
 

Faruk Atabeyli  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:23
Member (2009)
English to Turkish
+ ...
Gerçek bir çeviri sonu mu? Sep 19, 2006

Ön not: Murat Bey konuyu yalnız çeviri açısından değerlendirilmesi amacıyla açmış olsa da, kendi görüşümü "bu bir çeviri konusu değil" diyip bırakamazdım. Neden böyle düşündüğümün gerekçesini üç paragrafta özetlemek zorunda kaldım, umarım fazla sapmadım.


Ben bu konunun çeviri ile hiç ama hiç ilgisi olmadığını düşünüyorum. Konu tamamen İslam dünyasının çok büyük hakaret olarak algıladığı sözlerin birkaç satırlık açıklama/açımlama ile kapanmasına razı olmamalarından, diğer yanda Papa ünvanına sahip ve yüzmilyonlarca insanın dini lideri olarak 16. Benediktus'un yalvarmadan özür dilemeyi seçmesinden kaynaklanıyor.

Sanırım İslam dünyası Papa'dan "ben ettim siz etmeyin" şeklinde rica, minnet, yalvarış dolu bir ifadeden başkasını kabul etmeye niyetli değil. Zaten dünyanın içinde bulunduğu politik ortam ve dinler arası, Doğu-Batı arası gerginlikler konunun akılcı şekilde tartışılmasını iyice zorlaştırıyor. Hiç kimse bir diğerini anlamaya çalışmıyor.

Eğer konu yalnız çeviri sorunu olsaydı birkaç saat içerisinde elçilikler ve dışişleri bakanlıkları tarafından açıklığa kavuşturulmuştu. Çeviri yaklaşımlarının farklı algılamalara, (teknik) hatalarının ise kritik sonuçlar doğurma potansiyeline açık olmasına hepimiz alışığız, ama sanıyorum küresel boyutta dinler arası bir gerginliğin çevirmen kararı sonucunda ortaya çıkmasına izin verilmezdi.

Faruk Atabeyli


Direct link Reply with quote
 

Nahit Karataşlı  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:23
English to Turkish
+ ...
Adam özür dilemiyor ki... Sep 20, 2006

Merhaba, yanlış anlaşıldığını ve buna üzüldüğünü ifade ediyor. Yani "ben bir hata yapmadım konuşmamın bir bölümünü aldılar" diyor. Hani bizim siyasetçiler gibi...

Direct link Reply with quote
 

Özden Arıkan  Identity Verified
Germany
Local time: 01:23
Member
English to Turkish
Bu bir özür müdür, değil mi? Sep 21, 2006

Merhaba,

Tartışmanın, Murat'ın yukarıdaki asıl sorusundan başka yerlere doğru ilerlemeye başladığını düşündüğüm için bu açıklamayı yapma gereği duydum.

Proz.com forumları sadece dil ve çeviri ile ilgili tartışmalara ayrılmıştır ve bunların dışına çıkan konulara ancak polemik yaratması söz konusu olmadıkça yer verilebilir. Bilgi için şu forum kuralına ve sitenin çerçevesini çizen metne bakmanızı rica ediyorum.

Zaten Murat, papanın açıklamasının "sadece çeviri açısından değerlendirilmesi"ni rica etmiş, ben de yine aynı nedenle bunu bir kez daha vurgulama ihtiyacı duymuştum. Dolayısıyla, konunun çeviriyle ilgisiz bölümlerini bu tartışmanın dışında tutmak durumundayız.

Teşekkürler.

Özden


Direct link Reply with quote
 

Faruk Atabeyli  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:23
Member (2009)
English to Turkish
+ ...
“Çeviri açısından değerlendirme” sınırları nerede başlar nerede biter? Sep 21, 2006

Papa 16. Benediktus’un zikrettiği sözlerin özür olarak kabul edilmemesinin bu forumda yalnız çeviri bağlamında tartışılması tabii ki doğal. Ancak bu tartışmayı yaparken ideolojinin çeviriye yansıması, çevirmen duruşu/kararları, güncel ve/veya tarihsel birikimin çeviriye yansıması, medyanın haber derleme ve çeviri yöntemleri gibi çeviri sürecini etkileyen pek çok olguyu kapsam dışında bırakarak, eleştiriyi veya çözümlemeyi sözcüklerin düzenlenmesi, açılımı ve harfiyen doğru olmasıyla mı sınırlamalıyız?

Balaban Cerit bu konuda çeviri ötesi bir yorum veya müdahele sorunu olduğu görüşünü iki kez belirtiyor ve bu görüşe çoğunlukla katılıyorum (katılmadığım noktalar yine çeviri bağlamında yan konular fakat bunları tartışma yeri bu forum başlığı değil). Bu noktadan sonra “I’m sorry” demek “özür dilerim” anlamına gelir mi gelmez mi tartışması sınırlayıcı kalıyor. Özür mü değil mi tartışmasının eş zamanlı olarak pek çok ülkede (hem kabul edenler hem de kabul etmeyenlerce) çeviri bağlamında değil ama yorumlama bağlamında yapıldığını biliyorum. Bu tartışmaların yapılması bile sorunun semantik ötesine geçmesi gerektiğinin belirtisidir. Bunca ülkede bunca çevirmenin hepsi mi tartışmaya açık şekilde çevirdi, hiç mi sarih bir çeviri yapan çıkmadı? Tabii ki siyasi bir tartışma önermiyorum (en azından proz’da önermiyorum) fakat “çeviri sürecinde konjonktürel baskılar”, “haber çevirilerinin nesnelliği” gibi konulara kaymadan Papa’nın ne dediğini çözümlememiz çok zor, istediğim de tartışmanın buralara yayılması.

Not: Konuyu saptırdımsa affola, proz kuralları karşısında boynumuz kıldan ince.

Faruk


Direct link Reply with quote
 
Pages in topic:   [1 2] >


To report site rules violations or get help, contact a site moderator:


You can also contact site staff by submitting a support request »

Bu bir özür müdür, değil mi?

Advanced search


Translation news in Turkey





memoQ translator pro
Kilgray's memoQ is the world's fastest developing integrated localization & translation environment rendering you more productive and efficient.

With our advanced file filters, unlimited language and advanced file support, memoQ translator pro has been designed for translators and reviewers who work on their own, with other translators or in team-based translation projects.

More info »
SDL MultiTerm 2017
Guarantee a unified, consistent and high-quality translation with terminology software by the industry leaders.

SDL MultiTerm 2017 allows translators to create one central location to store and manage multilingual terminology, and with SDL MultiTerm Extract 2017 you can automatically create term lists from your existing documentation to save time.

More info »



All of ProZ.com
  • All of ProZ.com
  • Term search
  • Jobs