Mobile menu

Kudoz'da üslup sorunu
Thread poster: Serdar Oncu

Serdar Oncu  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:25
English to Turkish
Apr 7, 2007

"To disagree, one must enter linguistic justification. Personal comments are strictly prohibited.", "Users may not discourage others, in any way, from using the KudoZ service to ask, answer or otherwise participate in the KudoZ terms help process." ve "Commenting on an asker's profile, his/her decision to post a certain question, to grade a certain way, or to make a certain glossary entry, is strictly forbidden." gibi açık kudoz kuralları olmasına rağmen, bunlara neden uyulmuyor ve uymayanlar neden uyarılmıyor?

Bence burada soru soranlar da, cevaplayanlar da, moderatörler de, peer comment verenler de üsluplarına dikkat etmek zorundalar. Asosyal bir ortamda çalıştığımız bir gerçek, o zaman neden burayı daha etkili bir şekilde kullanmıyoruz? Sonuçta 4 KudoZ puanını kimin aldığının ne önemi var.

Kısacası kimsenin ukalalık yapmaya, soru soranın/cevaplayanın/peer comment verenin bilgisini, kararlarını vs. eleştirmeye/değerlendirmeye, bilirkişiliğe soyunmaya hakkı yok. Zaten öyle birşey olsaydı KudoZ yerine "Bilmemkimin terminoloji hayratı" diye bölümler olurdu, sorunuzu sorar, yanıtınızı alır, "ölmüşlerinin canına deysin" der işinize devam ederdiniz. Teknik terimlerde bağlam doğru şekilde verilse bile, metnin hedef kitlesini yakından tanımıyorsanız, % 100 doğru yanıt verdiğinizden emin olamazsınız.

Bir soruyu cevaplayan bir kişiye agree / disagree verince, zaten ona "bence senin önerdiğin doğru / doğru değil" demiş oluyorsunuz. Bir de "sen bu işi bilmiyosun, cevabın yanlış, kendini geliştir, öğrende gel, yaklaştın, aferim güzel yanıt verdin" tarzı yorumlara ne gerek var. Zaten bildiğim kadarıyla KudoZ kurallarına göre konu dışı / kişilere yönelik yorum yapmak yasak, yani konu ne ise onun hakkında yorum yapabilirsiniz, kişilerin bilgilerine vs. yorum yapamazsınız, ama bu konuda ilgili sorularda moderatörler tarafından bir uyarı yapıldığına rastlamadım.

Kişilere ve bilgilerine vs. yönelik yorum yapılmamasının ve yapılan yorumların "bence", "olabilir", "..düşünüyorum" şeklinde yapılmasının daha doğru ve şık olacağını düşünüyorum. Herkes (ben de dahil) bu konuda daha titiz olsa, daha çok katılımlı ve daha verimli bir KudoZ ortamının oluşabileceğini düşünüyorum. Burada öyle acımasız bir ortam var ki insanlar soru sormaya, sorulan sorulara cevap vermeye, hatta forumlara yazı yazmaya korkuyo, çünkü birinin çıkıp kendisine, bilgisine vs. laf yetiştireceğini, hatta ne anlattığına bakmaksızın yazısındaki yazım hatalarını düzelteceğini biliyor. Bu da katılımı azaltıyor..

Siz ne düşünüyorsunuz?

Not: Bu yazının büyük bir bölümünü Nizamettin Bey'in açtığı bağlamsızlık konusuna yazdığım yazıdan aldım. Orada biraz alakasız olmuştu, yeni bir konu ile daha verilmi şekilde tartışılabilir.


Direct link Reply with quote
 

chevirmen  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:25
Member (2006)
English to Turkish
+ ...
Kudoz puanlamaları kişisel mi yoksa bilgisel mi (kaynağa dayalı mı) olmalı? Apr 7, 2007

Serdar dostum,

Benden önce davranmışsın, neyse girizgahı yapmış oldun. Dediklerine kelimesi kelimesine katılıyorum.

Birbirimize karşı olan tavır ve hareketlerimizin, esas olarak belirleyici olduğu Kudoz alanında genel olarak herkes geçmişe dayalı biçimde birbiriyle ilişkilerine göre puanlama yapmakta, en azından ben bunu şahsım olarak müteaddit defa yaşadığım için öyle söylüyorum. Bu arada şunu belirtmeliyim ki, bu konuyu ekşi sözlük bile bu şekilde tespit etmiş (benim üyeliğimden önce).

Başka konuları tartışmadan önce, bu konuya ilişkin olarak Soran'ın, tabir önerisi getirenler hakkındaki tarafsızlığı, tarafsız bakabilmesi konusunu tartışıp bunu aşarsak, bağlam verme vermeme gibi ufak tefek konuları daha kolay aşabileceğimize inanıyorum.

Buradaki herkes tercüman (bazı soru soranlar hariç, ki onlar da zaten üye değil) ve en son soruda, moderatörün Soran'a bağlam vermemesine dair yorumu bile bizim birbirimize karşı salvo atışı yapacak kadar yay yüklü olduğumuzu gösteriyor. Buna ben de dahilim. Ancak, burada da ellerini vicdanlarına koyarak konuyu ifade edecek arkadaşlar çıkacaktır.

Ayrıca, burada bana karşı görüşe sahip olanlar da çıkacaktır. Bu yüzden bence bu konuyu enine boyuna tartışıp, bir sonuca bağladığımızda Kudoz'un bize daha fazla yarar getireceğine inanıyorum.

Ankara'dan sevgiler


Direct link Reply with quote
 

Özden Arıkan  Identity Verified
Germany
Local time: 02:25
Member
English to Turkish
Kurallar seçici olarak uygulanmıyor Apr 8, 2007

Serdar Bey,

Bu konu için gerçekten teşekkürler. Umarım kadük kalmaz


Benim söyleyeceğim çok fazla şey olduğu için azar azar konuşmam daha iyi olur. Fazla "overwhelming" olmak ve işi "bir dokun, bin ah işit"e dökmek istemiyorum.

O yüzden sadece şunu söyleyip şimdilik durayım: Hiçbir moderatör, 24/7 Kudoz'u beklese bile her şeyi göremez. Kudoz sayfalarının statik olmadığını, içeriğinin sürekli güncellendiğini de unutmayın. Sözünü ettiğiniz kurallar uygulanmıyor değil, birçok kez uygulandı, çoğunda da birilerinin başvurusu üzerine uygulandı. Siz kuralların çiğnenmesi ve bundan kaynaklanan rahatsızlıklarla ilgili olarak hiç moderatöre başvurdunuz mu? Başvurdunuzsa, bu ben idiysem ve cevap alamadıysanız, bilin ki mesajınız bir nedenle bana ulaşmamıştır, çünkü cevapsız bıraktığım hiçbir başvuru hatırlamıyorum. "Bu yapılıyor da şu niye yapılmıyor" demek için lütfen kriz anlarını beklemeyin, rahatsızlık yaratan durumlarda moderatöre başvurun. Bir moderatör cevap verememişse, diğerine başvurun.

Ayrıca, söylediğiniz kuralların çok açık biçimde çiğnendiği, yani görünce kolayca müdahale edilebilecek durumlar vardır; bir de sınırda seyreden veya o anda pek bir zararı olmasa da, genel olarak bir bozulmaya, düzeysizleşmeye etki eden durumlar vardır, ki insanın elini kolunu da bağlayabilir. Bunlarla başa çıkmak için kullanıcıların desteği gerekiyor. İlk olarak da, lanet olsun deyip uzaklaşmamak gerekiyor. (Bunu ben geçmişte birçok defa, birçok kişiye söylemiştim. Şimdi daha çok kendime söylüyorum aslında.)

Ama dediğim gibi, açık bir durum söz konusuysa, neden uyarı yapılmıyor, diye düşünüyorsanız, siz de bir mesaj atabilirsiniz moderatöre. Hatta bunu kolaylaştırmak için her Kudoz sayfasının altına bağlantı eklenmişti


Direct link Reply with quote
 

Nizamettin Yigit  Identity Verified
Netherlands
Local time: 02:25
Dutch to Turkish
+ ...
Kültürel Apr 8, 2007

Merhabalar.

Güzel konu başlığı, teşekkür edieriz açana.
Ben bunun kuralcı değil de hissi bir kültür olduğumuza bağlıyorum. Yani kuralları günlük hayatımızda daha çok kişisel ilişkilerle aşmaktayız. Bu ise çoğu zaman kuralları gözardı etmemize önemli bir motor güç oluyor.

Şimdi gelelim Kudoz daki katılımcılar arasında bir adabı muaşrete uyum var mı?

Genelde evet. Ama nadiren de olsa bunun sulandırıldığında örnekler vermek mümkün. Zamanla düzelmesini temenni ediyorum. Zira değişim hızlı bir süreç değil yavaş bir süreç.

Hadi sen bunu bilmezsin, öğrende el yaklaşımına gelince ben buna birde bilerek veya bilmeyerek yanlış yanıtı seçmeyi de ekleyelim derim.

Öncelikle
1- Durumu hepimiz gördüğü halde müdahele etmiyoruz.
2- Müdahele ettiğimizde de sorunun küçülmesinden ziyade büyümesine sebep oluyoruz.
3- Müdahelelerimizde, sorularımızda, veya yorumlarımızda sürekli muhataba veya üçüncü şhıslara cevap hakkı verecek ifadeler kullanıyoruz.
4- Seçimi yaparken bilene güvenmiyoruz. Bunun nedeninin kimin bilip kimin bilmediğini değerlendirme becerimizden kaynaklanıyor.

Bu şekilde uzatmak mümkün. Ben doğru cevap aksine başka bir cevap seçilmiş olsa ve iş işten geçmiş olsa da doğru bildiğim cevaba yorum ekliyorum. Veya cevap seçilmiş olsa da ben puanlanmayacak bir evap vermeyi tercih ediyorum ve de bunu yapmaya devm etmenin iyi olduğunu Kudoz'daki soru ve kelime bankasının en azından bu yolla iyileşeceğine inanıyorum.

Tabi adab-ı muaşreti hiçe sayan ve bunda ısrar edenler yok mu. Elbette var. Ve var olmaya da devam edecekler. Bu tavrın nedeni ise
a- Vermesin Mabud neylesin Mahmut.
b- Kişinin Psiko-sosyal sorunları
c- Yetişmiş olduu ortam, almış olduğu kültür ve eğitimin genele uygun olması veya olmaması.
d- Akla zarar arkadaş grubunda kalıp belirli şekilde davranışa alışma ve muhatabın tepkisini değerlendirme yetisinin zamanla kaybolmasına
e- Anarşizm ile açıklanacak bir mizaca sahip olmasına vs bağlıdır.
Burdak gerekçeleri uzatmak daha gerçekçi daha da tıpa tıp oturan gerekçeler bulmak mümkün olabilir.

Hası-ı kelam bu gibi sorunların giderilmesi veya aşılmasında en önemli unsur cemiyet tepkisi.
Bireysel tepkinin bir işe yaramadığı belli ki bu konu başlığı açılmasına gerek görüldü ve insanlar iyi ki açtın bu konuyu diyor. O halde bireysel tepkiler daima işi rekabet ve çatışmaya götüreceğinden toplu tepki vermek zamanla bu sorunu da azaltacak veya ortadan kaldıracaktır.

Şimdilik bu kadar yazayım. İleride ekleyeceklerim olursa fazla uzakta değilim

Sağlıcakla

N. Yigit





[Edited at 2007-04-08 09:55]


Direct link Reply with quote
 

Cagdas Karatas  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:25
English to Turkish
KudoZ'u kullanabilmek Apr 15, 2007

Öncelikle Serdar arkadaşıma teşekkür ederim ben de bu başlığı açtığı için.

Ben açıkçası KudoZ ortamında olmuş, olan veya olabilecek ufak tefek gerginlikleri, gizliden atışmaları, çekememezlikleri, güç gösterilerini vs. fazla umursamıyorum. Kendim de yanlış hatırlamıyorsam çok kez bu tür durumların içerisine girdim ve çok kısa sürede de çıkmasını bildim. Hatta sizleri bilmem ama ben basit insan hareketleri içerisine girdiğinde kendisini en sert şekilde cezalandıran insan soyundan olduğum için günlerce bunun üzerine kafa yorduğumu hatırlıyorum.

Benim KudoZ ile ilgili asıl takıntım buranın doğru kullanılması. Tercüme dünyasının gelmiş geçmiş en büyük sözlük projesi olarak tanımladığım Kudoz Açık Sözlüğü'nün geliştirilmesi ve ondan da önce doğru düzgün bir şekilde geliştirilmesi çok ama çok önemli. Öncelikle, İngilizce - İngilizce dil çiftini de takip ettiğim için oradan biliyorum, biz Türkler ya da Türkçe uçlu KudoZ sayfalarına katkıda bulunan kişiler başkalarına göre gayet başarılıyız. Hani bazen geliyor ya şöyle sorular: "I paid £ 50 for an electric guitar" source term kısmında yazıyor, sonra alttaki açıklama bölümünde bu cümlede electric guitar ne olabilir? Bu çok saçma bir örnekti tabi ama hatırlayacaksınız hangi soru türlerini kast ettiğimi. İşte bu tür soruların KudoZ ortamında yer almaması gerekiyor. Soru soran oldukça titiz ve dikkatli davranarak kaynak terim kısmını çok iyi girsin ki gelecek tam karşılıkla birlikte iyi bir sözlük girişi yapılsın. Bu zaten KudoZ kuralları arasında da var. Bu arada üslup sorununun tam üzerine bastığımı düşünüyorum şu saniye, hemen üslupla ilgili bir kaç şeyden daha söz edeyim. Hani orada bir Öz Türkçe var ya uzakta, gitmesek de görmesek de bizim dilimiz. Herkesin el verip Kudoz'da, inanmadığım Öz Türkçe çabası değil de bizden bir şeylerin cevap kısmına yazılması çabası içerisinde olması tarafımızdan bu ortama bir misyon olarak yüklenebilir. Şimdi bu Türkçe yabancı kelimeler mevzuunu fazla çekiştirmeyeceğim, çünkü lastikten de beter ayrı bir başlık konusu olsun. Özetle anlatmak istediğim İngilizce'den devşirme kelimelere aynalı sazan gibi atlamaktan olabildiğince imtina etsek (ama her koşulda, kolaya kaçmadan) nasıl olur diyorum. Bir de benim acaip sinirlerimi bozan "bu yerleşmiş karşılık ama değişmez ki" türünden bir yaklaşım ya da "saplantı temelli karşılıkların kölesi olmak" inanın bize hiç mi hiç yakışmıyor. Geçen gün sevgili Mehmet Abi ile konuşuyorduk, dedim ki "Dil konusunda bir şey aklıma takılmış, doğruluğuna ikna olmamışsam, dünyada İngiliz dilinin en yüksek seviyesini yakalamış şahsiyet olan Shakespeare'a dahi güvenemem." Abarttım kabul ediyorum Herkesten sınırları zorlamasını rica ediyorum.

Yine Kudoz üslubu ile ilgili değinmek istediğim bir konu, bir ara KudoZ içi gerilmelere de yol açmış olan bağlam konusu. "Ah o bağlam yok mu o bağlam" diyeceğiz biliyorum. Çünkü "in language, context is everything." Kim söylemişti hatırlamıyorum ama herhalde bölümde okuduğum çeviri teorisi metinlerinde geçiyordu. Öncelikle bağlamsız soru olduğuna inanmak istemiyorum. Pek mantıklı bir durum değil bağlamın olmaması. Bağlam olmasa bile suni bağlam oluşturulabilir. En baba bağlam tercümanın aklı ve bir metnin genelini okurken aklında uyanan düşüncelerdir. Onlardan bir şeylerin açıklama kısmına aktarılması gayet faydalı olacak ve bağlamsızlık sorununu ortadan kaldıracaktır. Bağlamı bağlananlar soru soran olsa dahi fikir beyan edip işi bağlasınlar diye de komik bir cümle kurabilirim.

Şimdilik bu kadar yazabiliyorum. Bağlam tükendi. Sevgiler...


Direct link Reply with quote
 

Balaban Cerit  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:25
English to Turkish
+ ...
Serdar Bey'e katılıyorum Apr 23, 2007

Serdar Bey'e kesinlikle katılıyorum; "kimsenin ukalalık yapmaya, soru soranın/cevaplayanın/peer comment verenin bilgisini, kararlarını vs. eleştirmeye/değerlendirmeye, bilirkişiliğe soyunmaya hakkı yok."

Aslında üslup meselesinde KudoZ kuralları yeterine açık:
http://www.proz.com/?sp=siterules&mode=show&category=kudoz_answ

Eğer bu kurallara uyulursa, zaten "üslup sorunu" diye bir şeyi tartışmaya da gerek kalmayacak; çünkü söylendiği üzere Kudoz'da, gerek soruyu soranlara, gerek soruyu yanıtlayanlara yönelik kişisel düzeyde yorumların kesinlikle yapılmaması gerekiyor. (Kaldı ki, bu tür yorumların ne gibi bir faydası olduğunu da göremiyorum, ne de olsa KudoZ'un amacı, kısa vadede soru soranlara yardımcı olmak, uzun vadede ise zor zamanlarda hepimize nefes aldıracak KudoZ Açık Sözlüğü'nü geliştirmek.)

Bu konuya gerektiği şekilde dikkat edildiğinde, KudoZ'a katılımı azaltan nedenlerden birinin bertaraf edileceği görüşüne katılıyorum. Ancak Türkçe KudoZ'da katılım ve/veya verim sorununu çözmenin önünde bu engelden biraz fazlası var. Serdar Bey, buradaki ortamın "acımasız" olduğundan söz etmiş; bu meselenin bazı yönlerini hep beraber kurallara uyarak + birbirimize daha anlayışlı davranarak hemen çözebiliriz. Ancak, meselenin hemen çözülemeyecek başka bir yönünü ise, biraz daha uzun bir süre içerisinde hep birlikte geliştirebileceğimiz bir sağlıklı "KudoZ kültürü" ile halledebiliriz. Çünkü burada, KudoZ sisteminin özgün yapısının izin verdiği bir durum da söz konusu
(İngilizce forumlarda değinildiği adıyla "point grabbers" sorunundan söz ediyorum:
Ref:
http://www.proz.com/post/549052#549052
http://www.proz.com/post/537762#537762
http://www.proz.com/post/447598#447598
)

(Serdar Bey'in açtığı konudan daha fazla sapmak istemiyorum. Bu nedenle söz ettiğim konu başka bir zaman ve sayfada/ortamda daha ayrıntılı olarak ele alınabilir: Bazı insanların KudoZ'dan soğumasının bir nedeni olarak KudoZ sisteminin özünde var olan bir sorunu görüyorum: KudoZ yanıtlarının/yorumlarının esas amacı, "soruyu soran kişiye yardımcı olmak" olarak tasarlanmışken; bazı çevirmenlerin, KudoZ puanlarının sıralama amacıyla kullanılıyor olmasına odaklanması nedeniyle, KudoZ'da ayrıntılı ve araştırılmış yanıtlardan çok; en hızlı verilen yanıtlar öne çıkabiliyor. [Gerek mevcut kaynaklar içerisinde, gerek online ortamda hızlı araştırma yeteneklerini geliştirmiş çevirmenlerin yanıtlarını hariç tutuyorum elbette]. Sadece Türkçe KudoZ'a özgü olmayan bu sorunu aşmak için bizim kendi çapımızda yapabileceklerimiz var, belki bu adımlardan sonra Serdar Bey'in sözünü ettiği sorunların çoğunu çözmeyi başarabiliriz.)


[Edited at 2007-04-23 09:31]


Direct link Reply with quote
 

Koral Özgül  Identity Verified
Turkey
Local time: 03:25
Member
English to Turkish
+ ...
Kurallar ayrı bir mevzu, pratiği belirleyen faktörler başka... May 16, 2007

İsabetli bir tartışma açılmış. Hepiniz de güzel şeyler söylemişsiniz. Ama korkarım (I'm afraid'den mi yerleşti bu, son zamanlarda!), tartışmanın asıl muhatapları bu yazdıkların(/m)ızı okumuyorlardır!

KudoZ platformundaki adap, tarz, atmosfer ve hatta içerik sorunlarının "kültür" kökenli olduğunu ben de düşünüyorum. Aklımdan, mesela Almanca sayfalarında (veya neresindeyse, mesela TV'deki tartışma programlarında) olsa, eleştiri adabı da daha sağlıklı ve düşünceli olurdu, eleştiri kaldırma kapasitesi de çok daha yüksek olurdu diye geçirdiğimi hatırlıyorum.

Cemaat tipi doğu toplumu özelliklerini KudoZ'un Türkçe sorular sayfalarında da üzülerek görüyorum. Zaman zaman havada öyle bir gerginlik seziliyor ve herkes herşeyi öyle kişisel algılıyor ki... (belki sık sık öyle olduğundandır, bilmem)... Doğrusu, birçok sefer, aman şimdi barut fıçısına bir de ben karışmayayım diye, söyleyecek şeyim olduğu hâlde, yorum yazmaktan imtina ettim. Bütün bunlara biraz daha sakin, hatta belki ağırkanlı, rahat, buna rağmen akademik anlamda titiz yaklaşmak niye mümkün olmuyor?

Neyse, umut etmeye ve çaba göstermeye devam edeceğiz.

[Edited at 2007-05-16 21:28]


Direct link Reply with quote
 


To report site rules violations or get help, contact a site moderator:


You can also contact site staff by submitting a support request »

Kudoz'da üslup sorunu

Advanced search


Translation news in Turkey





Wordfast Pro
Translation Memory Software for Any Platform

Exclusive discount for ProZ.com users! Save over 13% when purchasing Wordfast Pro through ProZ.com. Wordfast is the world's #1 provider of platform-independent Translation Memory software. Consistently ranked the most user-friendly and highest value

More info »
CafeTran Espresso
You've never met a CAT tool this clever!

Translate faster & easier, using a sophisticated CAT tool built by a translator / developer. Accept jobs from clients who use SDL Trados, MemoQ, Wordfast & major CAT tools. Download and start using CafeTran Espresso -- for free

More info »



All of ProZ.com
  • All of ProZ.com
  • Term search
  • Jobs