Working languages: Basque to EnglishEnglish to BasqueSpanish to English English to SpanishCatalan to EnglishGalician to EnglishFrench to EnglishSpanish to BasqueBasque to SpanishCatalan to BasqueWelsh to Basque |
| Alan R King
Itzulpenak·Translations·Traducciones
Zarautz, Gipuzkoa, Basque Country Local time: 01:05 CET (GMT+1)
Native in: English  | |
The very highest quality available for your special translation needs | | Freelancer | | Translation, Interpreting, Editing/proofreading | | Specializes in: | | Education / Pedagogy | General / Conversation / Greetings / Letters | | Government / Politics | Journalism | | Linguistics | Social Science, Sociology, Ethics, etc. |
| Also works in: | | Geography | Poetry & Literature | | History | Idioms / Maxims / Sayings | | International Org/Dev/Coop | Tourism & Travel |
More Less | Basque to English - Standard rate: 0.07 EUR per word / 35 EUR per hour
English to Basque - Standard rate: 0.07 EUR per word / 35 EUR per hour
Spanish to English - Standard rate: 0.07 EUR per word / 35 EUR per hour
English to Spanish - Standard rate: 0.07 EUR per word / 35 EUR per hour
Catalan to English - Standard rate: 0.07 EUR per word / 35 EUR per hour
Galician to English - Standard rate: 0.07 EUR per word / 35 EUR per hour
French to English - Standard rate: 0.07 EUR per word / 35 EUR per hour
Spanish to Basque - Standard rate: 0.07 EUR per word / 35 EUR per hour
Basque to Spanish - Standard rate: 0.07 EUR per word / 35 EUR per hour
Catalan to Basque - Standard rate: 0.07 EUR per word / 35 EUR per hour
Welsh to Basque - Standard rate: 0.07 EUR per word / 35 EUR per hour
More Less | | Questions answered: 71, Questions asked: 0 Easy / 38 PRO, PRO-level points: 64 | Sample translations submitted: 11Basque to English: Bologna eta euskara (Ludger Mees)
Detailed field: Education / Pedagogy | Source text - Basque
Lehen esandakoaren arabera, unibertsitate eremu europar komun horretan, titulazioak, oro har, bi multzotan banatuko dira: gradu eta graduondoko ikasketak eskainiko baitira. Hiru edo lau urteko graduko ikasketek oinarrizko prestakuntza eskainiko dute eta, aurreikus daitekeen bezala, ikasleak, neurri handi batean, bertakoak izango dira eta bertako edo inguruko lan merkatura joango dira ikasketak amaitu ondoren. Guztiz nabaria da, beraz, bai ikasketek zein ikasleriak euskal gizartearekin duten lotura. Hori horrela izanik, eta bai gizartearen alorrean nahiz unibertsitate mailan Euskadin dugun elebitasunaren helburua aintzat hartuz, UPV/EHUko epe luzerako hizkuntza politikak markatu beharko lukeen ezinbesteko helburua graduko ikasketa guztiak osorik bi hizkuntzetan eskaintzea dela iruditzen zaigu. Graduondoko ikasketen alorrean, berriz, gauzak aldatu egingo dira nabarmenki, eta hori batez ere bi arrazoiengatik. Alde batetik, Europako beste unibertsitateetan bezala, gurean ere ingelesa hirugarren hizkuntza bezala gero eta gehiago sartuko da. Bestetik, eta honekin lotuta, ikasketa hauek prestakuntza berezia eta espezializatua eskainiko dutenez, aurreikus daiteke kanpotik etorriko den ikasle kopurua, zenbait kasutan behintzat, handi samarra izatea. Horren guztiaren ondorioz, graduondoko ikasketen esparru honetan ezinbestekoa izango da titulazio guztien banakako azterketak egitea eta ondoren erabakitzea zeintzuk eskainiko diren zein hizkuntzatan. Zer esanik ez dago, maila honetan ere euskararen presentzia duin eta parekatu bati ezin diogula inolaz ere uko egin. Kasuan kasuko azterketa honetan, graduko titulazioetan erabili dugun irizpide berbera erabiliko genuke, alegia, ikasleria neurri handi batean bertakoa denean, nagusiki bertako lan merkatua irtenbidetzat daukanean edo titulazioak berak euskal gizartearekiko lotura eta interes berezia dituenean, graduondoko titulu hori ere euskaraz eskaini beharko litzateke. | Translation - English
As we have seen, in the European Higher Education Area degrees will essentially be classified into two cycles: undergraduate and graduate. The undergraduate cycle, lasting three to four years, will provide basic training to students who are expected to be of mainly local origin and largely destined for employment in or near their place of study. Thus, at this level, both students and subjects should retain close connections with Basque society. Consequently, given the bilingual character of both Basque society and the Basque university, we believe that an undeniable goal of the University of the Basque Country’s long-term language policy must be to provide all undergraduate courses in both languages. In postgraduate courses, on the other hand, there are going to be significant changes, for two related reasons. First of all, as is happening in other European universities, English is set to come into greater use as a further (third) language. Secondly, since these courses will provide special and specialised training, a fairly substantial number of foreign students can be expected, in some cases at least. Therefore it will be necessary, in the case of postgraduate courses, for us to study each degree on an individual basis to determine which ones should be offered in which languages. In any event, it is unquestionable that, at the graduate level too, Basque must be fairly and proportionately represented. In considering graduate degrees one by one, the criteria applied will be the same as those applied to undergraduate degrees: in cases where most of the students are from this country, or are destined for the local job market, or where the degree in question is closely related to Basque society and its interests, the option of studying in Basque should be offered at the graduate level too. | Spanish to Basque: Prejuicios sobre el euskera (Juan Carlos Moreno Cabrera)
Detailed field: Social Science, Sociology, Ethics, etc. | Source text - Spanish
Un fenómeno curioso es que no sólo nos sentimos autorizados a emitir opiniones y juicios sobre las lenguas que conocemos, sino que también lo acostumbramos a hacer fácilmente sobre las que no conocemos. En este caso, solemos basarnos en comparaciones teniendo en cuenta las lenguas con las que estamos familiarizados. Acabamos de decir que los juicios sobre estas lenguas que dominamos suelen ser superficiales y estar equivocados; por ello, con mayor razón suelen estar equivocados los juicios que hacemos sobre otras lenguas a partir de los que tenemos sobre las nuestras. Por ello, los prejuicios lingüísticos son numerosos y persistentes y es muy difícil erradicarlos. La única manera de eliminarlos o, al menos, atenuarlos es el conocimiento y la educación. Precisamente, una de las tareas fundamentales de los lingüistas es la de poner su ciencia al servicio de la sociedad y una forma de hacerlo es precisamente la que consiste en cuestionar mediante una argumentación comprensible los muchos prejuicios que tenemos sobre las lenguas, sobre su estructura, funcionamiento, uso y circunstancias sociales. | Translation - Basque
Baina hau bitxikeria, ezagutzen ditugun hizkuntzei buruz iritziak botatzeko eskubidearekin sentitzeaz gainera, batere ezagutzen ez ditugun hizkuntzei buruz gauza berbera egiteko ere, batere eragozpenik ez dugu! Azken kasu honetan alderaketetan oinarritu ohi gara, ezagunak zaizkigun hizkuntzak kontuan harturik. Baina menperatzen ditugun hizkuntzei buruz ditugun iritziak azalekoak eta erratuak ohi direla arestian esan badugu, nola ez dira izango, bada, hainbat okerragoak geureei buruzko iritzietatik abiatuz beste hizkuntzei buruzko gure aburuak? Iraunkorrak eta errotik baztertzen zailak izaten dira hizkuntzei buruzko aurreiritzi ugari; haiek deuseztatzeko bide bakarra heztea da. Hain zuzen ere, hizkuntzalariok gizartearen aurrean ditugun funtsezko zereginetako bat geure zientzia haren zerbitzuan jartzea da, eta hori egiteko moduetako bat hauxe litzateke: arrazoibide ulergarrien bitartez hizkuntzen egitura, funtzionamendu, erabilpen eta zirkunstantzia sozialei buruzko hainbat aurreiritzi eta sasi-sinesmen argudiatzea. | English to Spanish: Bilingual Wales: Bilingual Speakers? (Catrin Redknap)
Detailed field: Government / Politics | Source text - English
The 1993 Welsh Language Act enshrines the principle that English and Welsh in Wales are to be treated on the basis of equality in public life. All public bodies are required under the Act to produce and implement a Welsh Language Scheme, approved and monitored by the Welsh Language Board. Over the last two decades the Welsh Language Board has strengthened its role as the main language planning body in Wales; through carrying out its statutory responsibilities and through working in partnership with a broad range of agencies at community and informal levels it has developed a strategic approach to language promotion and revitalisation (Welsh Language Board 2005; Baker 2003). Organisations, bodies and institutions in the private and voluntary sectors, whilst not bound by the legal requirement to produce a Scheme, have also shown varying degrees of increased commitment to the principle of providing services in Welsh since the passing of the Welsh Language Act. Whilst the 1993 Act should not be regarded as the sole catalyst for an increase in the presence and use of Welsh in the public domain in Wales, the legislation did provide a new statutory framework for the provision of services in Welsh. | Translation - Spanish
La Ley de la Lengua Galesa (Deddf yr Iaith Gymraeg/Welsh Language Act) de 1993 consagra la idea de que el galés y el inglés han de ser tratados según el principio de su igualdad en la vida pública. Esta ley exige que todas las entidades oficiales elaboren y apliquen un Plan de Lengua Galesa que ha de ser aprobado por la Comisión de la Lengua Galesa (Bwrdd yr Iaith Gymraeg/Welsh Language Board), que también realizará su seguimiento. A lo largo de las dos últimas décadas la Comisión ha visto fortalecido su papel como la principal entidad responsable por una planificación lingüística en Gales. Por medio de su desempeño oficial y a través de colaboraciones con una amplia gama de agentes a nivel comunitario o informal, ha desarrollado una política centrada en la promoción y revitalización de la lengua (Welsh Language Board 2005; Baker 2003). Las organizaciones, entidades e instituciones de los sectores privado y voluntario, aunque no están legalmente obligados a elaborar un Plan propio, también han demostrado diferentes grados de creciente compromiso con el principio de ofrecer sus servicios en galés desde la aprobación de la Ley de la Lengua Galesa. Si bien la Ley de 1993 no debe considerarse como el único catalizador de un incremento de la presencia y uso del galés en el ámbito público galés, es cierto que esta legislación proporcionó un nuevo marco legal para la prestación de servicios en galés. | English to Spanish: Irish peace prospects (Jim McVeigh)
Detailed field: History | Source text - English
Within the prisons, in particular the H Blocks conditions improved drastically. Within our wings we had complete freedom of movement 24hrs a day. The frequency and quality of family visits improved. In one of the most important developments, IRA prisoners who had been held in isolated English prisons hundreds of mile way from their families were returned home to Ireland to join us in the H Blocks. These were very important confidence building measures that help stabilise what was obviously a very fragile peace process at that time. These would be a prelude to substantive negotiations between the republican leadership and the British Government. | Translation - Spanish
Dentro de las cárceles, y especialmente en los Bloques H, las condiciones mejoraron dramáticamente. Dentro de nuestros recintos, teníamos completa libertad de movimiento las 24 horas del día. Mejoraron la frecuencia y calidad de las visitas familiares. Uno de los cambios más importantes fue que presos del IRA recluídos en cárceles de Inglaterra, a cientos de kilómetros de sus familias, fueron devueltos a Irlanda donde se juntaron con nosotros en los Bloques H. Se trataba de importantes medidas para crear confianza con el fin de dar más estabilidad a un proceso de paz que evidentemente padecía de una fragilidad extrema en esos momentos. Este era un preludio que precedía las negociaciones de sustancia que se producirían a continuación entre los dirigentes republicanos y el Gobierno británico. | Basque to English: Book prizes (GARA)
Detailed field: Journalism | Source text - Basque
Canoren «Belarraren ahoa» eta Olasoren «Pupua trapuan» dira Euskadi sariak
Chaplinen «Diktadore handia» filma Parisen ikusi eta liburudendetan ikusmiran zebilela etorri zitzaion Harkaitz Canori «Belarraren ahoa» eleberriaren haria. «Ukronia bat da ¬esan zuen atzo¬, iragan fikziozko bat», Hitler, Europan gailendu ostean, bere armadarekin AEBetara doala hasten baita eleberria. Dirutan 14.142 euro ditu sariak eta beste 3.535 euro ematen ditu eleberria beste hizkuntza batera itzultzeko. Canok hilabete gutxi barru gaztelaniara itzuliko zuela agindu zuen. Xabier Olasok, bestalde, Haur eta Gazte literaturari dagokion Euskadi saria irabazi zuen. Sari banaketa Gasteizen egingo da azaroaren 29an.
DONOSTIA
Bi istorio lotzen ditu Canoren eleberriak. Batetik, Olivier Legrand 1846an Askatasunaren estatuaren barruan gorderik New Yorkera iritsi zen polizoiarena, eta, bestetik, Charles Chaplin komediantearena, Hitlerrek gidaturik Estatu Batuen konkistari ekitera doan nazien ontzian preso daramatena. Bi galtzaileren istorio horiek atal laburren bidez kontatzen ditu atzo Euskarazko Euskadi Literatura saria irabazi zuen “Belarraren ahoa” eleberriak.
Erabakia ez zela aho batez hartu esan zuen Lourdes Otaegi epaimahaikideak, baina merituak aipatzen hasi eta luze aritu zen literatura irakaslea. «Eleberri honetan Harkaiz Canok planteamendu zaila, originala eta interesgarria egin du. Errealitatearen geruzen arteko harreman ezkutukoa, sinbolikoa eta poetikoa eman du aditzera egitura paraleloetan eratuz. Liburuan zehar gurutzatu eta berriz banatuko diren zenbait istorioren hariak albaindu ditu. Izan ere, testua dentsoa eta emoziozkoa da. Bere kontaketaren neurria eta kontentzioa bilatu ditu etengabe eta ikaragarriena adierazteko moduko espresio moldeak hautatu ditu egileak, kontatzen duena ezin lazgarriagoa baita», esan zuen Otaegik.
Harkaitz Canok zinez eskertu zituen epaimahaikidearen hitzak eta Euskadi saria bezain garrantzitsua zela esan zuen irakurlearen «Euskarri saria», «irakurleek eskuetan liburua dutenean ematen dutena».
Haur poemarioa
Haur eta Gazte literaturari dagokion Euskadi saria Xabier Olasok irabazi zuen “Pupuan trapua” haur poemarioagatik. Olaso Otxandion jaioa da eta txikitandik Gasteizen bizi da. Gasteizko Armentia ikastolan dabil irakasle. Iñaki Friera epaimahaiburuak aipatu zituen merituak. «Uztailean Xabier Olasoren liburua irakurtzen ari nintzela pentsatu nuen liburu horrek irabaziko zuela Haur eta Gazte literaturari dagokion Euskadi saria eta gero ohartu nintzen epaimahaiko beste batzuk ere pentsamendu bera izan zutela», esan zuen.
| Translation - English
This year's Euskadi book prizes go to Cano for 'Belarraren Ahoa' and Olaso for 'Pupua Trapuan'
A historical fantasy novel that starts with a victorious Adolph Hitler sailing off to conquer the United States with his army has won author Harkaitz Cano this year's Euskadi book prize. Xabier Olaso will receive the children's literature prize for a collection of poems. Both prizes will be awarded in Gasteiz on November 29.
DONOSTIA
Harkaitz Cano, winner of this year's Euskadi book prize, says he got the idea for his novel 'Belarraren Ahoa' (A Blade of Grass) while wandering around the bookshops after a viewing in Paris of Chaplin's 'The Great Dictator'.
The book, which Cano calls a uchronia (a story set in an imaginary past) weaves together two tales, in one of which Olivier Legrand arrives in New York in 1846 as a stowaway hiding inside the Statue of Liberty.
Meanwhile, Charlie Chaplin is held as a prisoner of war aboard a Nazi ship captained by a triumphant Hitler on his way to invade America.
Professor of literature Lourdes Otaegi, one of the judges, admitted that it hadn't been a unanymous decision, but heaped praise on the award-winning novel.
'Harkaitz Cano's approach is challenging, original and interesting. He has managed to convey hidden symbolic and poetical connections between several layers of reality by means of parallel structures, stitching together different stories whose plots cross paths at various points throughout the book. It is a dense and emotional work,' Otaegi said.
The author will receive a money prize of €14,142 plus a further €3,535 to pay for the book's translation into another language. Cano assured that he would have it translated into Spanish within a few months.
Harkaitz Cano expressed gratitude for the judges' words of praise, but said that just as important as this prize was the one awarded him by his readers. 'I mean the prize given by every reader who holds the book in their hands', he said.
Children's poetry
The Euskadi prize for child and adolescent literature was awarded to Xabier Olaso for his book of poems 'Pupua Trapuan'.
Olaso was born in the Bizkaian town of Otxandio but since he was a child has lived in Gasteiz, where he currently works as a teacher at Armentia Ikastola.
Iñaki Friera, a member of the judging panel, says: 'As I was reading Xabier Olaso's book back in July I thought to myself: "This one should win the Euskadi children's literature prize." As it turned out, the other judges thought the same as me!' | Basque to English: El Rayo
Detailed field: Journalism | Source text - Basque
Ez da Boliviaraino iritsi hamabi puntuko karneta. Baina taxi bakoitzean igotzen ginenean hamabi puntuk hari zenbat iraungo ote zioten kalkulatzera jolasten ginen. Ez dut uste inork kilometroa osatu zuenik. Eta izan ziren lehenengo stopera ere iritsi ez zirenak. Baina marka guztiak hautsi zituena, gaztetxo bat, nik atea itxi baino lehen aireratu zena: “kaixo compañeros, niri El Rayo deitzen didate.”
Hamar senideetan gazteena omen zen, eta aita kamioilaria Andeetan. Hirugarren semea hasi omen zen gosea ezagutzen, eta hamargarrenak, lagun mina zuen. “Taxista izatea zen nire txikitakoa ametsa, eta zortzi urterekin hartu nuen lehen kotxea. Hamar urterako banekien txokatzen.” Orduan jarri zioten El Rayo ezizena, eta geroztik amak beti esaten dio kontuz ibiltzeko, tximistarekin batera ibiltzen dela trumoia.
Hamabost urterekin hasi zen taxista lanetan, eta hogei urte betetzerako La Pazeko espaloi ertz guztietako hautsak harrotuak zituen. Hirugarren semaforoa pasa genuenean konbentzitzen hasia nintzen daltonikoa zela, baina, “ikusten duzue kiosko gorri hori? Txiki gorri hori.. Hamasei urterekin jo eta barruraino sartu nintzen, kar-kar-kar… Hartu zuen galanta!” Ez zen daltonikoa ez. Baina gorrian pasatzen denak berdean gelditu behar izaten du. Uniforme berdetan. “Gelditu, ez naute sekula gelditu, baina geldirik harrapatu bai.” “Eta orduan?” “Orduan 5. artikulua. Eman bost boliviano eskura eta ospa azkar.” Eskupekoetatik bizi dira poliziak, soldata ez zaie otsail bukaeraraino ere iristen. Eta behar handia dutenean, 5. artikuloa, 10. artikulua bihurtzen da. “Karneta ez al dizute inoiz kendu?”, konfiantza hartzen hasia nintzen. “Karneta kendu?! Nola kenduko didate, ez daukat eta!”
Helmuga marran bandera zuri beltza gora eta behera astindu zutenean, El Rayok, atzerantz jiratu zuen burua: “iritsi gara lagunak, sartu eskuak patrikan.” “ Zein artikulu tokatzen da?” “Bosgarren artikulua.” “Oso ondo, hartu hamarreko billetea. Bost boliviano gorde zuretzat, eta eman beste bostak hor ertzean zain daukazun poliziari.” | Translation - English
Our driving licence points system has yet to reach Bolivia. Each time we got into a taxi, we played a game of seeing how long the driver’s twelve points would have lasted. I don’t think anyone managed a whole kilometre. Some didn’t even get as far as the first stop sign. The record bearer was a young fellow who, no sooner had I opened the door, greeted me with:
“Hola compañero, they call me El Rayo.”
El Rayo is lightning.
He was the youngest of ten brothers and sisters, and his father was a lorry driver up in the Andes. The third son had made the acquaintance of hunger. It was number ten’s bosom buddy.
“My childhood ambition was to be a taxi driver. I drove my first car at eight. By the age of ten, I had learnt how to crash.”
That was when he got his nickname. Ever since, his mother always tells him to watch out because where there is lightning, thunder follows.
He started driving a taxi at age fifteen. By twenty he had raised the dust on every road and alley in La Paz. After we ran through our third traffic light I thought he must be colour-blind, but then he said:
“See the red stand? The little red kiosk over there? I drove into it when I was sixteen. Completely totalled it.”
So he wasn’t colour-blind.
But he who goes through the red stops at the green. Uniform, that is.
“I’ve never been actually stopped. Caught when I was stationary, yes.”
“What happened?”
“Article Five. Place five bolivianos in the policeman’s hand and get lost fast.”
The police make their living from such “tips”, since their wages are not enough to make ends meet. If they’re really short of cash, Article Five may be replaced by Article Ten.
“But haven’t you ever had your licence taken away?” I asked, feeling we were on sufficiently friendly terms.
“Licence? How can they? I haven’t got one.”
Just then a black and white flag started waving us down at the finishing line, and El Rayo glanced back saying:
“End of the journey, guys. Dip your hands in your pockets.”
“Which article will it be today?”
“Five.”
“Here’s ten. Five for you, and five for the policeman.” | Catalan to Basque: Parelles lingüístiques
Detailed field: Education / Pedagogy | Source text - Catalan
La identificació a un lloc és necessària ja que la pertinença fomenta l’autoestima de cadascú, independentment del lloc on s’hagi nascut. La identitat individual i la col·lectiva es complementen i es retroalimenten. Isidor Marí defineix la identitat com el concepte alhora estable i dinàmic que té cadascú -o cada col·lectiu- de si mateix, com a resultat de les relacions que ha mantingut amb els altres. Remarquem, doncs, que és una realitat evolutiva –que es transforma al llarg de la vida o de la història- i interactiva –es defineix per contrast amb l’entorn, amb els altres...
La identitat acompleix dues funcions decisives, que convé mantenir degudament i saludablement compensades:
- ens dóna la noció de realitat o veritat gràcies a la qual tenim una idea real de nosaltres i del nostre entorn;
- ens indica la nostra situació en el món i quina posició hi ocupem en relació amb els altres;
- ens ajuda a ajustar la llibertat i la convivència, a decidir lliurement què volem fer i què volem compartir amb els altres.”
Amb aquesta experiència els participants aprenents senten que formen part d’un ‘nosaltres’ que també els inclou i que lluita amb ells. És a partir d’aquesta identificació bàsica que podran avançar cap a un nou sentit de pertinença, centrat en la llengua i la cultura del país. Tanmateix la identitat no s’ha de limitar al lloc d’origen, sinó que pot ser múltiple, complexa i alhora enriquidora.
Alguns dels participants manifesten: “ens hem enriquit mútuament quant a llengua i cultura” i “M’ha agradat aquest intercanvi d’idees, conèixer la cultura de l’altre: la llengua, els costums, expressions, el menjar...” Hi ha qui diu: “El que no podem és no ser d’enlloc, és a dir, no ser reconeguts com a membres de la societat d’acollida ni tampoc de la societat d’origen”.
Després de l’experiència un 47% dels participants aprenents afirmen que ara s’adrecen als desconeguts en català. | Translation - Basque
Leku batekin identifikatzea beharrezkoa zaigu, “nongotasun” horrek bakoitzaren autoestimua indartzen duelako, jaioterria gorabehera. Nortasun indibidualak eta kolektiboak elkar osatzen eta “atzeraelikatzen” dute. Isidor Marí-k dioenez, nortasuna definitzen da gizabanako (edo talde) bakoitzak bere buruaz duen kontzeptua bezala. Kontzeptu hori aldi berean iraunkorra eta dinamikoa da. Besteekin izandako harremanen ondorioa da. Beraz, gure nortasuna errealitate ebolutibo eta interaktibo bat dela esan dezakegu: ebolutiboa, bizitzan edo historian zehar eraldatzen doalako; interaktiboa, inguruari eta besteei begira, eta hauekin kontrastean, definitzen delako.
Oinarrizko zenbait funtzio betetzen ditu nortasunak, funtzio horiek behar bezala orekatuak edukitzea komeni delarik geure osasunerako:
- errealitateari edo egiari buruzko nozio bat ematen digu, eta horri esker bai geure buruaren, bai geure inguruaren ideia garbi bat eduki dezakegu;
- munduan non gauden kokatuta, eta besteekiko zein leku okupatzen dugun, esaten digu;
- askatasuna eta bizikidetza asumitzen –guk zer egin nahi dugun eta besterekin zer partekatu nahi dugun erabakitzen– laguntzen digu.
Esperientzia honek ikasten ari diren partehartzaileak “gutarrak” sentiarazten ditu, hots, talde baten barruan daudela eta talde horrek beraiekin kontatzen duela. Funtsezko identifikazio honetatik abiatuz, taldekotasun berri baterantz hurbildu ahalko dira, herrialdeko hizkuntzan eta kulturan zentratuta. Nortasunak ez baitu zertan jatorrizko sorlekura mugatua izan: anitza, konplexua eta aberasgarria izan daiteke.
Partehartzaile batzuek diote: “Hizkuntzaren eta kulturaren aldeetatik, elkar aberastu dugu” eta “Gustatu zait ideien trukea eta bestearen kultura ezagutzea: hizkuntza, ohiturak, esamoldeak, janariak...”. Eta batek esan zuen: “Ezina dena da gu inongoak ere ez izatea, hau da, jaso gaituen gizarteko kide bezala onartuak ez izatea, eta gure jatorriko gizartekoak ezta ere.”
Esperientzia honen ondoren, partehartzaileetako %47ek orain ezezagunak katalanez agurtzen dituztela diote.
| French to English: Basque light verb constructions (Beñat Oiartzabal)
Detailed field: Linguistics | Source text - French
Les données présentées jusqu’ici paraissent contradictoires dans la mesure où elles mettent en évidence à la fois la similitude et les divergences entre les DP objets et les PVN. Laka (1993) a proposé une analyse des phrases transitives du basque qui rend compte de ces données apparemment contradictoires. Cette analyse distingue entre les DP ordinaires, pour lesquels en raison de la nécessité de vérifier les traits de D, une montée de l’objet hors du VP vers une position de Spécificateur d’une tête fonctionnelle est indispensable, et les NP, pour lesquels, du fait de l’absence de D, la montée hors du VP ne se produit pas. Dans le premier cas, le Cas est assigné au DP objet par la tête fonctionnelle qui permet la vérification des traits de D ; dans le second cas, le Cas est assigné au NP objet directement par V au sein du VP (voir aussi Karimi 1996 pour le persan, Nassam 2001 pour le niuean). Cette analyse rend parfaitement compte de l’absence obligatoire de déterminant sur les PVN; elle permet également d’expliquer la possibilité d’absence du partitif dans les contextes où il est requis, et l’utilisation des ADVman à gauche des LVC, pour Laka dans une position ajointe au VP. Elle fait également une prédiction : puisque les DP objets ordinaires et les PVN occupent des positions syntaxiques de niveaux syntaxiques différents, on s’attend à ce que les coordinations entre DP objets soient possibles, comme celles entre PVN, mais, par contre, à ce que les coordinations entre DP et PVN soient impossibles. | Translation - English
The data presented so far appears contradictory, since it offers evidence of both similarities and divergences between object DPs and PVNs. Laka (1993) proposes an analysis of Basque transitive sentences that accounts for these apparently contradictory facts by distinguishing between ordinary DPs, where the object is obligatorily raised out of the VP to Specifier of a functional head with specification of D features, and NPs where raising out of VP does not occur owing to the absence of D. In the first instance Case is assigned to the object DP by the functional head allowing D features to be specified. In the second, Case is assigned to the object NP directly by V within VP (cf. Karimi 1996 for Persian and Nassam 2001 for Niuean). This analysis explains well the obligatory absence of a determiner with PVNs, and also the possibility of the absence of the partitive in contexts where this would normally be required, as well as the placement of ADVman to the left of LVCs in the position which Laka treats as a VP adjunct. Laka also predicts that since ordinary object DPs and PVNs occupy syntactic positions at different levels in the syntax, coordination between object DPs or between PVNs should be possible, but coordination between a DP and a PVN should not be. | Spanish to English: Repensar la transmisión (Jone Hernández)
Detailed field: Anthropology | Source text - Spanish
Existen sin embargo otras circunstancias en las que el carácter dinámico y transformador de la memoria quedan patentes. De este modo es posible observar como en muchos casos un pasado duro y doloroso puede aparecer remozado en una memoria repleta de optimismo y recuerdos positivos. “Es por esto, asegura Roca, que la memoria nos salva”.
La salvación llega desde las habilidades de la memoria para asumir el cambio como factor integrado en el proyecto vital, en el crecimiento físico y psíquico de las personas y que se refleja en su relato biográfico y en el modo espontáneo en el que las transformaciones se insertan en él. El espacio temporal del cambio es, desde esta visión, el de la vida misma, que, además, busca integrar la experiencia de las generaciones siguientes. Las nuevas generaciones irrumpen como factor de cambio, pero también como elemento regenerador capaz de ser integrado como eslabón de la cadena del devenir. El tiempo aparece en este caso en su virtud mediadora; como espacio de negociación en torno a la constitución de la memoria del grupo. La transmisión, como proceso, necesita de la integración de lo individual y lo grupal y del consenso entre la memoria individual y colectiva. Es fundamental contar con un (con)texto que interceda entre el pasado y el presente de cada una de las personas y les ayude a vincularse al entorno, al espacio temporal que otorga habitación a hombres y mujeres y se constituye en fuente de experiencia y vida tejida en las relaciones con aquellos y aquellas que les rodean. | Translation - English
But there are other circumstances in which the dynamic and transforming character of memory become manifest. Thus it may be observed how, often, a hard and painful past is reworked into a memory full of optimism and positive recollections. “That is how memory saves us,” assures Roca.
Such salvation comes from memory’s ability to accept change as a factor integrated into one’s life project, into the physical and mental growth of individuals, reflected in one’s life story and in the spontaneity with which changes appear therein. From this point of view, the temporal space of change is that of life itself, which furthermore seeks to integrate the experience of coming generations, who emerge onto the scene as a factor of change, but at the same time as a regenerative element capable of integration as a link in the chain. In this case time appears as a mediator, a negotiating area with respect to the constitution of collective memory. As a process, transmission requires integration between attributes of the individual and the group, and a consensus between individual and collective memory. It is essential to have available a (con)text that is able to intervene between the past and present of each individual and help each to relate to his or her surroundings and the temporal space that allows itself to be inhabited by men and women and constitutes itself as a source of experience and life interwoven with relationships with those around them. | Spanish to Basque: Repensar la transmisión (Jone Hernández)
Detailed field: Anthropology | Source text - Spanish
Existen sin embargo otras circunstancias en las que el carácter dinámico y transformador de la memoria quedan patentes. De este modo es posible observar como en muchos casos un pasado duro y doloroso puede aparecer remozado en una memoria repleta de optimismo y recuerdos positivos. “Es por esto, asegura Roca, que la memoria nos salva”.
La salvación llega desde las habilidades de la memoria para asumir el cambio como factor integrado en el proyecto vital, en el crecimiento físico y psíquico de las personas y que se refleja en su relato biográfico y en el modo espontáneo en el que las transformaciones se insertan en él. El espacio temporal del cambio es, desde esta visión, el de la vida misma, que, además, busca integrar la experiencia de las generaciones siguientes. Las nuevas generaciones irrumpen como factor de cambio, pero también como elemento regenerador capaz de ser integrado como eslabón de la cadena del devenir. El tiempo aparece en este caso en su virtud mediadora; como espacio de negociación en torno a la constitución de la memoria del grupo. La transmisión, como proceso, necesita de la integración de lo individual y lo grupal y del consenso entre la memoria individual y colectiva. Es fundamental contar con un (con)texto que interceda entre el pasado y el presente de cada una de las personas y les ayude a vincularse al entorno, al espacio temporal que otorga habitación a hombres y mujeres y se constituye en fuente de experiencia y vida tejida en las relaciones con aquellos y aquellas que les rodean. | Translation - Basque
Beste zenbait zirkunstantziatan ere agerian gelditzen da, halaber, oroimenaren izaera dinamiko eta transformatzailea. Hara nola, hainbatetan, iragan gogor eta samingarri bat optimismoz eta irudi baikorrez betetako oroipen bat bezala eraberriturik aurkeztu ahal izaten den. “Es por esto, –dio Rocak, –que la memoria nos salva”.
Salbazio hori, hain zuzen ere, bizitzaren proiektuan, gizabanakoen hazkunde fisiko eta psikikoan barneratutako faktore gisa, aldaketa asumitzeko oroimenak duen ahalmenetik omen dator; bere kondaira biografikoan eta bertan eraldaketak txertatzeko modu espontaneoan islatzen den ahalmen horrexetatik, alegia. Ikuspegi horretatik, aldaketaren denborazko gunea bizitzarena berarena izango da, hurrengo gizaldien esperientzia barneratzen saiatzen dena bestalde. Aldaketarako ustegabeko faktore gisa iristen dira gizaldi berriak, baina baita ere bilakaeraren kate-maila baten moduan integratzeko gauza den elementu birsortzaile gisa. Denbora, kasu honetan, artekariaren zeregina betez agertzen zaigu, taldearen oroimenaren eraikuntzaren inguruko negoziaketarako gune bezala alegia. Prozesu bezala, gizabanakoarena eta taldearena, oroimen indibiduala eta kolektiboa integratzea behar du transmisioak. Pertsona bakoitzaren iraganaren eta orainaren artean bitarteko bezala funtzionatuko duen testu eta testuinguru batekin kontatzea funtsezkoa da, honek lagunduko dielarik inguruneari lotzen, gizonezkoei eta emakumezkoei bizileku bat ematen dien eta esperientziaren eta bizitzaren iturri den denborazko guneari lotzen alegia, bizitza hori inguratzen dituzten gizon eta emakumeekiko harremanetan eratua izanik. | English to Basque: Language lessons, gender lessons (Begoña Echeverria)
Detailed field: Anthropology | Source text - English
These words, taken from the first book published in Basque over 450 years ago, could just as easily have been written about any of the thousands of other languages in danger of extinction today. It is a common refrain that each language lost is a loss for humanity, for with it goes a unique way of looking at the world. As such, we in the scholarly community (among others) are encouraged to do what we can to “save” them.
But, in the end, it is the language choices of ordinary speakers that will determine the fate of endangered languages. Those who toil on their behalf—by recording last speakers, providing language-learning resources--can only hope their efforts will inspire others to take the language forth and dance.
So it might behoove us to ask: what kinds of invitations do these efforts extend? Who are they inviting to the dance and who might they be turning away? Underlying these questions is the assumption that language is not a neutral mode of communication, but a codification of hegemonic worldviews, a means of perpetuating unequal power relationships (Bourdieu 1991, Ehrlich and King 1994, Schieffelin, Woolard and Kroskrity 1998). As male dominance is one such power imbalance, we can expect to see this reflected even in materials that serve such seemingly noble purposes as saving endangered languages.
As a case in point, I focus here on one text created specifically to help Basque “go forth into the world”: The Basque-English Dictionary (Aulestia 1989), used to teach Basque in the American diaspora. I will show that the Dictionary is not a “neutral storehouse of words and their meanings. Meanings are shaped by usage, and it is largely men’s usage and meanings that are included” (Romaine 1999:117). Like pedagogical materials used to teach Basque in the Basque Country itself (Echeverria 2003) the Dictionary presents a vision of the Basque-speaking world that favors men. It is an open question, then, whether women would feel welcome to join that dance. | Translation - Basque
Duela 450 urte luze argitaratutako euskarazko lehen liburuan agertzen diren hitz hauek gaur egun desagertzeko arriskuan dauden milaka hizkuntzetako edozeini buruz idatz zitezkeen. Galtzen den hizkuntza bakoitzarekin gizadiaren galera handia gertatzen delako leloa etengabe errepikatzen da, mundua ulertzeko era berezi baten desagerpena suposatzen baitu. Hala izanda, akademikooi -besteak beste- hizkuntzon iraupenaren aldeko ahaleginak eskatzen zaizkigu.
Baina beste guztia esanda dagoenean, gauza bat garbi dago: arriskuan dauden hizkuntzen etorkizuna hiztun arrunten hizkuntza-aukeren menpe dagoela. Azken hiztunen grabaketak burutuz zein hizkuntza ikasteko tresnak sortuz arriskupeko hizkuntzen alde dihardunok, jardun ere, geure ahaleginei esker beste batzuek beren lengoaia eskutan hartu eta dantzara irtetera animatuko diren itxaropenarekin jardutea besterik ez dugu.
Hau honela, zilegi da galdetzea zernolako gonbidapenak luzatzen dituzten ahalegin horiek. Nor gonbidatzen ote dituzte dantzara, alegia, eta nor uxatzen? Galdera hauen atzean lengoaiari buruzko suposizio bat datza noski, hots, hau komunikatzeko tresna neutrala ez ezik, mundu-ikuspegi menperatzaileen kodeketa bat eta ezberdintasunean sustraitutako botere-harremanak iraunarazteko modu bat delakoa (Bourdieu 1991, Ehrlich & King 1994, Schieffelin, Woolard & Kroskrity 1998). Botere-desoreka horietako bat gizonezkoen nagusitasuna izanik, arriskuan dauden hizkuntzak bizirik mantentzeko materialetan ere hau islaturik ikustea ez da hain harritzekoa, nahiz eta materialon helburua guztiz goresgarria izan berez.
Adibide gisa, euskara “kanpora jalgi” dadin laguntzeko propio idatzi zen testu konkretu bat izango dut aztergai hemen: Estatu Batuetako diasporakoei euskara irakasteko sortutako The Basque-English Dictionary (Aulestia 1989) delakoa. Hemen erakutsiko dudanez, hiztegi hau ez da “neutral storehouse of words and their meanings” bat (Romaine 1999:117), zeren eta (zitarekin jarraituz): “Meanings are shaped by usage, and it is largely men’s usage and meanings that are included”1. Euskal Herrian bertan euskara irakasteko erabiltzen diren material didaktikoak bezala (Echeverria 2003), Aulestiaren hiztegian aurkeztutako mundu euskaldunaren irudia gizonentzako mundu bat da. Galde daiteke, hortaz, ea emakumezkoak dantza horretan parte hartzera gonbidatuak sentitzen ote diren.
1 Itzulpena: “…hitzentzako eta berauen esanahientzako gordeleku neutro bat. Erabilerak sortzen ditu esanahiak, eta gehienetan gizonezkoen erabilerak eta esanahiak hartzen dira kontuan.” |
More Less | | Basque Names | | PHD-University of London (England) | | Years of translation experience: 30. Registered at ProZ.com: Dec 2006. | | N/A | Spanish to English (Institute of Linguists)
| | EIZIE | | Microsoft Word, please ask | | About me
|
Alan R King
Itzulpenak · Translations · Traducciones
English · Euskara · Español · Català · Galego · Français · Cymraeg
Corresponding Member of the Academy of the Basque Language
Click on "standardized information" for ARK's full profile
a l a n r k i n g @ y a h o o . c o m
(+34) 943 005970 |
· ARK's personal page
· ARK's "Basque Names" Glossary
· Latest addition to ARK's sample translation portfolio:
English to Basque: Language lessons, gender lessons (Begoña Echeverria) - Anthropology
Presenting... the BASQUE NAMES Glossary
BASQUE NAMES, a new multilingual translators' glossary by Alan R King, is currently being developed and placed on line at ProZ. Although still incomplete, with over 500 entries so far, the glossary is freely available to everyone in its present form here. Constructive feedback on the usefulness of this glossary is welcome and may be sent to me at ARK's personal e-mail address.
Several aspects of this glossary require explanation in order to appreciate its intended purpose and the reasons for the form it takes. These aspects are:- The languages covered: Potentially any language might be included in the glossary as long as the information provided is thought likely to be useful to someone, but English is generally used as the "hub"; thus entries either go from some other language into English (mostly), or else from English into another language.
- The status of the information: The content of the source-language field in entries is intended to attempt to match as many relevant searches as possible, regardless of whether the search contains a form that I consider correct or incorrect, recommendable or not. The content of the target-language field, on the other hand, represents a suggestion about how to express and spell the term in the target language, so it is prescriptive.
- Assignment of forms to "languages": By target-language or source-language, what is meant is simply the language of a text in which a term might be used, independently of the language of origin of the term in question; the two will often not be the same! (This is explained further below.)
- Kinds of term covered: The glossary includes terms of various types whose common denominator is that they are likely to occur in texts about subjects relating to the Basque Country and are either terms exclusive to this domain, or liable to have some special meaning, interpretation, discourse value, contextual specificity and/or political, cultural or (socio)linguistic connotation in Basque contexts - all issues to which a translator should be very sensitive. Although many of these are proper names of one kind or another, the glossary also includes a number of commonly occurring collocations, nominal or verbal expressions, clichés, characteristic formulas etc., the basic criterion for inclusion being potential usefulness to writers, translators, interpreters etc.
- Kinds of intended user: The users for whom this glossary is intended may but need not already possess specialised knowledge of Basque-related issues. Those who do will find it useful to fill in gaps and resolve doubts, learn the opinion of a colleague in the field to compare notes with, or obtain suggestions from a native speaker of English and seasoned translator on how to render Basque names and concepts into idiomatic English. But it is also highly likely that translators without a background in Basque affairs will be called upon to handle texts either centred on Basque questions or making a passing reference to something Basque, and to these colleagues this glossary is also dedicated, in the hope that it will provide needed support, guidance and valuable information. Such users are particularly urged to open the fiche for a term in which they are interested, where in addition to source and target terms they will often find general background information (in the Definition field) and/or a link to a relevant home page.
|
Click here to read the rest of this article on ARK's personal page. |
Keywords: Basque-English, Spanish-English, languages, multiple language, linguistics, sociolinguistics, education, current affairs, politics, journalism, euskaratik ingelesera, ingelesetik euskarara, hizkuntzak, hizkuntzalaritza, soziolinguistika, politika, kazetaritza, irakaskuntza, euskara, euskera, vasco, inglés, lingüística, sociolingüística, política, periodismo, Catalan, català, katalana, catalán, basc, anglès, Galician, galego, galiziera, gallego, Cymraeg, Welsh, galés, Basgeg, translations, itzulpenak, traducciones, cyfieithiadau, translator, itzultzailea, traductor, cyfieithydd
Profile last updated
May 5, 2008 |
The translation workplace 
Translation industry wiki
