Working languages: English to PolishGreek to PolishLatin to Polish Greek (Ancient) to PolishPolish to EnglishPolish to GreekPolish to LatinEnglish to LatinLatin to EnglishEnglish to GreekGreek to EnglishGreek (Ancient) to English |
| Krzysztof Laskowski
Accuracy is essential
NA Local time: 17:33 CET (GMT+1)
Native in: Polish  | |
| Freelancer | | Specializes in: | | Sports / Fitness / Recreation |
| Also works in: | | Linguistics |
More Less | | Questions answered: 51, Questions asked: 4 Easy / 49 PRO, PRO-level points: 79 | Sample translations submitted: 1| English to Polish: Algernon Charles Swinburne "Hymn to Proserpine" | Source text - English
HYMN TO PROSERPINE
(AFTER THE PROCLAMATION IN ROME OF THE CHRISTIAN FAITH)
Vicisti, Galilæe
I have lived long enough, having seen one thing, that love hath an end;
Goddess and maiden and queen, be near me now and befriend.
Thou art more than the day or the morrow, the seasons that laugh or that weep;
For these give joy and sorrow; but thou, Proserpina, sleep.
Sweet is the treading of wine, and sweet the feet of the dove; 5
But a goodlier gift is thine than foam of the grapes or love.
Yea, is not even Apollo, with hair and harpstring of gold,
A bitter God to follow, a beautiful God to behold?
I am sick of singing: the bays burn deep and chafe: I am fain
To rest a little from praise and grievous pleasure and pain. 10
For the Gods we know not of, who give us our daily breath,
We know they are cruel as love or life, and lovely as death.
68
O Gods dethroned and deceased, cast forth, wiped out in a day!
From your wrath is the world released, redeemed from your chains, men say.
New Gods are crowned in the city; their flowers have broken your rods; 15
They are merciful, clothed with pity, the young compassionate Gods.
But for me their new device is barren, the days are bare;
Things long past over suffice, and men forgotten that were.
Time and the Gods are at strife; ye dwell in the midst thereof,
Draining a little life from the barren breasts of love. 20
I say to you, cease, take rest; yea, I say to you all, be at peace,
Till the bitter milk of her breast and the barren bosom shall cease.
Wilt thou yet take all, Galilean? but these thou shalt not take,
The laurel, the palms and the paean, the breasts of the nymphs in the brake;
Breasts more soft than a dove's, that tremble with tenderer breath; 25
And all the wings of the Loves, and all the joy before death;
All the feet of the hours that sound as a single lyre,
Dropped and deep in the flowers, with strings that flicker like fire.
More than these wilt thou give, things fairer than all these things?
Nay, for a little we live, and life hath mutable wings. 30
69
A little while and we die; shall life not thrive as it may?
For no man under the sky lives twice, outliving his day.
And grief is a grievous thing, and a man hath enough of his tears:
Why should he labour, and bring fresh grief to blacken his years?
Thou hast conquered, O pale Galilean; the world has grown grey from thy breath; 35
We have drunken of things Lethean, and fed on the fullness of death.
Laurel is green for a season, and love is sweet for a day;
But love grows bitter with treason, and laurel outlives not May.
Sleep, shall we sleep after all? for the world is not sweet in the end;
For the old faiths loosen and fall, the new years ruin and rend. 40
Fate is a sea without shore, and the soul is a rock that abides;
But her ears are vexed with the roar and her face with the foam of the tides.
O lips that the live blood faints in, the leavings of racks and rods!
O ghastly glories of saints, dead limbs of gibbeted Gods!
Though all men abase them before you in spirit, and all knees bend, 45
I kneel not neither adore you, but standing, look to the end.
All delicate days and pleasant, all spirits and sorrows are cast
Far out with the foam of the present that sweeps to the surf of the past:
70
Where beyond the extreme sea-wall, and between the remote sea-gates,
Waste water washes, and tall ships founder, and deep death waits: 50
Where, mighty with deepening sides, clad about with the seas as with wings,
And impelled of invisible tides, and fulfilled of unspeakable things,
White-eyed and poisonous-finned, shark-toothed and serpentine-curled,
Rolls, under the whitening wind of the future, the wave of the world.
The depths stand naked in sunder behind it, the storms flee away; 55
In the hollow before it the thunder is taken and snared as a prey;
In its sides is the north-wind bound; and its salt is of all men's tears;
With light of ruin, and sound of changes, and pulse of years:
With travail of day after day, and with trouble of hour upon hour;
And bitter as blood is the spray; and the crests are as fangs that devour: 60
And its vapour and storm of its steam as the sighing of spirits to be;
And its noise as the noise in a dream; and its depth as the roots of the sea:
And the height of its heads as the height of the utmost stars of the air:
And the ends of the earth at the might thereof tremble, and time is made bare.
Will ye bridle the deep sea with reins, will ye chasten the high sea with rods? 65
71
Will ye take her to chain her with chains, who is older than all ye Gods?
All ye as a wind shall go by, as a fire shall ye pass and be past;
Ye are Gods, and behold, ye shall die, and the waves be upon you at last.
In the darkness of time, in the deeps of the years, in the changes of things,
Ye shall sleep as a slain man sleeps, and the world shall forget you for kings. 70
Though the feet of thine high priests tread where thy lords and our forefathers trod,
Though these that were Gods are dead, and thou being dead art a God,
Though before thee the throned Cytherean be fallen, and hidden her head,
Yet thy kingdom shall pass, Galilean, thy dead shall go down to thee dead.
Of the maiden thy mother men sing as a goddess with grace clad around; 75
Thou art throned where another was king; where another was queen she is crowned.
Yea, once we had sight of another: but now she is queen, say these.
Not as thine, not as thine was our mother, a blossom of flowering seas,
Clothed round with the world's desire as with raiment, and fair as the foam,
And fleeter than kindled fire, and a goddess, and mother of Rome. 80
For thine came pale and a maiden, and sister to sorrow; but ours,
Her deep hair heavily laden with odour and colour of flowers,
72
White rose of the rose-white water, a silver splendour, a flame,
Bent down unto us that besought her, and earth grew sweet with her name.
For thine came weeping, a slave among slaves, and rejected; but she 85
Came flushed from the full-flushed wave, and imperial, her foot on the sea.
And the wonderful waters knew her, the winds and the viewless ways,
And the roses grew rosier, and bluer the sea-blue stream of the bays.
Ye are fallen, our lords, by what token? we wist that ye should not fall.
Ye were all so fair that are broken; and one more fair than ye all. 90
But I turn to her still, having seen she shall surely abide in the end;
Goddess and maiden and queen, be near me now and befriend.
O daughter of earth, of my mother, her crown and blossom of birth,
I am also, I also, thy brother; I go as I came unto earth.
In the night where thine eyes are as moons are in heaven, the night where thou art, 95
Where the silence is more than all tunes, where sleep overflows from the heart,
Where the poppies are sweet as the rose in our world, and the red rose is white,
And the wind falls faint as it blows with the fume of the flowers of the night,
And the murmur of spirits that sleep in the shadow of Gods from afar
73
Grows dim in thine ears and deep as the deep dim soul of a star, 100
In the sweet low light of thy face, under heavens untrod by the sun,
Let my soul with their souls find place, and forget what is done and undone.
Thou art more than the Gods who number the days of our temporal breath;
For these give labour and slumber; but thou, Proserpina, death.
Therefore now at thy feet I abide for a season in silence. I know 105
I shall die as my fathers died, and sleep as they sleep; even so.
For the glass of the years is brittle wherein we gaze for a span;
A little soul for a little bears up this corpse which is man.
So long I endure, no longer; and laugh not again, neither weep.
For there is no God found stronger than death; and death is a sleep. 110
| Translation - Polish
HYMN DO PROSERPINY
(PO OGŁOSZENIU CHRZEŚCIJAŃSTWA RELIGIĄ PANUJĄCĄ W RZYMIE)
Vicisti, Galilaee
Żyję dość długo i jedno – że miłość się kończy, widziałem wyraźnie;
Bogini, dziewico, królowo, bądź teraz przy mnie i wejrzyj przyjaźnie.
Tyś więcej niż dziś lub jutro, pory roku, gdy słychać śmiech, gdy płacze się,
Bo one przynoszą radość lub smutek; lecz ty, Proserpino, sen.
Słodko jest deptać winne grona, nogi gołębicy — pełne słodkości;
Lecz większym darem jest twój niż piana spod winnych gron lub miłości.
Tak, to nie jest nawet Apollo, który ma włosy i struny lutni złote,
Ten zawzięty bóg, co nadejdzie, bóg, którego ujrzymy piękności cnotę?
Mam dość śpiewania: wawrzyny palą do głębi i mierżą; pełnym pragnienia,
By odpocząć nieco od chwały, bolesnej rozkoszy i cierpienia.
Albowiem to, że bogowie, dzięki którym żyjemy,
Są okrutni jak miłość lub życie i cudowni jak śmierć, dobrze wiemy.
Bogowie, zwaleni z tronów, martwi, dziś was odtrącono, na proch starto!
Jesteśmy wolni od waszego gniewu — mówią — waszym łańcuchom nas wydarto.
Nowych bogów wieńczy się w mieście; ich kwiaty złamały wasze laski;
To bogowie miłosierni, odziani w litość, młodzi, pełni łaski.
Albowiem dla mnie ich porządek jest pusty, dni blask straciły;
Rzeczy, które minęły, wystarczy, a ludzie zapomnieli, że były.
Czas i bogowie wojują ze sobą; wy pośrodku mieszkacie,
I resztki życia z próżnych piersi miłości wypijacie.
Mówię do was wszystkich, odejdźcie, zaśnijcie, pogrążcie się we śnie,
Nim gorzkie mleko jej piersi i puste łono nie zniknie.
Czyż weźmiesz już wszystko, Galilejczyku? Lecz dla nich to się nie ziści —
Bo nie weźmiesz wawrzynu, palm i peanu, piersi nimf pośród liści.
Bardziej miękkie niż gołębicy, drżące wraz z kruchszym tchnieniem piersi,
Bardziej niż wszystkie skrzydła Miłości i radości przed nadejściem śmierci;
Bardziej niż brzmiące jak pojedyncza lira stopy godzin,
Opadłe, ukryte wśród kwiatów, ze strunami, co migocą jak ogień.
Czy dasz więcej od nich — rzeczy — które od tych piękna mają?
Nie, bo żyjemy przez chwilkę i rzeczy w życiu stale się zmieniają.
Wystarczy chwila, byśmy umarli; czy życie nie ma tak kwitnąć, jak się da?
Bo człowiek żyje na ziemi jeden raz, trwając do ostatniego dnia.
A żal jest smutny i człowiek ma dość łez, których strumień z oczu mu spływa;
Czemu człowiek trudzi i nowym żalem życie jak kirem okrywa?
Zwyciężyłeś, blady Galilejczyku, świat poszarzał twym tchnieniem,
Pijemy wody letejskie, żywimy się śmiertelnym uspokojeniem.
Wawrzyn zieleni się tylko na wiosnę, słodycz w miłości dzień przebywa,
Lecz miłość gorzknieje od zdrady, a wawrzyn maja nie przeżywa.
Spać, czy będziemy spać wreszcie? Świat stanowi gorzką dziedzinę;
Dawne wierzenia giną, lata drą w strzępy i obracają w perzynę.
Los to morze bezbrzeżne, dusza to skała nieprzemijająca;
Lecz nęka ją jego ryk i piana fal przypływów nią potrząsa,
Wargi, w których żywa krew zastyga, ruin i lasek pozostałości!
Straszne sławy świętych, zhańbionych bogów skóra, mięso i kości!
Choć wszyscy Cię poniżają w duchu, gromada kolana gnąca,
Ja nie klęczę ani Cię nie czczę, lecz stoję i patrzę do końca.
Wszystkie dni wdzięczne i miłe, wszystkie duchy i przykrości
Porzucono wraz z pianą dzisiejszą, która dociera do fal przeszłości;
Tam, gdzie za ostatnim morskim murem, między dalekimi bramami morza,
Jałowa woda przepływa, wielkie okręty toną, tonie śmierci się srożą;
Gdzie potężna wzrasta po bokach, którą morza jak skrzydła spowijają,
Pchają niewidzialne przypływy i rzeczy nieopisane wypełniają,
Ma białe oczy i zatrute płetwy, zęby rekina i w serpentynę się skręca,
Fala świata się toczy, bo ją wiatr przyszłości rozpędza.
Za sobą głębiny zostawia na strzępy rozdarte, burze wypiera;
W pustce przed sobą wchłania pioruny i jako ofiary zabiera;
Z boków północny wiatr ją okala; a jej sól to wszystkich ludzi płacz,
Wraz z nią blask zagłady, dźwięk zmian i puls lat;
Wraz mozół, co męczy dzień po dniu, i, godzina po godzinie, trud zły,
I jej pryskające krople są gorzkie jak krew; i grzebienie jak żarłoczne kły;
I jej wyziew, i burza pary są jak przyszłych duchów westchnienie;
I jej ryk jest jak ryk we śnie; i jej głębiny są jak morza korzenie;
I jej ogromne grzbiety dotykają najwyższych gwiazd w przestrzeniach;
I krańce ziemi drżą przed jej potęgą, i czas w próżnię się zmienia.
Czy okiełznacie głębię morza wodzami, skarcicie ogrom morza laskami?
Czy tę, co starsza od was wszystkich, bogów, skowacie łańcuchami?
Wy wszyscy jak wiatr przeminiecie, zgaśniecie jak ogień, znikniecie w przeszłości;
Wy, bogi, patrzcie, umrzecie i fale okryją was w ostateczności.
Będziecie spać w pomroce dziejów, w głębinach czasu, w odmętach
Zmian rzeczy jak zgładzeni, świat nie będzie was lub królów pamiętać.
Choć twoi kapłani stąpają, gdzie stanęły twych panów nogi
i naszych przodków, choć ci, kiedyś bogi, są martwi, tyś, choć martwy, bogiem.
Choć upadnie i umrze Kiteryjka, co tronowała przed tobą,
Minie królestwo twoje, Galilejczyku, zejdzie do twego grobu.
O dziewicy, twej matce, jako bogini łaską spowitej pieśń głosi,
Tyś w koronie, gdzie królem był inny, gdzie inna królową, ona nosi
Koronę. Tak, kiedyś widzieliśmy inną; lecz ona, mówią, jest już
Królową. Nie twoją była moja matka, kwiat kwitnących mórz,
Jasna jak morska piana, jak szatami spowita pragnieniem
Świata. Bogini, matka Rzymu, bardziej ulotna niż płomienie.
Twoja jako blada dziewica i siostra smutku tu przybyła,
Gęste włosy naszej woń i barwa kwiatów głęboko nasyciła,
Różana biel różanobiałej wody, srebrny blask, płomienie,
Pochyliła się nad nami, błagalnikami, pod jej imieniem
Ziemia słodko wzrastała. Bo twoja szła łkając, niewolna wśród
Niewolnych, porzucona, lecz ta promieniała od potężnych wód,
Stąpała po morzu, królowa. Znały ją cudne wody, wiatr z drogą
Niewidzialną i bardziej różany morskobłękitny dni potok.
Upadliście, panowie, dlaczego? Wiemy, żeście nie winni upaść.
Byliście tak dobrzy, żeście zniszczeni; jeden jest lepszy niż każdy z was.
Lecz wciąż do niej wracam; że ona nie umrze, widziałem wyraźnie;
Bogini, dziewico, królowo, bądź teraz przy mnie i wejrzyj przyjaźnie.
Córko ziemi, mej matki, jej wieńca i kwiatu narodzin,
Ja też jestem twym bratem; jak przyszedłem na ziemię, tak odchodzę.
W nocy, gdzie twe oczy są jak księżyce na niebie, nocy, gdzie mieszkasz,
Gdzie cisza znaczy więcej niż wszystkie dźwięki, gdzie sen wylewa się z serca,
Maki są słodkie jak róża w świecie, czerwona róża jest biała, moce
Wiatru opadają, gdy on dmie w oparach kwiatów nocy,
Szept duchów, które śpią w cieniu bogów, z daleka w twych uszach
Staje się mroczniejszy i głębszy jak głęboka i mroczna dusza
Gwiazdy, w słodkim słabym świetle twej twarzy, pod niebem nietkniętym od słońca,
Niech ma dusza z innymi znajdzie miejsce, zapomni, co ma i nie ma końca.
Tyś więcej niż bogowie, co liczą nasze dni, gdy oddycha pierś,
Gdyż oni przynoszą trud i sen; ale ty, Proserpino, śmierć.
Dlatego teraz spędzam porę roku u twoich stóp w ciszy. Wiem,
Że umrę, jak ojcowie umarli, będę spać jak oni, gdy zasnę snem.
Życie, w którym wypatrujemy końca, jest szkłem, co łatwo się kruszy.
By trochę dźwignąć to ciało — człowieka — wystarczy okruch duszy.
Tak długo wytrzymam, nie dłużej; nie płaczę więcej ni śmieję się.
Nigdzie bowiem nie ma boga silniejszego niż śmierć, a śmierć jest snem.
|
More Less | | Nergalowiec | | MA-Jagiellonian University, Cracow | | Years of translation experience: 4. Registered at ProZ.com: Jan 2004. | | N/A | | N/A | | N/A | | Adobe Acrobat, Microsoft Excel, Microsoft Word | | Krzysztof Laskowski endorses ProZ.com's Professional Guidelines. | |
Profile last updated
Mar 24, 2008 |
Expertise