All hail from jail: wanneer de klant je de brontekst in Excel levert en jij daarin moet vertalen!
Thread poster: Henk Peelen

Henk Peelen  Identity Verified
Netherlands
Local time: 20:53
Member (2002)
German to Dutch
+ ...
Nov 2, 2010

Lectori Digitali Salutem

Op het sociale en asociale medium feestboek (wat de Amerikanen een beetje krom hebben vertaald met FaceBook) ging het pas over “vertalen in Excel” en dan met name de problemen die optreden wanneer het verschrikkelijk lange softwarestrings en / of een klein letterformaat betreft. Open vraag was waarom de klant het bronmateriaal eigenlijk in Excel verstrekt, terwijl Word sowieso al een stuk makkelijker werkt en er ondertussen steeds betere vertaalprogramma’s op de markt komen. Hoewel het al vaker is besproken, leek het me goed dit onderwerp nog eens te plaatsen. Misschien heeft iemand er wat aan en … misschien weet iemand betere oplossingen (beter dan kopiëren naar Word). Misschien heeft ProZ er ook wel een how-to voor. Heb ik eerlijk gezegd nog niet naar gekeken.
In onderstaande bespreking ga ik uit van Microsoft Excel 2007, Microsoft Word 2007 en SDLX Trados 2007
Mogelijk weet je klant niet eens wat een vertaalprogramma is en Excel is voor een klant inderdaad handig vanwege de structuur: strakker kan bijna niet en Excel is in twee ruimtedimensies vrijwel onbeperkt in lengte. Zo kan hij mooi bron- en doeltekst naast elkaar krijgen en ook nog meer kolommen gebruiken voor nadere informatie, bijvoorbeeld naam van het bijbehorende bestand (wanneer het aanvullingen betreft), maar ook toelichting of een bepaalde schermtekst al of niet vertaald moet worden of welke woordenlijst (of welk Excel werkblad) je als referentie moet gebruiken. Ik krijg vaak Excels wanneer er na een grote opdracht nog wat aanvullingen of zo komen:
Kolom A volgnummer
Kolom B brontaal
Kolom C ruimte voor mijn pennen- en toetsenbordstreken
Kolom D notities, klantenwensen, een ander bestand of een website waarin / waarop het voorkomt, woordenlijsten en zo
En wat ik ook steeds vaker meemaak: de eerste paar kolommen voor brontekst, referentiemateriaal van uiteenlopende aard en dan 20 lege kolommen voor 20 talen, waarbij dus 20 vertalers over de hele wereld domweg hetzelfde bestand krijgen. In het mailtje wordt je dan aangesproken met “Dear All”. Volgens mij schrijf je Al met één l en ik heet trouwens Henk!
Ik kan best snappen dat een klant Excel excellent vindt, maar wat doen we met zo’n werkblad vol priegelmateriaal?
I. In Word vertalen met behulp van Trados: je kopieert gewoon de hele kolom B naar Word en na vertalen en cleanen kopieer je het resultaat naar kolom C. TagEditor kan ook, of misschien een ader vertaalprogramma of helemaal geen vertaalprogramma. Je hebt in Word sowieso al handige hulpmiddelen als directe spellingcontrole engemakkelijk zoeken en vervangen.
1) Excel: zet de cursor op de B, klik op de linker muisknop
2) Ctrl + C
3) ga naar een leeg document in Word
4) Ctrl + V, het wordt nu een eenkoloms tabel
5) vertalen en cleanen
6) zet de cursor boven de tabel tot het een naar beneden wijzende pijl wordt
7) Ctrl + C
8) ga naar Excel, zet de cursor op de C en klik op de linker muisknop
9) Ctrl + V
10) klaar
Althans, als de inhoud van je vertaalwerk geen “handmatige regeleinden” bevat (combinatie van Shift en Enter toets).
Als dat wel zo is, is 1 tot en met 5 van het verhaal hierboven hetzelfde, maar bij het terugkopiëren heb je een probleem. Excel ziet bij het importeren zo’n handmatig regeleinde als een celgrens en Excel zal de celinhoud over meer cellen verdelen, zodat het hele boeltje doorschuift naar onderen. Je lost dat als volgt op
6) plaats de cursor boven de tabel
7) Ctrl + F
8) knop “meer” links onderin en dan knop “speciaal”
9) klik op handmatig regeleinde
10) geef de cellen die zo’n handmatig regeleinde bevatten een achtergrondkleurtje. Stel je eenkoloms tabel heeft 11 cellen: 5 zonder, eentje met een handmatig regeleinde en dan weer 5 zonder. Je maakt die zesde cel dan rood of zoiets.
11) selecteer de eerste 5 gewonden cellen
12) Ctrl + C
13) ga naar Excel naar cel C1
14) Ctrl + V
15) ga naar Word, naar de zesde cel
16) kopieer de INHOUD van de zesde cel
17) ga naar Excel en ga IN cel C6 staan (dubbelklikken)
18) Ctrl + V
19) ga naar Word en selecteer de onderste 5 cellen
20) Ctrl + C
21) ga in Excel naar cel C7
22) Ctrl + V

Nou moet het kloppen


II. Wat kleine lettertjes betreft, je kunt natuurlijk in Excel blijven en dan het feit dat je tekst in de formulebalk niet meeschaalt naar jouw favoriete lettergrootte omzeilen door in de cel te blijven werken:
Je kunt natuurlijk de cel breder maken. Stel dat in kolom B de brontekst staat en dat jij in C de vertaling moet plaatsen. Jij had dan natuurlijk B al naar C gekopieerd. In feite hoef je dan alleen kolom C nog maar te zien. Je kunt dan de cursor op het verticale lijntje tussen de C en de D zetten, de linker muisknop indrukken en kolom C flink breder maken en vervolgens met Ctrl + muiswiel inzoomen, op zodanige wijze dat je een goed formaat hebt en kolom C ondertussen bijna je schermbreedte in beslag neemt. Misschien is een combinatie van kolom C breder maken en een hogere tekengrootte kiezen, handiger. Waarschijnlijk moet je de tekengrootte en de kolombreedte weer terugzetten voordat je je vertaling straks bij de klant inlevert. Je kunt de formulebalk trouwens wel uitklappen: aan de rechterkant van de balk zie je twee pijltjes naar beneden wijzen: als je daar op klikt, past de hoogte van de balk zich aan aan de hoeveelheid tekst. Ctrl + Shift + U werkt ook. Inklappen kan ook weer. Je kunt ook de cursor op de onderlijn zetten en deze verplaatsen.




* OK, die LDS-aanhef had ik niet zelf bedacht. Volgens Google komt de eer aan ene Frank van Rijn toe: http://www.frankvanrijn.nl/?p=327

* Wat betreft het verwerken van ter vertaling aangeboden materiaal in ongebruikelijke formaten, kan het zin hebben om nog even te kijken of andere stappen in het werken-via-Word/Trados-proces te kijken misschien nog iets handiger kunnen. Ik weet niet andere mensen dat doen, maar ik probeer altijd alles via Trados/Word te doen. Zelfs piepkleine aanvullinkjes die de klant gewoon binnen het mailtje plaatst, bijvoorbeeld twee regeltjes: ergens een tekst binnen een afbeelding, een regeltje binnen een zakenbrief, een pietluttig aanvullinkje op een website of zo. Op deze manier blijf je de voordelen van Word houden, maar ook van het vertaalprogramma: je kunt de concordance gebruiken en je breidt het geheugen uit. Sowieso heeft het zin een handige methode voor dit soort kleine dingen te vinden, omdat
- ze vaak ongelegen komen
- de klant nota bene ook nog eens graag de vertaling heel snel heeft, omdat het naar de DTP-er moet.
- het feit dat je op dat moment “niet in het onderwerp zit” de ondersteuning van vertaalgeheugen / concordance / spellingcorrector haast onmisbaar maakt. Soms vind je ’s morgens een zulke verzoekjes in je elektronische postbus en dan is het beter zulk spul gauw af te handelen.
- “peace of mind” belangrijk is: die priegelrommel technisch en financieel een plaatsje weten te geven, blijft je werkplezier en zelfvertrouwen groter.
Wanneer een klant heel af en toe wat aanvullinkjes op een goede project, heeft, doe ik het gratis en anders vraag ik hem de woordtelling te verzorgen en een aanvullende bestelbon te sturen wanneer het geheel boven de 50 Euro uitkomt. Soms is dat niet veel, maar een andere keer heb je dan weer in en half uur 100 Euro verdiend, omdat de brontekstschrijver na je vertaling van zijn chef op zijn kop kreeg omdat hij de laatste Rechtschreibreform niet had toegepast (iedere ss een ß of andersom, net wat voor regeringscoalitie ze hebben).

Twee dingen die volgens mij het verwerken van brontekst in incourante vorm kunnen versnellen, zouden kunnen zijn:
A) het openen van de programma’s op zich. Ik vind sneltoetsen handig, vooral ’s morgens vroeg wanneer je met een slaperig hoofd heen en weer loopt tussen bureau en koffiezetapparaat. In het Startmenu van Windows kun je de namen van de programma’s aanpassen: klik met de rechter muisknop op de naam en kies “Wijzigen”. De eerste letter van de naam kun je gebruiken voor je sneltoets. Wel is het zo dat ieder(e) programma / toepassing een “unieke” eerste letter of cijfer moet hebben, anders werkt het niet echt. Je hebt dus sowieso al 36 mogelijkheden (26 letters, 9 cijfers en de 0). Als ik Trados open, is dat bij mij Startknop en dan de Q. Wanneer de Trados WorkBench is verschenen, kun je met Alt + F kiezen uit de laatste vier geheugens.

Startmenu800.jpg

B) het cleanen binnen Word: de “Manual override” methode. Vooral handig wanneer je kleine kliekjes in een Word bestand vertaalt en je het niet de moeite vindt dat bestand te bewaren. Let op: bij deze methode wordt het geheugen niet bijgewerkt met eventuele veranderingen die je hebt aangebracht zonder het segment te openen (maar dat is sowieso niet gangbaar). Ten tweede wordt er geen bak-versie van je bestand gemaakt. Je tweetalige bestand ben je dus kwijt. Hindert niets, het staat toch in het geheugen en het resultaat gaat naar Excel of het e-mailtje. Manual override: je rijdt als volgt over je handleiding heen:
1) uiteraard ben je klaar met vertalen en zijn alle segmenten gesloten
2) Alt + F8
3) tw
4) 2 keer pijltje naar beneden (althans bij mij) tot je bij
5) tw4winClean.Main................bent
6) Enter
Klaar



[Bijgewerkt op 2010-11-03 06:00 GMT]


 

Iris Shalev  Identity Verified
Israel
Local time: 21:53
English to Dutch
+ ...
Geweldig, Henk! Nov 2, 2010

Dit is nog veel handiger dan een commentaartje op Feestboek!icon_smile.gif

Ik dacht altijd dat ik de enige was met dit probleem! Ik kreeg zovaak Excel tabellen van de door jouw beschreven formule (liefst ook met twintig kolommen voor twintig talen) en begon me af te vragen waarom ik eigenlijk TagEditor, Wordfast en (vul maar in) eventuele andere geweldige programma's had aangeschaft? Als ik toch keer op keer in Excel zit te werken?

En ik had het inderdaad nog niet eens over dingen als spellingscontrole, dingen die automatisch ingevuld worden, cijfers en decimalen die constant verspringen... om gek van te worden!

Hopelijk wordt het de volgende keer iets gemakkelijker met deze informatie!

Groetjes,
Iris.


 

Henk Peelen  Identity Verified
Netherlands
Local time: 20:53
Member (2002)
German to Dutch
+ ...
TOPIC STARTER
Spellingcontrole bij het werken in de Trados TagEditor Nov 4, 2010

Een ander lastig punt bij het vertalen vind ik de spellingcontrole in de TagEditor. Ik vind het niets, je moet hem speciaal activeren en hij is enorm traag. Ik heb veel technische vertalingen en daar wemelt het van allerlei aanduidingen waar de spellingcontrole stuk voor stuk langsgaat. Daar komt nog bij dat die spellingcontrolesoftware een groot aantal technische termen niet kent, bijvoorbeeld webserver.
Misschien zijn er collega's die er ook zo over denken; ik kan je de volgende methode aanbevelen: de spellingcontrole niet in TagEditor, maar in Word verrichten.
1) je bent in de TagEditor en alle segmenten zijn vertaald en gesloten
2) Ctrl + A
3) Ctrl + C
4) ga naar Word
5) Ctrl + V
6) Alt + F8
7) type de letters tw in
8) 2 keer pijltje naar beneden (althans bij mij) tot je bij
9) tw4winClean.Main................bent
10) Enter

Nu heb je doeltaaltekst met de "directe" spelling- en grammaticacontrole van Word tot je beschikking: de rode slangetjes onder woorden die de spelling- en grammaticacontrole niet kent. Wanneer zo'n slangetje terecht een fout aanduidt, kopieer je het woord, ga je naar de Tageditor en zoek je het op om het te verbeteren. Werkt perfect.
Uiteraard kun je dat Word bestand met doeltekst ook heel eenvoudig creëren door in de TagEditor in he menu File het menuonderdeel Save Target As te kiezen en het bestand dan in een of andere Word-indeling te exporteren. Na het doorwerken van het Word-document gooi je het gewoon weg, om verwarring te vermijden.


[Bijgewerkt op 2010-11-05 16:03 GMT]


 

Frits van Ens
Netherlands
Local time: 20:53
Member (2006)
English to Dutch
+ ...
Of je gebruikt Transit Dec 8, 2010

Gewoon de gewenste kolommen in Transit importeren,
vertalen
exporteren

klaar....


 

Henk Peelen  Identity Verified
Netherlands
Local time: 20:53
Member (2002)
German to Dutch
+ ...
TOPIC STARTER
Trans(late )it Dec 8, 2010

Hoewel ik ontzettend verknocht ben aan Trados 2007, zou ik graag meer willen weten over Transit.
1) is het geheugen uitwisselbaar met een Trados geheugen?
2) kun je redelijk snel leren werken met Transit?
3) wat kost het?
4) waar koop je het?

Bij voorbaat dank voor eventuele antwoorden.

[Bijgewerkt op 2010-12-08 18:56 GMT]


 

Jonna Meeuwissen  Identity Verified
Netherlands
Local time: 20:53
Member (2010)
German to Dutch
+ ...
Transit Dec 9, 2010

Begin dit jaar heb ik eens bij Star geïnformeerd wat Transit kost. De voordeligste variant, Transit NXT Workstation, kostte toen 995 EUR excl. Je kunt het ook leasen voor 300 EUR per jaar. Met deze versie kun je alleen projecten bewerken die je van klanten krijgt. Als je zelf projecten wilt kunnen maken, wat je natuurlijk wilt als je het voor Exceltabellen zou willen gebruiken, betaal je 200 EUR meer.
Ik heb geen ervaring met het zelf aanleggen van projecten. Door klanten voorbereide projecten vertalen is snel te leren. Voor zover ik weet, kun je in Transit niks met een Tradosgeheugen, maar misschien is er wel iemand die daar een oplossing voor heeft gevonden.


 

Michael Beijer  Identity Verified
United Kingdom
Local time: 19:53
Member (2009)
Dutch to English
+ ...
Of je opent je Excel file gewoon in memoQ. Dec 9, 2010

In memoQ kun je ook direct gebruik maken van de spell checker van Word, je kunt met Trados uncleaned documenten onderweg, kun je je Trados TM's importeren, etc etc etc

Ik zie trouwens net dat de nieuwste versie van memoQ met 40% korting te koop is via Translator Group Buying op Proz!


memoQ translator pro 4.5
Save 40% on memoQ and get 100% satisfaction!

ProZ.com
Total retail price (for 1 item) EUR 620.00
Translator group buying price EUR 372.00

During this group buy promotion, a group of 30 ProZ.com users will have the opportunity to purchase memoQ translator pro 4.5 at a discount of 40% off.

This is your chance to get the pioneer in reference document handling, real-time previews, context-sensitive translation memory, XLIFF and subsegment matching for a steal - or, rather, for the price of a regular upgrade. Experience a stable and reliable technology with a proven development record that has heralded the age of second-generation translation environments. With an eye for detail, Kilgray has achieved an unsurpassed customer satisfaction among LSPs and freelancers. Why? Because with memoQ you can use the very best tools to process any file format - including TTX/bilingual DOC, and almost every CAT tool file format. No worries about compatibility - we take care of it. And if you have a problem, you can turn to us - free of charge.

Just a few reasons why translators choose memoQ:

- Real-time preview for Word, Excel, PowerPoint, HTML, XML
- Unique reference document handling to cut costs and speed up translation jobs
- On-the-fly terminology editing and real-time terminology highlighting
- On-the-fly alignment during translation
- Automated source- and target concordancing to spot out frequently appearing expressions
- Customizable user interface, including horizontal editing
- Context-sensitive translation memories give you 101% matches when not only the segment but also the context is the same
- Two-way translation memories to allow on-the-fly reversing of TMs for reference
- A central project management interface where translators can manage resources easily
- Joining and splitting segments anywhere, in any file format
- You can use as many translation memories and term bases in a project as you want
- Full compatibility with other CAT Tools
- Support for open standards like XLIFF, TMX, SRX
- Built-in Quality Assurance module to make the final translation more reliable
- World class support and community resources
- Enhanced support for Middle- and Far-Eastern languages
- Free training webinars at http://kilgray.com/news-and-events/webinars, and
- Many more...




http://www.proz.com/tgb/446

[Edited at 2010-12-09 12:09 GMT]


 

Susanne Bittner  Identity Verified
Local time: 20:53
English to German
+ ...
Trados 2009 Dec 15, 2010

Voor zover ik weet gaat Trados 2009 ook al op een heel andere manier met Excel om. Of het makkelijker is, kan ik niet uit eigen ervaring zeggen. In 2007 kun je vrij makkelijk Excel in TagEditor vertalen, of heb ik iets gemist? Susanne

 

Henk Peelen  Identity Verified
Netherlands
Local time: 20:53
Member (2002)
German to Dutch
+ ...
TOPIC STARTER
Je hebt (weer) gelijk Dec 15, 2010

Ik vond de TagEditor niet fijn, daarom is hij bij mij buiten beeld geraakt, maar het werkt wel!

 

Ingo Breuer  Identity Verified
Belgium
Local time: 20:53
Dutch to German
+ ...
WordFast Pro ... Mar 1, 2011

... maakt van Excel-bestanden helemaal geen punt, in ieder geval niet wat het vertaalwerk betreft. Je kan bij het openen van het Excel-bestand ook meteen aangeven welke kolom je wil vertalen en welke de doelkolom moet zijn. Daarmee sluit je de andere kolommen bijgevolg uit.
Van de spellingchecker ben ik dan weer niet zo overtuigd. Maar de boven beschreven oplossingen (naar Word kopiëren, checken en terugzetten) functioneren zeer goed.


 


There is no moderator assigned specifically to this forum.
To report site rules violations or get help, please contact site staff »


All hail from jail: wanneer de klant je de brontekst in Excel levert en jij daarin moet vertalen!

Advanced search






Wordfast Pro
Translation Memory Software for Any Platform

Exclusive discount for ProZ.com users! Save over 13% when purchasing Wordfast Pro through ProZ.com. Wordfast is the world's #1 provider of platform-independent Translation Memory software. Consistently ranked the most user-friendly and highest value

More info »
SDL MultiTerm 2017
Guarantee a unified, consistent and high-quality translation with terminology software by the industry leaders.

SDL MultiTerm 2017 allows translators to create one central location to store and manage multilingual terminology, and with SDL MultiTerm Extract 2017 you can automatically create term lists from your existing documentation to save time.

More info »



Forums
  • All of ProZ.com
  • Term search
  • Jobs
  • Forums
  • Multiple search