Szyk wyrazów w zdaniu
Thread poster: lim0nka

lim0nka  Identity Verified
United Kingdom
Local time: 07:31
Member (2004)
English to Polish
Dec 29, 2002

http://www.proz.com/kudoz/334109


Nie krzyczcie na Magdę, bo to ona ma rację. Chociaż zareagowała dosyć gwałtownie. icon_wink.gif
Oto co Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN-u podaje w części poświęconej szykowi wyrazów w zdaniu:


\"Przymiotnik w funkcji przydawki tzw. gatunkującej (klasyfikującej), nazywającej istotną cechę przedmiotu, lokującą go w jakimś systemie, układzie klasyfikacyjnym, stoi po wyrazie określanym, np. biologia ogólna, chemia organiczna, lekarz domowy, lingwistyka stosowana, medycyna naturalna, objaw kliniczny, pies pasterski, prawo cywilne, rzemiosło artystyczne, sport wyczynowy; do wyjątków należą m.in.: Polskie Radio, Stary Teatr, biały walc, biały mazur. Przydawki klasyfikujące nie podlegają stopniowaniu.


Jeżeli przydawka gatunkująca stoi przed wyrazem określanym, to przyczyną tego może być wpływ składni rosyjskiej; dotyczy to zwłaszcza lokalizacji przymiotników wchodzących w skład nazw geograficznych, np. Zachodnia Syberia, Kaspijskie Morze, Azorskie Wyspy (zamiast: Syberia Zachodnia, Morze Kaspijskie, Wyspy Azorskie).\"


Więc jednak INWAZJA BRYTYJSKA. icon_smile.gif


 

Magda Dziadosz  Identity Verified
Poland
Local time: 08:31
Member (2004)
English to Polish
+ ...
Dzięki Lim0nko... Dec 29, 2002

za wsparcie i za tę powtórkę z gramatyki, której przecież nigdy dosyć...icon_smile.gif

Magda



[ This Message was edited by:on2002-12-29 19:11]


 

maciejm  Identity Verified
Poland
Local time: 08:31
English to Polish
+ ...
To wcale nie jest takie proste. Dec 29, 2002

Nie czuję się kompetentny wdawać w uczone dywagacje(a nie \"dywagacje uczone\"), więc tylko kilka przykładów:

1.\"mundur polowy\", ale \"bawełniany mundur polowy\" , chyba,że powinno być \"mundur polowy bawełniany\", co brzmi dla mnie równie śmiesznie jak \"zwis męski dekoracyjny\", czyli krawat.

2.\"ociemniali uczeni\", to zupełnie kto inny niż \"uczeni ociemniali\"

3.\"bieg narciarski\" ale \"narciarskie mistrzowstwa świata\"

4.\"wóz bojowy\", ale \"bojowy wóz piechoty\".

5.\"przepisy brytyjskie\", ale \"brytyjskie przepisy dotyczące....\".


Myślę, że podobne przykłady można mnożyć. Myślę też, że istnieją jakieś reguły, które mówią o tym dlaczego podane przeze mnie przykłady są poprawne, lub nie, ale najważniejsze jest moim zdaniem to, czy dana forma jest rażąca. Wracajac do powyższych przykładów nie razi mnie np. forma \"polowy mundur\", natomiast bardzo dziwna i rażąca jest dla mnie \"narciarski bieg\" czy \"bojowy wóz\". Wydaje mi się też, że, być pod wpływem języka angielskiego, we współczesnej polszczyźnie przymiotniki pochodzące od nazw krajów/narodowości są używane coraz częściej przed rzeczownikami, które określają. Oczywiście mówimy \"język angielski\", ale \"amerykańska inwazja na Afganistan\"(inaczej bym nie powiedział), \"brytyjskie przepisy dotyczące.....\", \"argentyński kryzys gospodarczy\", ale, no właśnie \"argentyńskie tango\", czy \"tango argentyńskie\"?

Uważam, że nie ma o co kopii kruszyć.

Pozdrawiam.

Maciek






 

Jacek Krankowski  Identity Verified
English to Polish
+ ...
Nie jestem pewien Dec 29, 2002

czy mamy rzeczywiscie do czynienia z przydawka klasyfikujaca, czy tez ze zwykla przydawka przymiotna. Przytoczone przez lim0nke przyklady tych pierwszych (a takze np.: filologia polska, wojewoda krakowski, szkola wyzsza) wyraznie ilustruja podana definicje, z ktorej wniosek brzmi: poniewaz jest klasa filologii, wojewodow, szkol, rozrozniamy je przydawka PO rzeczowniku; poniewaz nie ma klasy wiezowcow, producentow czy skarpetek, przymiotnik NORMALNIE zajmuje w j. polskim miejsce PRZED rzeczownikiem - nowojorskie wiezowce, brytyjscy producenci, chinskie skarpetki. Co nie oznacza, ze nie mozna go postawic rowniez po rzeczowniku, i to nie tylko wtedy, gdy sa na to wyrazne reguly (nacisk, jednoznacznosc itp.), ale rowniez gdy ktos woli taka a nie inna stylistyke.


Pytanie: czy istnieje scisle okreslona klasa inwazji, ktora kazalaby je klasyfikowac per \"inwazja brytyjska\", \"inwazja iracka\", \"inwazja niemiecka na Polske\" itp.? Obawiam sie, ze zdroworozsadkowa odpowiedz brzmi: nie.


W sumie zgadzam sie zatem z emfatycznym agree bartka, i choc nie zgadzam sie z wypominaniem sobie literowek, zgadzam sie, ze \"brytyjska inwazja\" jest pojeciem niewiele mowiacym, ktore lepiej byloby zastapic \"inwazja muzyki brytyjskiej\" (gdzie, nomen omen, przydawka stoi po rzeczowniku ze wzgledu na nacisk logiczny).


 

Jacek Krankowski  Identity Verified
English to Polish
+ ...
Maciek, Dec 29, 2002

regula dot. Twoich przykladow nr 1, 3-5 jest taka, ze jezeli masz wiecej niz jedna przydawke, rozstawiasz je zarowno przed jak i po rzeczowniku dla zachowania rownowagi.

 

Alina Brockelt  Identity Verified
Local time: 08:31
German to Polish
+ ...
Tango argentynskie Dec 30, 2002

Drogi Macku!


Na pewno \"tango argentynskie\" a nie \"argentynskie tango\". Wiem, bo je tancze icon_smile.gif
Ale to tylko taka dygresja.

Jezeli chodzi o sedno sprawy, to zupelnie zgadzam sie (zgadzam sie zupelnie?)z Twoja opinia, ale niestety coraz czesciej \"lapie\" sie na tym, ze im dluzej zyje na obczyznie, tym gorzej ze z moim jezykowym wyczuciem w j. polskim.


Zycze wszystkim udanej zabawy sylwestrowej

i wszytkiego dobrego w Nowym Roku!


Alina





 

lim0nka  Identity Verified
United Kingdom
Local time: 07:31
Member (2004)
English to Polish
TOPIC STARTER
żeby nie było, że się czepiam... Jan 1, 2003

Napisałam do Poradni językowej PWN z prośbą o wyjaśnienie kwestii tej nieszczęsnej inwazji, bo im więcej pojawia się głosów w tej sprawie, tym bardziej mnie ona intryguje. Jak tylko się odezwą, nie omieszkam Was poinformować co i jak.


A tymczasem... Szczęśliwego Nowego Roku!

Jesli nie będzie lepszy, to oby chociaż nie był gorszy... icon_wink.gif

Anetta


 

lim0nka  Identity Verified
United Kingdom
Local time: 07:31
Member (2004)
English to Polish
TOPIC STARTER
Ale namieszałam... Jan 2, 2003

Z Poradni językowej PWN dostałam następującą odpowiedź:


\"Może się Pani obawia, że \"brytyjska inwazja\" kalkuje szyk angielskiego

\"British invasion\"? Sądzę, że nie, gdyż przymiotniki od nazw krajów i

narodowości mogą występować w polszczyźnie przed rzeczownikiem: \"polska

szlachta\" (lub \"szlachta polska\"), \"polskie kino\", \"złota polska jesień\"

itp. Odwrotny szyk sugeruje, że mamy do czynienia ze zjawiskiem niejako

typologicznym, a nie przygodnym. Dlatego \"inwazja brytyjska\" brzmi dla mnie

tak jak \"ptactwo domowe\" i zastanawiam się, na jakiej zasadzie ktoś chciałby

klasyfikować inwazje, dzieląc je na brytyjskie i inne.\"


Wychodzi więc na to, że nie miałam racji. icon_frown.gif Chociaż pewnie ja jeszcze długo będę mówić \"inwazja brytyjska\", bo w odwrotnej kolejności jakoś mi nie brzmi.


Człowiek jednak uczy się całe życie...



I jeszcze fragment odpowiedzi z Poradni Językowej UW, która nadeszła trochę później w związku z przerwą świąteczną:


\"Jeżeli nie ma żadnych dodatkowych określeń, można uznać połączenia \'inwazja brytyjska\' i \'brytyjska inwazja\' za równie poprawne. Jeśli jednak obok tego połączenia pojawiłby się uogólniający określnik typu: wszystkie, każda, żadna, to za odpowiednie należałoby uznać jedynie określenie \'inwazja brytyjska\', z typową przydawką charakteryzującą.\"



[ This Message was edited by:on2003-01-09 20:39]


 


To report site rules violations or get help, contact a site moderator:

Moderator(s) of this forum
Monika Jakacka Márquez[Call to this topic]

You can also contact site staff by submitting a support request »

Szyk wyrazów w zdaniu

Advanced search






SDL Trados Studio 2017 Freelance
The leading translation software used by over 250,000 translators.

SDL Trados Studio 2017 helps translators increase translation productivity whilst ensuring quality. Combining translation memory, terminology management and machine translation in one simple and easy-to-use environment.

More info »
PerfectIt consistency checker
Faster Checking, Greater Accuracy

PerfectIt helps deliver error-free documents. It improves consistency, ensures quality and helps to enforce style guides. It’s a powerful tool for pro users, and comes with the assurance of a 30-day money back guarantee.

More info »



Forums
  • All of ProZ.com
  • Term search
  • Jobs
  • Forums
  • Multiple search