Pages in topic:   [1 2 3] >
Türkçe Lisaninin Degiskeleri (Variantlari)
Thread poster: ATIL KAYHAN

ATIL KAYHAN  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Member (2007)
Turkish to English
+ ...
Nov 12, 2012

Benim gibi forumlari izleyenlerin sanirim dikkatini çekmistir. "Which "variant", if any, of your native language do you speak?" baslikli bir mesaj silsilesi var. Ilginçtir ama buraya Türkçe konusanlardan hiç kimse katilim yapmamis (ben de dahil). Ben de gerçekten merak ettim. Which "variant", if any, of Turkish language do I speak and write? or, do we speak and write? sorularini sordum ama maalesef bu sorulara kendimce bir yanit bulamadim. Eger Türkçe ifade etmek gerekirse:

1) Ben Türkçe lisaninin hangi degiskesini (variantini) konusuyorum ve yaziyorum?
2) Bizler (ProZ üyeleri olarak) Türkçe lisaninin hangi degiskesini (variantini) konusuyoruz ve yaziyoruz?

Ileride bir zaman pekala bu sorular bize de yöneltilebilir. Acaba bu sorulari yanitlamayi denemek isteyenler var mi?

Farkindayim toplam 3 soru oldu. icon_smile.gif


 

Güzide Arslaner  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Member (2010)
English to Turkish
+ ...
İstanbul Türkçesi Nov 12, 2012

Yazılı Türkçe bağlamında standart olan İstanbul Türkçesidir. Türkçe lisanının zenginliğini oluşturan tüm lehçeler, şiveler ve diğer değişkenler, edebî eserler ve edebî yanı olan fakat doğrudan edebiyata ve sanata katkıda bulunmayan metinler haricinde yazılı dilde yer almaz. Bu bağlamda proz.com bünyesinde bu türde tercüme yapanların hakim oldukları "variant"lara profillerinde yer vermesi uygun ve uzun vadede faydalı olabilir. Ancak sadece pazarlama, bilişim, mühendislik benzeri alanlarda hizmet sunanlar için dezavantajlara yol açabilir. Örneğin, müşteri ürününün arzu ettiği kitleye hitap etmeme riski olduğunu düşünebilir. İlgilenen olursa vaktim olduğunda ayrıntılı ve bilimsel bir açıklama paylaşabilirim.

 

Adnan Özdemir  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Member (2007)
German to Turkish
+ ...
Profilimde ''Add variant" diyor... Nov 12, 2012

Atıl Bey merhaba,

Profilimde çıkıyor bu. Ben de merak ediyordum bunu. "Select a variant" deyince ^^Standard-İstanbul^^ ve ^^Other^^ çıkmakta. Yazı dili olarak bunu tv, gazete, kullanma kılavuzu, kitaplarda kullanılan yazı dili olarak algılıyorum. Kastedilen Standart Türkiye Türkçesi yazı dilidir herhalde diyorum. ''Variant''ı çözemedim şu an... İstanbul ağzı denmek istenmiş herhalde.

Ağız konusunda:
1) Ben Konya-Mersin ağzının Toros dağları kesiminden bir ağız konuşuyorum diyebilirim. Özelde bir yöre içinde bile değişebilen birşey, dağlı başka konuşur, ovalı başka (aynı yörede bile).

''Merhaba gardaşım - Nöörün işler nasıl- Ammada abartıyonğ ha - İrecep (Recep) böğün okula gelmemiş nere getti ki? - Dur bekle bekle geliyoruyun barabar çıkalım. Meymet (Mehmet) nerde duru (garantili bir işte çalışan) bilinğ mi? Eyi de gardaşım etlekmeği çok gevretmissin, takur tukur ağzımda diş mi galdı da - Ağa (ağabey anlamında) hoş geldin. Yarın bi et tağranası (et tarhanası=yöresel bir yemek) yapalım çoktandır yapmadık - Para geliyoru mu sen ondan haber ver- Gıldırbakıların Ağmet min sen (Gıldırbakılar bir sülale lakabı). Haydi bi türkü çağır (söyle) da dinneyelim -Alma dersem çık armıt dersem çıkma emiii -Teyzemgile gidecem ağşam cebimi çaldır ben seni ararın...

Azerbaycan Türkleri kurda = canavar da diyor. Toroslarda (Ermenek ve civarı) canavar deriz. Yine Azerbaycan türkçesinde ''Ağız'' denen, yeni doğuran hayvanlarda oluşan sütsel bir salgı, bizde de aynen "ağız" deniyor. Sanırım bu Karamanoğulları tayfasının (Oğuzlar-> Afşar boyu) Anadolu'ya gelmeden Azerbaycanda uzun bir süre oturmuş olmasından mıdır? Yoksa daha öteden mi tam bilemiyorum.

Bu konuda şimdilik bu kadar.



-------------
Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği amacını “Dilimize sahip çıkan ve koruyan, kaybolmaya yüz tutmuş zenginliklerimizin farkına varan; ideallerini, beklentilerini yeniden gözden geçiren ve yazmanın eşsiz güzelliğinin farkında olan gençler yetiştirmek.” şeklinde açıkladığı İstanbul Türkçesi konulu “Liselerarası Deneme Yarışması”nı sonuçlandırdı. İlk otuza giren öğrencilerin ödüllerini aldığı gece Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç’ın katılımıyla 2 Ekim’de Cemal Reşit Rey Kongre Merkezi'nde gerçekleştirildi....
http://www.tdk.org.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=281&catid=34

[Edited at 2012-11-12 16:45 GMT]


 

Güzide Arslaner  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Member (2010)
English to Turkish
+ ...
Variant Nov 12, 2012

En basitinden Amerikan ve İngiliz İngilizceleri, İngilizcenin "variant"larıdır.

Adnan Bey, "Azerbaycan Türkü" ve "Azerbaycan Türkçesi" gibi ifadeler kullanmazsanız bir dil forumuna daha yaraşır bir üslup olur. "Azerbaycanlı" ve "Azerbaycanca/Azerbaycan Dili" ifadelerini kullanın lütfen.


 

Adnan Özdemir  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Member (2007)
German to Turkish
+ ...
@ Güzide Hanım Nov 12, 2012

Yazdıklarım sizin yazına bir atıf ya da cevap niteliğinde değildi. Konuyu yazarken sadece Atıl Bey'in yazısı vardı.

Ayrıca, neyi, ne zaman, nerede hangi tanımlama ve terimlerle yazacağım paşa gönlüme kalmış. Ben kimseye kem söz etmiyorum. Düzelteyim de yanlış anlaşılmasın. Kalpler kırılmasın diyorum.


[Edited at 2012-11-12 17:49 GMT]


 

Güzide Arslaner  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Member (2010)
English to Turkish
+ ...
@Adnan Bey Nov 12, 2012

Farkında olmadan kem söz ediyorsunuz işte, ben de uyarma ihtiyacı duydum. Atıfta bulunmasanız da olağan bir forum kullanıcısı davranışında bulunarak fikrimi beyan ettim.

Kullandığınız terimler bir ülkenin varlığını ve resmi dilini yok saymakta. Paşa gönülle değil, bilimle ve siyasi kararlarla sabitlenmiş, ona göre kullanılması zorunlu olan terimler bunlar. Galeyana kapılmış dil savunucuları olalım demiyorum ama dil bilincini barındırması gereken başlıca insan kitlesiyiz. Özellikle sizin gibi kültürel çeşitlilik konusunda donanımlı bir kişiden beklenmeyecek kelime seçimleri. Nasıl ki bugün dağ Türkü, ova bilmem nesi gibi ifadeler medeni kabul edilmiyorsa, sizin bilinçsizce yazmış bulunduğunuz ifadeler bir Azerbaycanlı için rencide edici. Azerbaycanlılar ile uzun süre iş yapmış ve çok sayıda Azerbaycanlı arkadaşı olan bir kişi olarak bu son hususu da vurgulamak isterim.


 

Adnan Özdemir  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Member (2007)
German to Turkish
+ ...
Rencide edici birşey göremiyorum. Nov 12, 2012

http://tr.wikipedia.org/wiki/Azeriler

http://en.wikipedia.org/wiki/Azerbaijani_people

http://az.wikipedia.org/wiki/Azərbaycanlılar

http://de.wikipedia.org/wiki/Aserbaidschaner


Bunlar çoğunlukla eş anlamlı kullanılıyor. Siyaset konusuna hiç girmedim, girmek de istemem. Benim de çok tanıdığım var hem Iran'da hem Azerbaycan Cumhuriyetinde. Kimin, kimi nasıl tanımladığı, kendini "ne" olarak gördüğü beni ilgilendirmez. Ben böyle doğru olduğunu düşünüyorum ve böyle kullanıyorum. Türkiyeliyim diyen diyebilir. Ben kendime Türküm diyorum. Ayrıca kimseyi dağ türkü filan yapmaya çalıştığım yok. İnsanlar kendini ne hissediyorsa odur. Kimisi böyle hisseder, kimisi öyle. Bana mı kalmış insanlara dil, ırk, milliyet giysileri dikmek ve giydirmek.

Ben diyor muyum ''şöyle yakıştıramadım, böyle bilmem ne'' diye birşey. Fikrinize saygı duyuyorum.

Yanlış olan insanlara ''bak gördün mü dünya alem böyle diyor" sen demiyorsun demek olabilir.

Almanca konuşanlara= Germanyalı diyorum. Böyle demek hoşuma gidiyor.


[Edited at 2012-11-12 19:56 GMT]


 

Güzide Arslaner  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Member (2010)
English to Turkish
+ ...
Hmm... az.wikipedia.org/Azərbaycanlılar Nov 12, 2012

Adnan Bey, somut ve sabit bir şeyden bahsediyorum. Şimdi forumun filtresine takılır diye yazmayayım, şu ifadenizle "n....r" kelimesini uluorta kullanmakta beis görmeyen bir Amerikalı konumundasınız. Arzu ederseniz bir Azerbaycanlıya sorun (öncesinde özür dilemenizi öneririm), sonucu kendi gözlerinizle görün. Bu konularda Türklerden bile hassaslar. Şu an cidden sizinle inatlaşma çabasında değilim, bilginizi pekiştirme dileğindeyim. "Türkiyeli" son dönemde apayrı bir boyuta geldi, oraya girmek konuyu tamamen dağıtmak olur. Siz bir Türk ya da Türkiyeli olarak rencide edici bulmayabilirsiniz. Ama bu, Türkiye'de kimsenin anlamayacağını bildiğiniz bir sokağın ortasında "f" kelimesini bağırarak söylemek gibi.

İşin milliyet kısmından daha çok ilgilendiğim yanı için şunu paylaşayım: Aynı dil ailesinden ve kökten gelmelerine rağmen, karşılıklı anlaşılırlığı (mutual intelligibility) %50'den az olan diller, birbirinden bağımsız dillerdir. Azerbaycan dili, dilbilimcilerin tanımına göre ana dili Türkçe olanlar açısından anlaşılırlığı %50'den çok aşağıda olan bir dildir. (AzTV'yi anlıyorum ben yaaa diyorsanız buradan sonrasını okumayın, aynı fikir düzleminde değiliz demektir).

%50'den fazla anlaşılırlığı olan bazı dillerin bağımsız diller olarak ele alındığı, yahut az anlaşılırlığı olan dillerin siyasi sebeplerle aynı isimle anıldığı istisnalar (örneğin Çin) mevcut olmakla beraber, devletlerin bu konuda belirledikleri ve uluslararası anlaşmalarla kesinliğe bağlanmış kullanımlar vardır (bana iletildiği kadarıyla Azerbaycan bu konuda en çok çaba gösterme ve bunu duyurma şansı olan olmak üzere, tüm Orta Asya ve Kafkasya Cumhuriyetleri bu tip anlaşmalar imzalamıştır).

Wikipedia'nın yanlış bilgiler ve tercümelerle dolu oluşu, son beş yılda sadece İngilizce bilen vasıfsız kişilerce kişisel görüşlere göre şekillenen tercümelerle dolup taşıyor olması ayrı mesele. Tabii ki bir mütercim için ilk sırada gelen referans kaynaklarından biri olduğunu inkâr etmiyorum. Ancak "bakın makalesi bile var" diyerek "Azerice" makalesinin bağlantısını vermek biraz yersiz. İnternetteki tüm “collaborative hypertext database”lerdeki yozlaşma ortada.

Bu noktada Haydar Aliyev’in ancak Wikipedia’da bulabildiğim şu cümlelerini paylaşmak istiyorum.icon_smile.gif

"Gəlin türkdilli xalqlara baxaq. Bəli, biz türkdilli xalqlardan biriyik və türk mənşəli xalqıq. Kökümüz birdir. Özbək dili var, qazax dili var, qırğız dili var, tatar dili var, başqırd dili var, türkmən dili var, kumık dili var. Demək, bu türkdilli xalqların da hər birinin dilinin öz adı var. Türkdilli xalqlarda tatar dili də var, o biri qrup dillər var, onların da hər biri bu qrupa daxildir, amma hər birinin öz adı var… Axı nə təhər Azərbaycan türkcəsi? Millətimiz nədir? Azərbaycan türkü. Nə təhər bu millətin iki adı olsun? Bəs niyə özbək özünə demir ki, Özbəkistan türkü, tatar niyə demir ki, Tatarıstan türküyəm"

"… taleyimiz belə gətirib ki, məsələn bizə tatar deyiblər. Amma biz tatar deyilik axı. Neçə illər bizə tatar deyiblər. Elə Həsən bəy Zərdabi də özünə tatar deyibdir, o birisilər də özlərinə tatar deyibəlr. Bu Bakıda, Azərbaycanda bir belə azərbaycanlı ziyalı olduğu halda məktəblər açılmışdı – "russko-tatarskaya şkola"… Mən bununla sadəcə demək istəyirəm ki, bizim taleyimiz belə olubdur. Rusiyada bizə tatar deyiblər. Rusiyanın burada qubernatorları bizə tatar deyiblər. Ondan sonra 1918-ci ildən 1936-cı ilə qədər türk deyilib. 60 ildir biz "Azərbaycan dili", "azərbaycanlı" deyirik. İndi bəs nə edək? Bunlara cavab olmalıdır ki, bir qərar qəbul edək".

Devamında şu açıklama yer alıyor:

"Məsələnin ciddiliyini nəzərə alan dövlət rəhbəri mütəxəssislərin iştirakı ilə geniş müzakirələr keçirdi və həmin müzakirələr mövcud problemlərin həlli üçün kifayət qədər məhsuldar oldu. Həmin müzakirələr göstərdi ki, yalnız milli ictimai təfəkkür deyil, bilavasitə mütəxəssislər də ana dilinin qeyd-şərtsiz "türk dili" adlandırılmasının əleyhinədirlər."

http://www.muallim.edu.az/arxiv/2008/n14/ardi1.html
http://www.clb.az/files/mv/4.pdf

%50'den fazlası hissini vermiş olabilir, Türkçe ve Farsçadan bolca "loanword" barındıran bir metin.

Ezcümle, Azerbaycan memleketinden olan kişiler için ülkemizde "Azeri", konuştukları dil için de "Azerice" ifadeleri söylenegelmiştir, ancak mesleği %100 dilden ibaret olan kişiler olarak bu tarz galatımeşhurlardan bilgi dağarcığımızı arındırmamız gerekmektedir. Türkçenin bir "variant"ı kesinlikle değildir ve bu konularda anılması bile nahoştur.


 

Adnan Özdemir  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Member (2007)
German to Turkish
+ ...
... Nov 12, 2012

''Bilginizi pekiştirme dileğindeyim''

''şu ifadenizle "n....r" kelimesini uluorta kullanmakta beis görmeyen bir Amerikalı konumundasınız. Arzu ederseniz bir Azerbaycanlıya sorun (öncesinde özür dilemenizi öneririm), sonucu kendi gözlerinizle görün.''

"Ama bu, Türkiye'de kimsenin anlamayacağını bildiğiniz bir sokağın ortasında "f" kelimesini bağırarak söylemek gibi"

"Ancak "bakın makalesi bile var" diyerek "Azerice" makalesinin bağlantısını vermek biraz yersiz."
-----------------------------------

Rahatsız olduğum bu üsluptur. Ben sizin düşüncenizi yanlışlamaya çalışmıyorum. Değişecek mi fikriniz sabaha kadar araştırsak yazsak buraya? Değişmeyecek. Benimki de değişmeyecek. Herkesin "bilimsel ve bilimsel olmayan" doğruları kendine diyorum. Hipotez çok, teori gani gani.. Fikirler çeşit çeşit. Böyle olması ayrıca güzel.


 

Güzide Arslaner  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Member (2010)
English to Turkish
+ ...
Bir variant fıkrası. Nov 12, 2012

Sizinkisi de bir halkın en temel değerlerini hiçe sayan bir üslupsuzluktur. Ben şahsi bir fikrimi savunmuyorum, bu konuda değişecek bir fikir bile barındırmıyorum, çünkü bunlar fikir değil nesnel bilgilerdir. Çoktan oturmuş, kamuya pek çok mecrada sunulmuş bilimsel bir olguyu bir mütercime açıklıyor olmamın gerekmesinden rahatsızlık duyuyorum. Bir de bir ara "bilim" ve "bilimsel" kelimelerinin anlamına güvenilir kaynaklardan bakmanız bir mütercim olarak sizin menfaatinize olacaktır.

 

Adnan Özdemir  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Member (2007)
German to Turkish
+ ...
Çok teşekkür ederim Güzide hanım Nov 12, 2012

Çok bilgilendim. Hemen bakacağım.

İyi akşamlar dilerim efendim

Saygılarımla


 

Ali Bayraktar  Identity Verified
Turkey
Member (2007)
English to Turkish
+ ...
- Nov 12, 2012

ATIL KAYHAN wrote:

Benim gibi forumlari izleyenlerin sanirim dikkatini çekmistir. "Which "variant", if any, of your native language do you speak?" baslikli bir mesaj silsilesi var. Ilginçtir ama buraya Türkçe konusanlardan hiç kimse katilim yapmamis (ben de dahil). Ben de gerçekten merak ettim. Which "variant", if any, of Turkish language do I speak and write? or, do we speak and write? sorularini sordum ama maalesef bu sorulara kendimce bir yanit bulamadim. Eger Türkçe ifade etmek gerekirse:

1) Ben Türkçe lisaninin hangi degiskesini (variantini) konusuyorum ve yaziyorum?
2) Bizler (ProZ üyeleri olarak) Türkçe lisaninin hangi degiskesini (variantini) konusuyoruz ve yaziyoruz?

Ileride bir zaman pekala bu sorular bize de yöneltilebilir. Acaba bu sorulari yanitlamayi denemek isteyenler var mi?

Farkindayim toplam 3 soru oldu. icon_smile.gif


1- Türkçe konuşuyorsunuz. Türkçe tek bir dil. Ağızları (şiveleri) de dahil.

2- Türkçe bir tanedir. Kastettiğiniz sanırım Türk Dilleri veya Türki Diller (Turkic Languages). Ancak onlar da ayrı birer dildir. Türkçe adı altında sınıflandırılmıyorlar. Çünkü Türkçe değiller.

German dilleri gibi. İngilizce ve Almanca her ikisi de German dillerindendir. (Bizdeki Azerice ve Türkçenin Türk Dillerinden olduğu gibi)
Ancak tutup da bir Alman'a "siz İngilizcenin hangi variantını konuşuyorsunuz?" diyemezsiniz.icon_smile.gif
Saygısızlık olur.

O yüzden Türkçe denildiğinde Türkçe'den başka bir dil anlaşılmamalıdır.


 

Haluk Erkan  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
German to Turkish
+ ...
Link & Kitap Nov 13, 2012

Oldukça faydalı, hatta bilimsel bir link de benden.

Ayrıca çeşitli makale ve kitapları bulunan ünlü türkolog Prof. Dr. Lars Johanson'un Almanca kaleme aldığı ve aynı zamanda habilitasyon çalışması olan 'Aspekte im Türkischen' kitabını da gerçekten tavsiye etmek isterim.

http://turkoloji.cu.edu.tr/pdf/nurettin_demir_turkcede_varyasyon.pdf


 

Nizamettin Yigit  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Dutch to Turkish
+ ...
%50 benzeşme /anlaşılabilirlik May 5, 2013

Tartışma biraz alevlenmiş ama yakıcı değil. Burası güzel tarafı.

Benim bilmek idstediğim bu anlaşılırlık sabit bir döneme mi ait yoksa bir bilgeye mi veya kime göre.

Benim dedem referans alınacak olsa anlaşılırlık Azerbeycan'da konuşulan dil için %80, benim için ise %65-70 dir. Ayrıca ben dilbilimci, Azerbeycan edebiyat araştırmacısı da değilim.

1950 lerde yazılan hukuk kitaplarını okuduğunuzdaki anlaşılırlık da %50 nin altına iner.

Şimdi bu %50 nin altına indi diye konuştuğumuz dilin adını mı değiştireceğiz.

Tartışma konusu olan bölge ile ilgili olarak bir örnek vereyim isterim. Şehriyar şiirlerini hep Farsi dilinde yazmaktadır. Şah döneminde iyi tutulur. Annesi
yuh olsun sana öz dilinden yazmirsin demesiyle "Türkçe" yazmaya başlamıştır.

Bilinen meşhur şiiri Heyder babaya selam, iki bölümden oluşur 79 +49 kıtadan oluşur. Şehriyar Tebrizli'dir. Tebriz havalisinin folklorik adı İran Azerbeycanı'dır.

Eğer Şehriyar'ın bu şiirini Türkçe konuşan biri okuyup da anlamıyorsa, anlaşılırlığı da %50 nin altındaysa bunun anlamı o farklı dildir diyen dilcilerin dilleri lal olsun. Zira bu Türkçe'ye yapılmış bir sataşmadır.

Ben ancak bu kadarını biliyorum.

Sağlıcakla kalınız,

N. Yiğit


 

Nizamettin Yigit  Identity Verified
Turkey
Local time: 00:38
Dutch to Turkish
+ ...
Türkçe "varyantı" meselesi May 5, 2013

Atıl bey,

Anadoluda birçok farklı ağız olsa da bunların bir varyant olabileceği kanaatinde değilim.

Eskide "İstanbul Türkçesi" diye bir ifade vardı. Ancak yeni İstanbul nesli sağolsun, onun altını oydu, içini de boşalttı. Cumhuriyet öncesinde ve sonrasında İstanbul aynı zamanda ilim ve edebiyatın merkezi ve ihraç edildiği bir yer konumundaydı.
Bugün bu artık baskın bir olgu değil.

Anadolunun her tarafından yazar ve şairler, bilim adamı var.

Bu ise "Türkçe" diyebilmemizi kolaylaştırıyor.

Ben varyantların bazılarının şunlar olabileceğini düşünüyorum. Konu üzerinde bir çalışmam yok.
Azerbeycan, İran Azerbeycanı, Kuzay Irak, Kuzey Kıbrıs, Balkanlar (bunları batı trakya, makedonya, bulgaristan ve romanya diye ayrı ayrı ayırmak mümkün olabilir).

Kolay gelsin

N. Yiğit


 
Pages in topic:   [1 2 3] >


To report site rules violations or get help, contact a site moderator:


You can also contact site staff by submitting a support request »

Türkçe Lisaninin Degiskeleri (Variantlari)

Advanced search







SDL Trados Studio 2019 Freelance
The leading translation software used by over 250,000 translators.

SDL Trados Studio 2019 has evolved to bring translators a brand new experience. Designed with user experience at its core, Studio 2019 transforms how new users get up and running and helps experienced users make the most of the powerful features.

More info »
Wordfast Pro
Translation Memory Software for Any Platform

Exclusive discount for ProZ.com users! Save over 13% when purchasing Wordfast Pro through ProZ.com. Wordfast is the world's #1 provider of platform-independent Translation Memory software. Consistently ranked the most user-friendly and highest value

More info »



Forums
  • All of ProZ.com
  • Term search
  • Jobs
  • Forums
  • Multiple search