T├╝rk├že'nin Matemati─či
Thread poster: Nizamettin Yigit

Nizamettin Yigit  Identity Verified
Turkey
Local time: 06:44
Dutch to Turkish
+ ...
Oct 2, 2005

A┼ča─č─▒daki yaz─▒y─▒ e-mail ile ald─▒m. Okuduktan sonra da en az─▒ndan dil mekanisti─čine dayal─▒ ifadeler i├žeridi─či i├žin buraya ta┼č─▒yay─▒m istedim.

Yazar─▒n─▒ tan─▒m─▒yorum.

Sa─čl─▒cakla

N. Yi─čit

Eklenti:
Bu ba┼čl─▒─č─▒ atarken bir ba┼čka yere bakmad─▒─č─▒m halde daha sonra Yazar─▒ merak etti─čimden bir tarama yap─▒nca ayn─▒ ba┼čl─▒─č─▒ g├Ârd├╝m.

Yazar─▒n ├Âzge├žmi┼či hakk─▒nda bilgi bu ba─člant─▒ nomtas─▒ndan ula┼čabilece─činiz sayfan─▒n sonunda.

http://www.ucnokta.com/modules.php?name=bilgi&op=preview&id=220
===========

T├ťRK├çE ├╝zerine ilgin├ž bir de─čerlendirme
T├╝rk├že ├╝zerine bir matematik modelleme ve bunun olas─▒ sosyalyans─▒malar─▒
├╝zerine bir zihin jimnasti─či:
"Victor Hugo ┼čiirlerini 40.000 kelime ile yazd─▒. T├╝rk├že'yi en
zenginkullananlardan Ya┼čar Kemal'in romanlar─▒ 3.500 kelimeyi ge├žmez"
g├Âr├╝┼č├╝ ├žok yayg─▒nd─▒r.

Bu g├Âr├╝┼č hakl─▒d─▒r zira T├╝rk├že'nin Frans─▒zca'ya oranla daha az
s├Âzc├╝k i├žerdi─či do─črudur. ─░ngilizce'ye, Almanca'ya, ─░spanyolca'ya oranla da daha az s├Âzc├╝ki├žeriyor olmas─▒ gerekir. Ne var ki bu T├╝rk├že'nin daha yetersiz bir dil oldu─ču anlam─▒na gelmez! ├ž├╝nk├╝ T├╝rk├že az s├Âzc├╝k ile ├žok ┼čey anlatabilen bir dildir! Daha fazla s├Âzc├╝k i├žerse bunun kimseye zarar─▒ dokunmaz ancak, gere─či yoktur.

Ba┼čka bir dilden T├╝rk├že'ye ├ževiri yapan herkes s├Âzl├╝─č├╝ a├žt─▒─č─▒nda,
aralar─▒nda minik anlam farklar─▒ olan bir ├žok s├Âzc├╝─č├╝n T├╝rk├že
kar┼č─▒l─▒─č─▒nda ├žo─ču zaman ayn─▒ kelimeyi okur. bu, ilk bak─▒┼čta bir eksiklik gibi g├Âr├╝nebilir, oysa ├Âyle de─čildir. ├ç├╝nk├╝ yukar─▒da ad─▒ ge├žen diller kelimelerin statik olan anlamlar─▒n─▒ ├Â─črenmeye, T├╝rk├že ise bu anlamlar─▒ bulup ├ž─▒karmaya, yani dinamik anlamland─▒rmayadayal─▒d─▒r. T├╝rk├že'de anlamlar─▒ s├Âzl├╝kteki tan─▒mlar de─čil, kelimelerin c├╝mle i├žindeki konumlar─▒ belirler. Tam bu noktada, T├╝rk├že'nin, referans olmak
├╝zere sadece gerekti─či kadar─▒ s├Âzl├╝klere al─▒nm─▒┼č, sonsuz say─▒da kelime
i├žerdi─či bile ├Âne s├╝r├╝lebilir.

─░ngilizce-T├╝rk├že s├Âzl├╝kte "sick", "ill" ve "patient"─▒n kar┼č─▒s─▒nda
hep "hasta"yazar. Bu ba─člamda ingilizce'nin ├╝├ž kat daha fazla s├Âzc├╝k
i├žerdi─či s├Âylenirse bu do─črudur. Ancak, aradaki farklar─▒n T├╝rk├že'de
vurgulanamad─▒─č─▒ s├Âylenmeye kalk─▒l─▒rsa bu yanl─▒┼č olur: doktor falanca
"beyin hastas─▒ olmak", "b├Âbrek hastas─▒ olmak", "internet hastas─▒ olmak", "filanca ┼čark─▒n─▒n hastas─▒ olmak" aras─▒ndaki fark─▒ T├╝rk├že konu┼čan herkes bir ├ž─▒rp─▒da anlar. Bunun nas─▒l olabildi─čini g├Ârmek zor de─čildir. Bir kalem al─▒p, alt alta:

>3+5==

>12+5==

>38+5==

yazmak, sonra da bunlar─▒ toplamak yeterlidir. hepsinde ayn─▒ "+5"
yazd─▒─č─▒ halde sonu├žlar farkl─▒ ├ž─▒k─▒yorsa, T├╝rk├že'de de hepsinde ayn─▒
"hastas─▒ olmak" ifadesi ge├žti─či halde sonu├žlar farkl─▒ olacakt─▒r.
T├╝rk├že'nin az ara├ž ile ├žok i┼čyapmas─▒n─▒n s─▒rr─▒ matematikte yatar. 0'dan
9'a kadar 10 tane rakam, art─▒, eksi,├žarp─▒, b├Âl├╝ d├Ârt i┼člem i┼čareti ve
bir ondal─▒k ayrac─▒ virg├╝l, yani topu topu 15 simge ile sonsuz say─▒da
i┼člem yap─▒labilir.

T├╝rk├že de benzer ├Âzellikler g├Âsterir. T├╝rk├že matemati─če dayal─▒
olmaktan da ├Âte, neredeyse matemati─čin k─▒l─▒k de─či┼čtirmi┼č halidir.

T├╝rk├že'deki herhangi bir fiilin ├žekiminin ve kelimelerin nas─▒l
├žo─čul yap─▒laca─č─▒n─▒n ├Â─črenilmi┼č olmas─▒, hen├╝z varl─▒─č─▒ bile bilinmeyen, 5
y─▒l sonra T├╝rk├že'ye girecek fiillerin nas─▒l ├žekilece─činin ve 300 y─▒l
├Ânce unutulmu┼č kelimelerin ├žo─čullar─▒n─▒n ne oldu─čunun biliyor olmas─▒
demektir.

Bu t─▒pk─▒ birinci dereceden 2 bilinmeyenli bir denklemin nas─▒l
├ž├Âz├╝lece─či ├Â─črenildi─činde, sadece "x==6", "y=#" olan denklemlerin de─čil,ayn─▒ dereceden b├╝t├╝n denklemlerin nas─▒l ├ž├Âz├╝lece─činin ├Â─črenilmi┼č
olmas─▒ gibidir.

Oysa s├Âzgelimi ingilizce'de "go", "went" olurken "do", "did" olur.
├žo─čul ekleri i├žin de durum ayn─▒d─▒r: "foot", "feet" olurken "boot",
"beet" de─čil "boots" olur. Bunun tutarl─▒ bir i├ž mant─▒─č─▒ yoktur, tek care b├Âyle olduklar─▒n─▒n bellenmesidir.

T├╝rk├že'de ise, statik kelimeleri ezberlemek yerine dinamik
kurallar─▒ ├Â─črenmek gerekir. T├╝rk├že'de neredeyse istisna bile yoktur.
Olanlar da ses uyumu gere─či"alma" olmas─▒ gereken meyve isminin "elma"
bi├žimine d├Ânmesi gibi birka├ž minor istisnad─▒r. Kurallar ise neredeyse,
bu dili icat edenlerin T├╝rk oldu─čuna inanmay─▒ zorla┼čt─▒racak kadar g├╝├žl├╝
ve kesindir. Bu noktadan sonra, anlat─▒lanlar─▒ matematik olarak form├╝le
etmek, aradaki ili┼čkiyi somutla┼čt─▒rabilmek a├ž─▒s─▒ndan yararl─▒ olacakt─▒r.
Bunu yapman─▒n en kolay yolu ikili say─▒ sistemini kullanmak oldu─ču i├žin
de yaln─▒zca 0 ve 1'leri kullanmak yeterlidir. izleyen
├Ârneklerde[1==var] ve [0==yok] anlam─▒nda kullan─▒lm─▒┼člard─▒r.

kelime k├Âk├╝ ├žo─čul eki matematik ifade

ev ler ev ler

1.0 0.1 1.1

T├╝rk├že'deki b├╝t├╝n kelimelerin 2 bit oldu─ču varsay─▒labilir (ileride
bit say─▒s─▒ artacak). Tekil olan b├╝t├╝n kelimeler 1.0 (kelime k├Âk├╝ var;
├žo─čul eki yok), ├žo─čul olanlar ise 1.1'dir (kelime k├Âk├╝ var; ├žo─čul eki
var). Bu kural hi├ž de─či┼čmemek bir yana, ├Âylesine g├╝├žl├╝d├╝r ki T├╝rk├že'de
ba┼čka hi├ž bir dilde yap─▒lamayacak bir┼čey yap─▒l─▒p, olmayan bir kelimenin
├žo─čulu dahi s├Âylenebilir (0.1). birisikar┼č─▒s─▒ndakine sadece "ler"
dedi─činde, alaca─č─▒ tepki: "anlad─▒k ler de, neler?"t├╝r├╝nden bir cevap
olacakt─▒r. Bir ┼čeylerin ├žo─čulunun s├Âylendi─či bellidir de, neyin
├žo─čulunun kastedildi─či a├ž─▒k de─čildir.

vurgulama s─▒fat k├Âk├╝ zay─▒flatma matematik ifade

k─▒rm─▒z─▒

0.1.0

k─▒pk─▒rm─▒z─▒

1.1.0

k─▒rm─▒z─▒ms─▒

0.1.1

k─▒pk─▒rm─▒z─▒ ms─▒

1.1.1

T├╝rk├že'deki s─▒fatlar─▒n anlam─▒n─▒ kuvvetlendirmeye veya zay─▒flatmaya
yarayan bu kural da hi├ž de─či┼čmez. Hatta istenirse bu kurala uyan ama
hi├ž bir s├Âzl├╝kte bulunmayan, hem kuvvetlendirilmi┼č hem de zay─▒flat─▒lm─▒┼č
garip s─▒fatlar billet ├╝retilebilir. "g├╝ne┼č do─čmazdan az ├Ânce ufuk
k─▒pk─▒rm─▒z─▒ms─▒ (k─▒p + k─▒rm─▒z─▒ +ms─▒;[1.1.1]) bir renk ald─▒" dendi─činde,
herkes neyin kastedildi─čini anlayacakt─▒r. ├ç├╝nk├╝ ayak├╝st├╝ t├╝retilen bu
s─▒fat, hi├žbir s├Âzl├╝kte yer almaz ama, T├╝rk├že konu┼čan herkesin ├žok iyi
bildi─či bu kurala uygundur.

Fiil ├žekimlerinde de i┼čler farkl─▒ de─čildir. Burada zorunlu olarak
ki┼či i├žin 3,zaman i├žin 2 bitlik gruplar kullan─▒lacak. ├çoklu bit
gruplar─▒ ┼čunlar─▒ ifade edecek:

011 == ben

010== sen

000== o

111== biz

110== siz

100== onlar

00== geni┼č zaman

11== ┼čimdiki zaman

10== gelecek zaman

01== ge├žmi┼č zaman

k├Âk ki┼či matematik ifade

yeterlilik ............ oku (y)abil di m==
1.1.0.01.0.0.011 olumsuz

.............. oku (y)a ma z m─▒┼č s─▒n ==
1.1.100.0.1.010

zaman .................. gel me (y)ecek ti== 1.0.1.10.1.0.000
zaman

.................. git me di k==
1.0.1.01.0.0.111 hikaye

................. ┼ča┼č─▒r abil ecek ti niz ==
1.1.0.10.1.0.110rivayet

...............bil (i)yor lar==
1.0.0.11.0.0.100

Tabloda zaman ile ilgili k├╝me 3 bit yap─▒l─▒p ge├žmi┼č zaman "di'li
ge├žmi┼č" ve"mi┼č'li ge├žmi┼č" olarak ikiye ayr─▒labilir, soru bile┼čkeni i├žin
ayr─▒ bir biteklenebilir, emir ve ┼čart kipleri de i┼čin i├žine kat─▒labilir
ancak, sonu├ž de─či┼čmezdi.

C├╝mleleri olu┼čturan ├Â─čelerin (├Âzne, nesne, y├╝klem, vb...)
s─▒ralamas─▒ da rastgele de─čildir. T├╝rk├že c├╝mleler bir t├╝r "crescendo"
(┼čiddeti giderek artan dizi)izlerler. B├╝t├╝n vurgu en sonda yer alan
y├╝klem (fiil) ├╝zerindedir. Di─čer ├Â─čelerin ├Ânemi, y├╝kleme olan
yak─▒nl─▒k/uzakl─▒k konumlar─▒ ile belirlenir. Y├╝kleme yak─▒nla┼č─▒ld─▒k├ža ├Ânem
artar. Gene matematiksel olarak ele almak gerekirse, c├╝mleyi olu┼čturan
her bir ├Â─čenin toplam ├Â─če say─▒s─▒ kadar haneden olu┼čan bir matematik
de─čere sahip oldu─ču varsay─▒labilir.

"d├╝n ahmet cam─▒ k─▒rd─▒" c├╝mlesi 4 ├Â─čeden olu┼čmaktad─▒r; o halde her
├Â─če 4 haneli bir de─čere sahip olacak, ilk ├Â─če en d├╝┼č├╝k, son ├Â─če ise en
y├╝ksek de─čeri ta┼č─▒yacakt─▒r.

c├╝mle

matematik de─čer

0001

matematik de─čer

0011

matematik de─čer

0111

matematikde─čer

1111

1 d├╝n Ahmet cam─▒ k─▒rd─▒.

2 d├╝n cam─▒ Ahmet k─▒rd─▒.

3 Ahmet d├╝n cam─▒ k─▒rd─▒.

4 Ahmet cam─▒ d├╝n k─▒rd─▒.

5 cam─▒ d├╝n Ahmet k─▒rd─▒.

6 cam─▒ Ahmet d├╝n k─▒rd─▒.

┼čimdi tablodaki c├╝mleler tek, tek ele al─▒nabilir:

1. c├╝mle: d├╝n Ahmet bir i┼č yapt─▒ ve bu cam─▒ k─▒rmakoldu.

2. c├╝mle: d├╝n k─▒r─▒lan cam─▒ ba┼čkas─▒ de─čil Ahmet k─▒rd─▒ (su├žluahmet!).

3. c├╝mle: Ahmet'in d├╝nk├╝ i┼či cam─▒ k─▒rmak oldu (belki ├Âncekig├╝n kitap
okumu┼čtu).

4. c├╝mle: Ahmet cam─▒ herhangi bir zaman de─čil, d├╝n k─▒rd─▒(yar─▒n
k─▒rmas─▒ gerekiyor olabilirdi).

5. c├╝mle: cam d├╝ne kadar sa─člamd─▒, k─▒r─▒lmas─▒n─▒n su├žlusu ise Ahmet.

6. c├╝mle: cam─▒ Ahmet zaten k─▒racakt─▒, bunu d├╝nyapt─▒.

C├╝mleyi olu┼čturan ├Â─čeler kesinlikle ayn─▒ kal─▒rken (cam hep 'i'
haliyle "cam─▒"olarak kald─▒; fiil hep 3. tekil ┼čah─▒s, di'li ge├žmi┼č
zamanda ├žekildi, vb.) sadece yerlerinin de─či┼čmesi c├╝mlelerin anlamlar─▒n─▒ da de─či┼čtirdi.

Her c├╝mlede 0011, 0001'den daha fazla, 0111 bu ikisinden daha
fazla, 1111 ise hepsinden daha fazla ├Ânem ta┼č─▒d─▒. Anlam─▒ belirleyen de
zaten her bir ├Â─čenin matematik de─čeri oldu. Kelimelerin statik anlamlar
ta┼č─▒d─▒klar─▒ dillerde, zaman belirtecinin (d├╝n) yeri de─či┼čtirilerek elde
edilebilecek 2 ├že┼čitlemenin d─▒┼č─▒ndadi─čer anlamlar─▒ vermek i├žin kip
de─či┼čtirmek (edilgen kip - passive modekullanmak) veya araya a├ž─▒klay─▒c─▒
ba┼čka kelimeler eklemek gerekir. T├╝rk├že konu┼čanlar ise her bir c├╝mlenin
di─čerinden fark─▒n─▒ derhal anlarlar.

Matematik ile olan al─▒┼č-veri┼č yaln─▒zca verilen ├Ârneklerle s─▒n─▒rl─▒
de─čildir. T├╝rk├že'nin ne taraf─▒ ele al─▒nsa bu ili┼čki ile y├╝z y├╝ze gelinir.

T├╝rk├že'nin bu ├Âzelli─čini "insanlar kendilerine ula┼čan mesajlar─▒
nas─▒l anlarlar? bunun kullan─▒lan dil ile bir ilgisi var m─▒d─▒r? bir
Frans─▒z, bir ingiliz, bir T├╝rk ayn─▒ mesaj─▒ kendi ana dillerinde alsalar, birbirleri ile ayn─▒ ┼čekilde mi, yoksa farkl─▒ m─▒ alg─▒larlar? e─čer dilin alg─▒lamayla ilgisi varsa, i┼čin i├žine birdil kar─▒┼čmad─▒─č─▒ yani s├Âzgelimi bir pantomim g├Âsterisi izlenir veya ├╝zerinde hi├ž yaz─▒ olmayan bir afi┼če bak─▒l─▒rken, dil ile ilgili bu al─▒┼čkanl─▒klar nas─▒l etki ederler?"
t├╝r├╝nden sorulara yan─▒t ararken fark ettim. Bu ├Âzellik konuya ilgi
ve sab─▒rla yakla┼č─▒p, bakmay─▒ bilen herkesin g├Ârebilece─či kadar a├ž─▒k. O
nedenle, bug├╝ne kadar kesinlikle ba┼čkalar─▒ taraf─▒ndan da g├Âr├╝lm├╝┼č
olmal─▒. "T├╝rk├že ├žok lastikli, nereye ├žeksen oraya gidiyor" diyenler de
asl─▒nda, hayal meyal bu ├Âzelli─či fark eder gibi olup, ne oldu─čunu tam
adland─▒ramayanlard─▒r. T├╝rk├že teknik a├ž─▒dan m├╝kemmel bir dildir.

Bu m├╝kemmelli─čin nedeni matematik ile olan i├ž i├želiktir. Keza, ne
yaz─▒k ki T├╝rk├že'nin, bu dili konu┼čanlara kurdu─ču tuzak da buradad─▒r.
kentli-k├Âyl├╝,e─čitimli-e─čitimsiz, do─čulu-bat─▒l─▒, vb... k├╝lt├╝r
├žat─▒┼čmalar─▒ d├╝nyan─▒n her yerinde vard─▒r. Gene d├╝nyan─▒n her yerinde iyi,
k├Ât├╝ i┼čleyen bir "asimilasyon" ve/veya"adaptasyon" s├╝reci bu ├žat─▒┼čmay─▒
kendi i├žinde bir tak─▒m sentezlere g├Ât├╝r├╝r. T├╝rkiye bu a├ž─▒dan d├╝nya
genelinin biraz d─▒┼č─▒ndad─▒r. Bizde "asimilasyon" ve/veya"adaptasyon"
s├╝reci ya hi├ž ├žal─▒┼čmaz, ya da ak─▒l almaz bir yava┼čl─▒kta ├žal─▒┼č─▒r. Sorun,
ba┼čka sebeplerin yan─▒ s─▒ra kulland─▒─č─▒m─▒z dilden de kaynaklanmaktad─▒r. D├╝┼č├╝nme, kendi kendine s├Âzs├╝z konu┼čma olarak kabul edilirse (bence ├Âyledir),anadilin ki┼čilerin d├╝┼č├╝nce yap─▒s─▒ ├╝zerinde etkili oldu─čunu da kabul etmek gerekir; insanlar kendi anadillerinde d├╝┼č├╝n├╝rler. T├╝rklerin b├╝y├╝k paradoksu i┼čte buradad─▒r. Teknik a├ž─▒dan m├╝kemmel bir dil olan T├╝rk├že, kendi d─▒┼č─▒m─▒zdaki d├╝nyay─▒ kendimizce de─či┼čtirmeden, oldu─ču gibi alg─▒lamaktaki en b├╝y├╝k engelimizi olu┼čturmaktad─▒r.

├ľrne─čin, T├╝rkiye d─▒┼č─▒na yabanc─▒ i┼č├ži olarak giden ilk nesil gerek
bulunduklar─▒ ├╝lkenin dilini ├Â─črenme, gerekse oradaki ya┼čam bi├žimine ayak uydurma konusunda muhte┼čem bir direni┼č g├Âsterdiler. Bu direni┼čin
boyutlar─▒ o denli b├╝y├╝k oldu ki, ba┼čka hi├ž bir diasporada g├Âzlenmeyen
geli┼čmeler ya┼čand─▒. T├╝rk diasporas─▒, gettola┼č─▒p kendi k├╝lt├╝r├╝n├╝ gene
kendi i├žine kapan─▒k bir ├ževrede ya┼čayacak yerde, kendi k├╝lt├╝r kurumlar─▒n─▒ o ├╝lkeye ithal etti. Asimile olmaya en diren├žli k├╝lt├╝rlerden biri kabul edilen ─░spanyollar, gittikleri yere sadece gazetelerini ve bazen de radyolar─▒n─▒ ta┼č─▒makla yetinirken; T├╝rklerin bunlara ek olarak (hemde birden ├žok) televizyon kanallar─▒ ve hatta kendi fast-food'lar─▒ (lahmacun,d├Âner, vs...) oldu.

Bunlar─▒ ba┼čaran insanlar─▒n yeteneksiz olduklar─▒na, dil ├Â─črenmeyi de
bu yeteneksizlikleri y├╝z├╝nden beceremediklerine h├╝kmetmek en az─▒ndan
adil ve ger├žek├ži olamaz. Keza, b├Âylesine ├Ânemli bir k├╝lt├╝r direni┼či
g├Âsterenlerin, orada do─čan ├žocuklar─▒n─▒ e─čitirlerken, bunca sahip
├ž─▒kt─▒klar─▒ k├╝lt├╝rlerini g├Âz ard─▒ etmi┼č olmalar─▒ da d├╝┼č├╝n├╝lemez. Ancak
g├Âzlemlenen o ki, orada do─čan ikinci nesil, gene s├Âzgelimi ─░spanyollar
aras─▒nda hi├ž g├Âr├╝lmedi─či kadar h─▒zla asimile oldu. Bunun nedenini evdeki T├╝rk├že'nin yan─▒ s─▒ra okulda ├Â─črenilen ve ev d─▒┼č─▒nda ya┼čanan, o ├╝lkenin dili fakt├Âr├╝nde aramak ├žok yan─▒lt─▒c─▒ olmayacakt─▒r.

Biz T├╝rkler, konu┼čmay─▒ ├Â─črenirken (t─▒pk─▒ sick, ill, patient
├Ârne─činde oldu─ču gibi) farkl─▒ durumlar─▒n farkl─▒ kavramlar olu┼čturdu─čunu, bu farkl─▒ kavramlar─▒n da farkl─▒ adlar─▒ olmas─▒ gerekti─čini ├Â─črenmeyiz. Ayn─▒ ad─▒ ta┼č─▒yan farkl─▒ kavramlar─▒ birbirinden ay─▒rmaya yarayacak sezgisel (sezgisel==do─čal==matematiksel) y├Ântemin kurallar─▒n─▒ ├Â─črenmeye ba┼člar─▒z.

Sezgiselli─če ┼čartlanm─▒┼č beyinler ise d─▒┼č d├╝nyay─▒ hi├žbir de─či┼čikli─če
u─čratmadan, oldu─ču gibi alg─▒lamay─▒ bilemediklerinden, bildikleri tek
y├Ânteme yani kendilerince anlam ├ž─▒karsamaya veya ba┼čka bir ifadeyle
"sezdikleri gibi alg─▒lamaya" y├Ânelirler.

Alg─▒lad─▒klar─▒ kavramlar─▒n t├╝m├╝ kendi ├ž─▒karsamalar─▒ do─črultusunda
┼čekillenmi┼č olan, kendilerince tan─▒mlanm─▒┼č bir d├╝nyada ya┼čayan insanlara ula┼čan mesajlardaki kodlar ne kadar "herkes├že bir ├Ârnek" alg─▒lanabilir? ├╝zerinde emek harcanmaya de─čer temel sorulardan biri budur. Bu sorunun yan─▒t─▒ belirginle┼čtik├že, neden bat─▒daki sistemlerin bir t├╝rl├╝ T├╝rkiye'de olu┼čturulamad─▒─č─▒ sorusunun yan─▒t─▒ da belirginlik kazanabilir.

T├╝rk├že'nin kendi i├ž dinamiklerinden kaynaklanan bu ├Âzel durum
ku┼čkusuz t├╝m ileti┼čim alanlar─▒ i├žin ge├žerlidir. Yunus Emre'nin okumas─▒,
yazmas─▒ olmayan g├Â├žebe T├╝rkmen boylar─▒ aras─▒nda 700 y─▒l boyunca bir
nesilden di─čerine b├╝y├╝k bir sadakatle, s├Âzl├╝ k├╝lt├╝r ├╝r├╝n├╝ olarak
aktar─▒lmas─▒n─▒n ard─▒nda T├╝rk├ženin sezgiselli─čini sonuna kadar
kullanmadaki becerisi vard─▒r. Tanzimat ayd─▒nlar─▒ ve cumhuriyet
ayd─▒nlar─▒n─▒n bir t├╝rl├╝ geni┼č kitlelere seslerini duyuramamalar─▒n─▒n nedeni de gene ayn─▒ denklemin i├žinde aranmal─▒d─▒r. Frans─▒z gibi, Alman gibi d├╝┼č├╝nmeyi ├Â─črenenler, meramlar─▒n─▒ anlat─▒rken bunu yeni ├Â─črendikleri d├╝┼č├╝nce sistemati─či i├žinde yapmaya kalk─▒┼čm─▒┼č ve
T├╝rk gibi anlatmay─▒ becerememi┼č olduklar─▒ndan ba┼čar─▒s─▒z kalm─▒┼člard─▒r.

Mesajlar sadece alg─▒lanabildikleri kadar etkili olurlar. Mesajlar─▒
├╝retenlerin kendi konular─▒na ne kadar hakim olduklar─▒ mesaj─▒n b├╝t├╝nl├╝─č├╝
a├ž─▒s─▒ndan ├Ânemlidir ama, hitap edilen ki┼čilerin, kendilerine y├Ânelen
mesajlar─▒ nas─▒l alg─▒lad─▒klar─▒ her ┼čeyden daha ├Ânemlidir.

AhmetOkar


[Edited at 2005-10-02 23:09]


 

Selcuk Akyuz  Identity Verified
Turkey
Local time: 06:44
Member (2006)
English to Turkish
+ ...
s├Âzc├╝k say─▒s─▒ hakk─▒nda Oct 2, 2005

Nizamettin Yigit wrote:

Bu g├Âr├╝┼č hakl─▒d─▒r zira T├╝rk├že'nin Frans─▒zca'ya oranla daha az
s├Âzc├╝k i├žerdi─či do─črudur. ─░ngilizce'ye, Almanca'ya, ─░spanyolca'ya oranla da daha az s├Âzc├╝k i├žeriyor olmas─▒ gerekir. Ne var ki bu T├╝rk├že'nin daha yetersiz bir dil oldu─ču anlam─▒na gelmez! ├ž├╝nk├╝ T├╝rk├že az s├Âzc├╝k ile ├žok ┼čey anlatabilen bir dildir! Daha fazla s├Âzc├╝k i├žerse bunun kimseye zarar─▒ dokunmaz ancak, gere─či yoktur.

Ahmet Okar


Ahmet Okar'─▒n di─čer yazd─▒klar─▒ ayr─▒, ama s├Âzc├╝k say─▒s─▒n─▒n azl─▒─č─▒ ve bu kadar az s├Âzc├╝k olmas─▒na ra─čmen do─čru d├╝r├╝st bir tek s├Âzl├╝─č├╝m├╝z bile olmamas─▒ benim can─▒m─▒ ├žok s─▒k─▒yor.

Kar┼č─▒la┼čt─▒rmak gibi olmas─▒n, zaten m├╝mk├╝n de de─čil ama, Oxford English Dictionary'nin 20 y─▒l s├╝rmesi planlanan ve haz─▒rl─▒klar─▒na ba┼članan 3. bask─▒s─▒ (edition) i├žin tahmin edilen s├Âzc├╝k say─▒s─▒ s├Âyle:

Size when complete unknown, perhaps 1.6 million words

http://www.askoxford.com/asktheexperts/faq/aboutdictionaries/size?view=uk

OED'nin me┼čhur 20 k├╝sur ciltlik e┼čsiz s├Âzl├╝─č├╝nde ┼ču anda 640,000 s├Âzc├╝k var

Zengin dilimizi ─░ngilizce'yle kar┼č─▒la┼čt─▒ramam tabii!! Ama olmaz ki, ...


 

Nizamettin Yigit  Identity Verified
Turkey
Local time: 06:44
Dutch to Turkish
+ ...
TOPIC STARTER
Ma'alesef Oct 2, 2005

S├Âzl├╝─č├╝m├╝z hakk─▒nda yazd─▒─č─▒n do─čru. Ancak Okar'─▒n vurgulad─▒─č─▒ nokta T├╝rk├žede ├╝retilebilecek kelime say─▒s─▒n─▒n s─▒n─▒rs─▒z oldu─ču. Bu belki s├Âz varl─▒─č─▒ olarak de─čeri olmayanlar─▒ i├žerir mi bilmiyorum ama vaktiyle bir jenerat├Âr yaz─▒p, bu jenerat├Âre alfabeyi kullanarak 4 harfli ve 5 harfli kelimeleri ├╝retmeyi deneyen birisi ile uzun s├╝re yaz─▒┼čm─▒┼čt─▒m.

Jenerat├Âr bir 2 g├╝n ├žal─▒┼čt─▒ktan sonra o g├╝n i├žin var olan hard diski doldurarak yar─▒da b─▒rkam─▒┼čt─▒.

Ben de yaz─▒da sanki bu dili icat edenlerin de T├╝rkler olmad─▒─č─▒ vs gibi ifadeleri yaz─▒n─▒n ana fikriyle ├želi┼čiyor buldum. Ancak dilin matematik mant─▒─č─▒n─▒ ku┼čbak─▒┼č─▒ bak─▒p ifade etti─či sistematik bir yakla┼č─▒m─▒ var.


 


To report site rules violations or get help, contact a site moderator:


You can also contact site staff by submitting a support request »

T├╝rk├že'nin Matemati─či

Advanced search







Wordfast Pro
Translation Memory Software for Any Platform

Exclusive discount for ProZ.com users! Save over 13% when purchasing Wordfast Pro through ProZ.com. Wordfast is the world's #1 provider of platform-independent Translation Memory software. Consistently ranked the most user-friendly and highest value

More info »
SDL Trados Studio 2017 only ÔéČ435 / $519
Get the cheapest prices for SDL Trados Studio 2017 on ProZ.com

Join this translatorÔÇÖs group buy brought to you by ProZ.com and buy SDL Trados Studio 2017 Freelance for only ÔéČ435 / $519 / ┬ú345 / ┬ą63000 You will also receive FREE access to Studio 2019 when released.

More info »



Forums
  • All of ProZ.com
  • Term search
  • Jobs
  • Forums
  • Multiple search