Bağlamsızlık
Thread poster: Nizamettin Yigit

Nizamettin Yigit  Identity Verified
Turkey
Local time: 05:16
Dutch to Turkish
+ ...
Apr 1, 2007

Merhabalar,

Son bir kaç srudan birinde de bir şekilde gündeme geldi. Bağlamın olmaması veya verilmemesi Sözkonusu olabiliyor.

Bazan bağlam gerçekten olmayabiliyor. Örnek. Nuray Şark geçenlerde bir excell dosyasından bir kaç soru sormuştu da gerçekten ekleyecek bir şeyi yoktu.


Bana göre eğer soran fazla bağlam vermeyip düşünce çeşitlemelerini görmek istiyorsa bunu belirtmeli sona doğruda da bağlamı verip durumu değerlendirmeli. Her ne kadar sorulan soruya cevap bulunmakla sınırlı gibi görünse de burada el birliğiyle verilen cevaplar soruyu soran da cevabı veren de ben olmasam da ortak bir çaba ile doğru bir karşılık bulmaya araç sağlayan proz.com un bu kısmında
bağlamsızsınız ya da bağlam yok ifadesine hoşgörüm yoktur.

Bu konuda siz prozdaşlar neler düşünüyorsunuz.

Sağlıcakla,

N. Yigit


Direct link Reply with quote
 

Balaban Cerit  Identity Verified
Turkey
Local time: 05:16
English to Turkish
+ ...
katılıyorum Apr 1, 2007

Bazı istisnai durumlarda bağlam vermek gerçekten mümkün olmuyor. Bu tür durumlar dışında kalan tüm sorularda bağlam belirtmek soru soranın menfaatine. Zira aynı ifadenin değişik bağlamlarda farklı şekillerde çevrilebileceği belli; bunun tartışılacak bir tarafı yok.

Ama dediğiniz gibi, "fazla bağlam vermeyip düşünce çeşitlemelerini görmek" soru soranın hakkı olmalı; bunu belirtmesi yeter.

İstisnai durumlar için (yani bağlam vermenin gerçekten mümkün olmadığı durumlar) benim tercihim ise; elimdeki metinlerde bir bağlamı olmayan ve de anlaşılmayan terimleri doğrudan ajansa/müşteriye sormak. Ne de olsa, bana açıkça anlaşılır bir metin sunmak onların görevi.


Direct link Reply with quote
 
Leyal  Identity Verified
Local time: 04:16
German to Turkish
+ ...
İlgili alanların doğru şekilde kullanılması Apr 1, 2007

Merhaba Nizam,

Adımı okuyunca kendimi yaramazlık yapmış ve yakalanan küçük bir çocuk gibi hissettim bir an...

Bağlam tabii ki çok önemli. Ama şu da var: Genel ve özel alan belirterek - hatta ilgili alana ek bilgi girerek - zaten bağlam belirtmiş olmuyor muyuz? Atıyorum, "Insider dealings"in karşılığı aklıma gelmiyor ve KudoZ'u kullanarak sizlere danışmaya karar veriyorum. Bunun için ne yapıyorum? Soru sor sayfasına gidip öngörülen şekilde ilgili alanları dolduruyum. Sonuç olarak da şöyle bir şey çıkıyor:
Alan: Hukuk
Özel alan: Sözleşmeler
Ek bilgi alanı: Codes of conduct/Davranış kuralları
Terim: Insider dealings

Şimdi ayrıca ifadenin geçtiği cümleyi de vermeme gerek var mı gerçekten? Bence hayır. Çoğu durumda sunulan alanları doldurarak da yeterince bağlam temin edilebilir. Anlatmak istediğim, "soru sorma bilincini" geliştirmeye çalışmak güzel bir girişim; buna diyeceğim bir şey yok. Ama bence bu işe ilgili alanların doğru şekilde kullanmasıyla/doldurulmasıyla başlanmalı...

Not: Bu yazdıklarım edebi metinler için geçerli değil tabii.

Sevgiler,
Nuray


Direct link Reply with quote
 

chevirmen  Identity Verified
Turkey
Local time: 05:16
English to Turkish
+ ...
Bağlam zorunluluğu Apr 2, 2007

Sorulan sorularda bağlam verme veya vermeme keyfiyetinin bence sorana bırakılması daha doğru olur.

Sonuçta önerilerimizi yaptığımız kişi Soran'dır, talebinin ne kadar karşılanıp karşılanmadığını ancak Soran şahıs tespit edebilir.

Ancak, bu konuda belirli alanları doğru doldurması gerekebilir. Bu da zaman zaman yapılamayabiliyor.

Diğer yanda, cevap veren bizler olarak, bağlam isteme keyfiyetine sahibiz. İsteyelim, Soran vermek isterse verir, vermezse isteyenin bir yüzü vermeyenin iki yüzü kara.

Nihayetinde, dediğim gibi bu sorular hep bir ihtiyaca istinaden soruluyor ve sorulara verilen puanlamalarda, tabir öneren kişi ile ilgili düşünce, verdiği yanıttan daha etkili oluyor.

Bağlam konusunu tartışmadan önce, bu konuya ilişkin olarak Soran'ın, tabir önerisi getirenler hakkındaki tarafsızlığı, tarafsız bakabilmesi konusunu tartışıp bunu aşarsak, bağlam verme vermeme gibi ufak tefek konuları daha kolay aşabileceğimize inanıyorum.

Buradaki herkes tercüman (bazı soru soranlar hariç, ki onlar da zaten üye değil) ve en son soruda, moderatörün Soran'a bağlam vermemesine dair yorumu bile bizim birbirimize karşı salvo atışı yapacak kadar yay yüklü olduğumuzu gösteriyor. Buna ben de dahilim. Ancak, burada da ellerini vicdanlarına koyarak konuyu ifade edecek arkadaşlar çıkacaktır.

Ankara'dan sevgiler


Direct link Reply with quote
 

Aysun Demir
United Kingdom
Local time: 03:16
English to Turkish
+ ...
O Uzak Ay: Eski(t)meden inmek lazım şehre ince fikrimce... Apr 4, 2007

Arkadaşlar,

burası ticari bir site değil mi?

Eğer yanılıyorsam, adımın önündeki mavi kurdela için para ödemiyor olurdum.

Dolayısıyla, hepimiz Proz'un müşterisiyiz. Burada 'hizmeti satın alanlar' olarak, belli tüketici haklarımız var. Bunlardan en önemlisi de burayı, HUZURLU bir şekilde kullanmak...
Bu hepimizin en doğal hakkı...

Kudoz'da yaşananlar hiç hoş değil...

Bağlam yoksa, yanıtlamazsınız. Bağlam vermemek kimsenin haklarını ihlal etmiyor, soruyu soranın doğruya yaklaşma ihtimalini azaltıyor o kadar.


...'eskimeden inmek lazım şehre ince fikrimce'..


hem eskimeden,
hem eskitmeden!

Aysun


Direct link Reply with quote
 

Özden Arıkan  Identity Verified
Germany
Local time: 04:16
Member
English to Turkish
Soruyu soran bağlam vermek zorunda Apr 5, 2007

Bu bilgiye ulaşmak güç değil. Kudoz kurallarında ve Kudoz'un "Hakkında/About" bölümünde yazıyor.
http://www.proz.com/siterules/kudoz_asking/2.4#2.4
Sufficient context must be provided with each question. When there is no context, the subject area and type of document should be indicated. It can be helpful to enter sentences or paragraphs where the term in question occurs.


http://www.proz.com/index.php3?sp=about/kudoz&show_mode=kudozrules
Sufficient context must be provided with each question. When there is no context, indicate the subject area and type of document. It can be helpful to enter entire sentences or even paragraphs where the term(s) in question occur. Appropriate general and detailed fields indicating the context must be chosen from the dropdown menus. Avoid choosing "Other" when there is a more appropriate field.



Bunları ilk kaynağından vermiş olmak için İngilizcelerini kopyaladım; yoksa her ikisinin de Türkçe dahil pek çok dilde çevirisi var.


Kudoz kuralları, Kudoz Kurallarını Oluşturma Yüksek Kurulu tarafından belirlenmiyor. Tamamı, kullanıcıların, yani bizlerin, istek ve önerileri, forumlarda tekrar tekrar açılan tartışmalar, site yönetimine yapılan başvuru ve öneriler sonucunda formüle edildi. Forumlarda duyuruldu ve kullanıcıların tartışmasına açıldı. Sayfa sayısı 30'ları 40'ları bulan forum tartışmalarındaki ekleme, düzeltme, değişiklik vb'ler de uygulanarak yayınlandı.

Herkes bütün kuralları beğenecek diye bir şey yok. Bu zaten mümkün de değil. Benim de beğenmediğim site kuralları var. Ama kullanıcı olarak da, moderatör olarak da bunlara uymak ve bunları uygulamak durumundayım. Aynısı hepimiz için geçerli.

Beğenilmeyen kurallarla ilgili olarak ne yapılabilir? Forumlarda tartışma açılabilir; buradansa genel forumlarda bu daha mantıklı olur, mesela Proz.com Suggestions forumunda veya konu Kudoz'la ilgili olduğuna göre Kudoz forumunda. (Forumları özellikle öneririm, çünkü daha geniş bir düzlemde ve uluslararası planda çevirmenlerin bağlam konusuna nasıl yaklaştığı konusunda da zihin açıcı olacaktır.) Bir Support Ticket ile doğrudan site yönetimine öneri götürülebilir. Yine aynı yöntemle editör ve/veya moderatör olmak için de başvuruda bulunulabilir. Bu tür işlevlerin kazanılması, değiştirmek istediğiniz kurallar doğrultusunda daha geniş ve daha etkili biçimde çalışma, lobi yapma olanağı sağlar. Bir şeyi değiştirmek istiyorsanız, en etkili yol, o şeyin içine girmektir.

Şöyle biraz sürreal bir yol da mümkün tabii. Bir toplu dilekçeyle site yönetimine başvurarak deriz ki, "Biz Türkçe topluluğu olarak site kurallarını istemiyoruz, bunlar bizim bünyemize aykırı. Dolayısıyla burada da dünyadan muaf tutulmayı seçmekteyiz." Ancak bu istek kabul edilse bile, uluslararası bir Web sitesi gibi sınır kapılarının olmadığı, herkesin elini kolunu sallayarak her istediği yere girip çıktığı bir yerde bunun ne kadar pratik değeri olur, bilmiyorum.

Ama asıl mesele şu ki, hangi yol tutulursa tutulsun, bu kurallar durduğu müddetçe bunlara uymak zorundayız. Şu anda geçerli olan kurallara göre de Kudoz'da soru soranın isterse bağlam vermek, istemezse vermemek gibi bir hakkı ve lüksü yok. Bununla bağlantılı olarak da moderatörlerin, bağlam sağlamayan kullanıcılara bu konuda açıklama yapma, uyarıda bulunma, kulak asmayanlara da gerekirse blok koyma gibi bir hakkı var. Bu, dışarıdan soru soranlar için de geçerli, mavi kurdele takan veya takmayan kullanıcılar için de. Öte yandan, mavi kurdele satın alanlar Proz.com'un müşterisi tabii; ancak bu durum, kimseyi moderatörlerin veya Kudoz sorularına yanıt verenlerin müşterisi yapmıyor, dolayısıyla da Kudoz'da veya başka bir yerde site kuralları konusunda bir ayrıcalık kazandırmıyor, mavi kurdele. Zira, mavi kurdelelerinden anlaşılabileceği gibi, moderatörlerin önemli bir kısmı da Proz.com'un müşterisi. Mesele paraysa, şöyle de düşünülebilir: Mavi kurdele takan biri Proz.com'a para ödüyor. Bu kişi aynı zamanda moderatörlük ve/veya Kudoz'da editörlük gibi bir işlev üstlenmişse, o paranın üstüne bir de zaman ve enerji veriyor. Onların hakkı olan huzura ne dersiniz?


***************

Bağlam meselesiyle ilgili olarak benim düşündüklerim ise şöyle: Dört beş yıllık site ve Kudoz deneyimime dayanarak, belki bazılarına tuhaf gelse de, bağlam vermemenin en önemli nedeninin, bağlamın ne olduğunu bilmemek ve anlamamak olduğunu söyleyeceğim. Galiba "bağlam"a soyut bir kavram olarak yaklaşılıyor bazen. Bir örnek: Arkadaşımız forum konusu açmış. Kudoz'da durmadan kendisinden bağlam isteyenlerden şikâyetçi. Diyor ki, "Ben oyun yerelleştirme yapıyorum. Oyunlardaki karakterlerin özellikleriyle ilgili kısa kısa açıklamalar, terimler geçiyor. Bunların çevirisiyle ilgili yardım istiyorum, bana bağlam diye tutturuyorlar." Bu arkadaşın Kudoz sorularına yanıt vermek durumunda kalanların da foruma katılmasıyla anlıyoruz ki şu yukarıda tırnak içinde yazdığım bilgilerin hiçbirini, yani bağlamı sorduğu sorularda vermemiş. Ve forumda hâlâ, "ben edebiyat çevirisi yapmıyorum ki, benden ne bağlamı istiyorsunuz" diye diretiyor

Bir başka neden: Konuyu bilmemek, konuya hâkim olmamak. Kudoz'da bir hukuk terimi sormuştum. Hukuk çevirmeni değilim, nitekim o terim de başka bir konudaki çeviride karşıma çıkmıştı. Bilmediğim bir alan olduğu için hukuk çevirmeni olan herkese sorunun gayet aşikâr olduğunu varsaymışım. Oysa verilen cevaplardan ve "sorana sorun" alanındaki notlardan anlaşıldı ki verdiğim açıklama yetersiz ve yanıltıcı. Nitekim ben istenen açıklamaları verdikten sonra, herkes yanıtını ve/veya yanıtlara yazdığı "görüş"ü değiştirdi. İstenen açıklamaları vermemeyi "seçseydim", çevirimde yanlış terim kullanmış olurdum. Bu benim sorunum olurdu. Ama aynı zamanda, bana yardım eden insanlara saygısızlık etmiş, Kudoz'un yazılı kurallarını da, yazısız adap ve kültürünü de çiğnemiş olurdum. Bu da hepimizin sorunu olurdu.


Yaklaşımla, bakış açısıyla, tutumlarla ilgili daha köklü nedenler de var tabii. Bunların en önemlisi, Kudoz'a nasıl bakıldığıyla ilgili. Şöyle bakabilirim: Bu bir terim yardımlaşma sistemi. Şu içinde bulunduğum anda bir çeviri sorununun, çevirmenler tarafından elbirliğiyle çözülmesini sağlayacak. Daha geniş bir zaman perspektifinden bakınca da, bir açık kaynak terminoloji veri tabanı. Bugün benim sorduğum soru, önerilen çözümlerle, sağlanan referanslarla, bu sayfadaki tartışmalarla yarın bir başkasına da yardım sağlayacak. Veya şöyle bakabilirim: Burada çevirmenler dörder dörder puan toplamak için yarışıyorlar. Ben de soru sorarak yarışmayı devam ettiriyorum, onlara soru yanıtlama, yani puan toplama şansı sunuyorum. Böyle bakıyorsam, yanıt verecek olanların benden bir şey istemesi tabii ki bir nevi densizlik olarak görünür gözüme. Ne istiyorsun benden ya? Daha önce de sordun, vermedim işte cevap. Anlasana.

Ve tabii yaptığım işe ne şekilde baktığımla da ilgili: Buna bir meslek olarak bakarım ve elimden gelenin en iyisini (buna başkalarının yardım potansiyelini en iyi şekilde kullanmak da dahildir) yapmadıkça o işi içime sindiremem. Veya, şuraya ne koyacağımı bilemedim, biri bir şey söylesin, alayım yazayım da gitsin... diye bakarım. Bağlam vermek ne kelime, sorduğum sorunun alanını bile doğru dürüst yazmam "Other" var işte. Hatta önceki soruda girmişim işte, soru formu hafızaya kaydetmiş, bakmadan aynısını gönderiveririm. Düzeltecek olanlar düzeltsin, işleri ne? Bu "Dişçilik" terimini "Elektrik" kategorisinde göndermiş olduğum için sözlükte bulamayacakların derdi de beni ilgilendirmez.

Belki daha köklü bir kültürel tutumla, Roma'da vatandaş olmak ile kendi köyünde hükümdar olmak arasında yapılan seçimle de ilgili. Birincisini seçiyorsam, kullandığım bir sistemin kurallarını öğrenir ve bunlara saygı gösteririm. Vermeden almaya çalışmam. Ama vermişsem de, almaya çalışırım. Kullandığım sistemde belli bir anda meydana gelen bozulma, doğrudan beni etkilemese de, beni ilgilendirir. İkincisini seçmişsem, atımın sırtına kurulur, ancak bir atın dört ayağını sığdıracağı büyüklükteki hükümdarlığıma hükmederim. Kimse de bana bir şey soramaz, şunu şöyle yapma da böyle yap, diyemez. Diyenin de mutlaka benimle bir derdi var demektir.



Velhasıl, aslında bu bağlam meselesi sitede çok fazla tartışılmış bir konudur. Daha geniş bir açıdan bakabilmek için genel forumlara bir göz atmak yararlı olabilir. Hatta, ilgilenenlere, "context", "Kudoz" vb kelimelerin çeşitli bileşimleriyle bir forum araması yapmalarını da öneririm. Bağlam meselesiyle ilgili olarak forumlarda okuduğum en sağlam laflardan biri de, nerede ne zaman okuduğumu şimdi hatırlamıyorum, aşağı yukarı şöyleydi: Kudoz'da bir çevirmeni değerlendirecekseniz, yanıtlarının değil, sorularının kalitesine bakmalısınız.


Direct link Reply with quote
 

Serdar Oncu  Identity Verified
Turkey
Local time: 05:16
Member (2006)
English to Turkish
+ ...
Üslup! Apr 6, 2007

Madem konu kudoz, biraz alakasız olsa da ben de bir sıkıntımı dile getirmek istiyorum...

Chevirmen ve Aysun Demir çok haklı. Bence burada soru soranlar da, cevaplayanlar da, moderatörler de, peer comment verenler de üsluplarına dikkat etmek zorundalar. Asosyal bir ortamda çalıştığımız bir gerçek, o zaman neden burayı daha etkili bir şekilde kullanmıyoruz? Sonuçta 4 kudoz puanını kimin aldığının ne önemi var.

Kısacası kimsenin ukalalık yapmaya, soru soranın/cevaplayın/peer comment verenin bilgisini, kararlarını vs. eleştirmeye/değerlendirmeye, bilirkişiliğe soyunmaya hakkı yok. Zaten öyle birşey olsaydı Kudoz yerine "Bilmemkimin terminoloji hayratı" diye bölümler olurdu, sorunuzu sorar, yanıtınızı alır, "ölmüşlerinin canına deysin" der işinize devam ederdiniz. Teknik terimlerde bağlam doğru şekilde verilse bile, metnin hedef kitlesini yakından tanımıyorsanız, % 100 doğru yanıt verdiğinizden emin olamazsınız.

Bir soruyu cevaplayan bir kişiye agree / disagree verince, zaten ona "bence senin önerdiğin doğru / doğru değil" demiş oluyorsunuz. Bir de "sen bu işi bilmiyosun, cevabın yanlış, kendini geliştir, öğrende gel, yaklaştın, aferim güzel yanıt verdin" tarzı yorumlara ne gerek var. Zaten bildiğim kadarıyla kudoz kurallarına göre konu dışı / kişilere yönelik yorum yapmak yasak, yani konu ne ise onun hakkında yorum yapabilirsiniz, kişilerin bilgilerine vs. yorum yapamazsınız, ama bu konuda ilgili sorularda moderatörler tarafından bir uyarı yapıldığına rastlamadım.

Kişilere ve bilgilerine vs. yönelik yorum yapılmamasının ve yapılan yorumların "bence", "olabilir", "..düşünüyorum" şeklinde yapılmasının daha doğru ve şık olacağını düşünüyorum. Herkes (ben de dahil) bu konuda daha titiz olsa, daha çok katılımlı ve daha verimli bir kudoz ortamının oluşabileceğini düşünüyorum. Burada öyle acımasız bir ortam var ki insanlar soru sormaya, sorulan sorulara cevap vermeye, hatta forumlara yazı yazmaya korkuyo, çünkü birinin çıkıp kendisine, bilgisine vs. laf yetiştireceğini, hatta ne anlattığına bakmaksızın yazısındaki yazım hatalarını düzelteceğini biliyor. Bu da katılımı azaltıyor.. Neyse yazı çok uzun oldu, kimse okumayacak:), sonra devam ederim...

İlgili bazı kudoz kuralları:
To disagree, one must enter linguistic justification. Personal comments are strictly prohibited.

Users may not discourage others, in any way, from using the KudoZ service to ask, answer or otherwise participate in the KudoZ terms help process.

Commenting on an asker's profile, his/her decision to post a certain question, to grade a certain way, or to make a certain glossary entry, is strictly forbidden.


Direct link Reply with quote
 

Nizamettin Yigit  Identity Verified
Turkey
Local time: 05:16
Dutch to Turkish
+ ...
TOPIC STARTER
Ekleme Apr 6, 2007

Serdar Oncu haklı belki ama ben soru soran, cevaplayan veya katılıp katılmamadaki üslup değildi amacım.

Bağlamsız olarak soru cevaplanmaz mı? Cevaplanır tabi. Ama sorugerçekten kolay olsa zaten soru soran sormaz.

Benim kaygım bu eksiklikten dolayı soruya verilecek yanlış veya eksik cevabın kayda geçmesi.

Sonuçta Kudoz'u güvenilir bir kaynak olsun diye oluşturmuşlar ve bu kaynakta sallapati unsurların olması beni rahatsız eder.

Aysun ve Nuray'ın söylediği konunun etik ve nezaket tarafı var elbet. Ama o zaman kişi zaten çizgisini ona göre çizer. Diyelim bir defa yanıldı.. Her defasında anılmaz ama.

Bu nedenle kaynaktaki kaliteyi artırmanın yolu Kudoz kurallarına ve bu işin raconuna uygun şekilde soru sormak ve yanıt vermek.

Bazen ben de uymayabiliyorum. Bu gerçek. Hepimiz insanız. Ama amaç güzel bir ürün oluşturmak ve hatalı unsurları azaltmak.

Yanılıyor muyum?


Direct link Reply with quote
 

Özden Arıkan  Identity Verified
Germany
Local time: 04:16
Member
English to Turkish
Yanılmıyorsun Apr 6, 2007

Aslında Serdar Öncü'nün mesajıyla ilgili bir şeyler yazmak istiyorum, hatta moderatör olarak bu foruma katılan tek kişi olduğuma göre yazmam da gerekiyor. Asıl meseleye dokunan o çünkü, ancak oradan bir yerlere varabiliriz. Fakat senin, "Ben bu konuyu bağlam meselesini konuşmak için açmıştım" şeklindeki uyarına da hak veriyorum ve konuyu dağıtmak istemiyorum.

Dolayısıyla, Serdar Bey, genel olarak Kudoz'la ilgili bir konu açalım mı / açar mısınız? Ne dersiniz?


Direct link Reply with quote
 

Serdar Oncu  Identity Verified
Turkey
Local time: 05:16
Member (2006)
English to Turkish
+ ...
Çok iyi olur Apr 6, 2007

Doğru söylüyorsunuz, ilk yazımın başında da belirtiğim gibi Nizamettin Bey'in açtığı konuyu dağıtmış oldum, kusura bakmasın. Yeni bir konu açmak daha yerinde olacaktı. İsterseniz benim yazımı kopyalayarak konuyu siz açın, çünkü benim söyleceklerim şimdilik bu kadar. Sizin ve (Nizamettin Bey'in dediği gibi) diğer prozdaşların bu konu hakkında ne düşündüğünü ve prozdaki her kural çok sıkı şekilde uygulanırken neden bahsettiğim kuralların hiç uygulanmadığını gerçekten merak ediyorum. Bağlamsızlık konusuna verdiğim geçici rahatsızlıktan dolayı herkesten özür diliyorum...

Direct link Reply with quote
 


To report site rules violations or get help, contact a site moderator:


You can also contact site staff by submitting a support request »

Bağlamsızlık

Advanced search







SDL MultiTerm 2017
Guarantee a unified, consistent and high-quality translation with terminology software by the industry leaders.

SDL MultiTerm 2017 allows translators to create one central location to store and manage multilingual terminology, and with SDL MultiTerm Extract 2017 you can automatically create term lists from your existing documentation to save time.

More info »
Déjà Vu X3
Try it, Love it

Find out why Déjà Vu is today the most flexible, customizable and user-friendly tool on the market. See the brand new features in action: *Completely redesigned user interface *Live Preview *Inline spell checking *Inline

More info »



Forums
  • All of ProZ.com
  • Term search
  • Jobs
  • Forums
  • Multiple search