International Translation Day 2017

Join ProZ.com/TV for a FREE event on September 26-27th celebrating International Translation Day! 50+ hours of content, Chat, Live Q&A & more. Join 1,000's of linguists from around the globe as ProZ.com/TV celebrates International Translation Day.

Click for Full Participation
KudoZ home » English to Greek » Zoology

cuspule

Advertisement

Login or register (free and only takes a few minutes) to participate in this question.

You will also have access to many other tools and opportunities designed for those who have language-related jobs
(or are passionate about them). Participation is free and the site has a strict confidentiality policy.
13:28 Jul 24, 2005
This question was closed without grading. Reason: Other

English to Greek translations [PRO]
Zoology
English term or phrase: cuspule
Ανατομία Ταραντούλας:
they have hundreds of black studs around their mouthparts.
Scientists call them cuspules and they’re used to crush food.
xxxkotoula
Advertisement


Summary of answers provided
5 +6[not for grading]Katerina Nikopoulou
3 +1μικρό φύμα (;)
Nick Lingris
2 +2σμήριγγαVassilis Korkas


Discussion entries: 13





  

Answers


2 hrs   confidence: Answerer confidence 2/5Answerer confidence 2/5 peer agreement (net): +2
σμήριγγα


Explanation:
Αρχικά να πω ότι συμφωνώ απόλυτα με την ανάλυση του Νίκου και ειδικά με τους ενδοιασμούς του για το φυμάτιο σε σχέση με το tubercle.

Μια απόδοση που πιθανολογώ ότι μπορεί να ταιριάζει με βάση την ανατομική περιγραφή της αράχνης στην ΠΛΜ είναι η σμήριγγα. Το εγκυκλοπαιδικό λεξικό της ΠΛΜ δίνει μεταξύ άλλων τον εξής ορισμό για τη λέξη: τριχόμορφος χιτινώδης σχηματισμός ορισμένων ασπόνδυλων.

Τονίζω το "πιθανολογώ", σίγουρα θα χρειαστεί διασταύρωση με κάποιον ειδικό.



--------------------------------------------------
Note added at 3 hrs 23 mins (2005-07-24 16:51:14 GMT)
--------------------------------------------------

Παραθέτω κι άλλον έναν ορισμό για τις σμήριγγες, τον πρώτο από τους τρεις που έχει το λεξικό της ΠΛΜ: σκληρή τρίχα ορισμένων θηλαστικών, όπως του χοίρου, του αγριόχοιρου, κ.λπ. Με άλλα λόγια, είναι τρίχα στα θηλαστικά αλλά είναι κάτι \"τριχόμορφο\" στα ασπόνδυλα.

Οι τρίχες που εκτοξεύει μία αμυνόμενη ταραντούλα ονομάζονται utricating hairs:
http://www.reptilesalonica.com/gts-general.html
http://www.spyda-webb.co.uk/hairs.html

--------------------------------------------------
Note added at 3 hrs 24 mins (2005-07-24 16:52:45 GMT)
--------------------------------------------------

Συγνώμη Νίκο, μόλις είδα το σχόλιό σου για τις utricating hairs.

Vassilis Korkas
United Kingdom
Local time: 14:00
Native speaker of: Native in GreekGreek

Peer comments on this answer (and responses from the answerer)
agree  Elena Petelos: http://river.bio.auth.gr/river/hellenic/keys/macro2/key.htm (βεντούζες ή σμηριγγοειδείς προεξοχές). Από πλευράς του πόσο κατανοητό είναι για τον μέσο ακροατή, φαντάζομαι όσο και το φύμα ή to cuspule.
46 mins

neutral  Nick Lingris: Όχι, τούτο εδώ πρέπει να είναι το urticating hair. http://en.wikipedia.org/wiki/Urticating_hair
46 mins

agree  Katerina Nikopoulou: Σίγουρα συμφωνώ με τον όρο "χιτινώδης σχηματισμός", τον οποίο ανέφερες πολύ πριν από εμένα.
18 hrs
Login to enter a peer comment (or grade)

1 hr   confidence: Answerer confidence 3/5Answerer confidence 3/5 peer agreement (net): +1
μικρό φύμα (;)


Explanation:
Ο όρος είναι πρόσφατος και εξειδικευμένος, γι’ αυτό δεν υπάρχει σε αγγλικά λεξικά, πολύ λιγότερο σε ελληνικά.
Στο διαδίκτυο υπάρχουν μόνο 276 σελίδες με cuspules, αγγλικές και γαλλικές, και άλλες τόσες με cuspule.
Η λέξη cuspule είναι εμφανώς υποκοριστικό του cusp.

Το cusp στα δόντια είναι *φύμα* στα ελληνικά: (ΛΚΝ) φύμα = (ιατρ.) 1. εξόγκωμα, πρήξιμο, όγκος που αναπτύσσεται επάνω στο δέρμα. 2. προεξοχή στα κόκαλα ή στα μαλακά μόρια του σώματος. (ΠΑΠΥΡΟΣ) φύμα = προεξοχή της μασητικής επιφάνειας του δοντιού. (OED). cusp = A projection or protuberance upon the crown of a tooth. (ENCARTA) a ridge on the grinding surface of a molar tooth that helps in grinding and chewing food.

Για τα cuspules στα θηλαστικά βρίσκω:
cusp: pointed or rounded protuberance on the occlusal surface of a tooth.
cuspules: small accessory cusps on teeth.
Αλλού: Teeth (if present) are differentiated into incisors, canines and postcanines, and more complexly constructed postcanines carry additional cuspules.
Μικρά βοηθητικά φύματα, δηλαδή.

Στις αράχνες και ειδικότερα στις ταραντούλες είναι δοντάκια πάνω στα οποία λειώνουν το θήραμα.

Το λογικό ελληνικό υποκοριστικό του φύματος θα ήταν το ήδη υπάρχον φυμάτιο. Ωστόσο:
φυμάτιο = (ιατρ.) βλάβη σε ιστούς και όργανα ενός οργανισμού που προκαλείται από τη φυματίωση.
Εδώ το πρόβλημα είναι ότι έχουμε τη λέξη φυμάτιο να μεταφράζει ήδη το tubercle της ιατρικής (φυματίωση, tuberculosis) και το tubercle ή nodule της βοτανικής.

Ωστόσο:
Σαύρα της οικογένειας των γκεκονιδών, που περιλαμβάνει πολλά είδη χερσόβιων ερπετών. Η κοιλιά της σκεπάζεται με φολίδες και η ράχη της με κεράτινα φυμάτια.

Υπάρχει και πρόσθετο πρόβλημα. Στο κείμενό σου λέει:
they have hundreds of black studs around their mouthparts. Scientists call them cuspules and they’re used to crush food.
Οι επιστήμονες ονομάζουν αυτές τις προεξοχές «φυμάτια» (cuspules) και χρησιμεύουν για να λειώνουν οι ταραντούλες την τροφή τους.

Στην Ελλάδα τις ονομάζουν κάπως οι επιστήμονες; Αν δεν έχει καθιερωθεί κάποιος όρος, δεν είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί αυτή η διατύπωση. Οπότε η πρότασή μου θα ήταν:
Οι επιστήμονες ονομάζουν αυτές τις προεξοχές cuspules («φυμάτια», μικρές προεξοχές) και χρησιμεύουν για να λειώνουν οι ταραντούλες την τροφή τους.

Και αν σε φοβίζουν τα φυμάτια (όσο κι εμένα):
cuspules (μικρά φύματα, προεξοχές)…

Αν δεν σου αρκούν αυτά, τηλεφωνείς αύριο στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο και ζητάς να μιλήσεις στον αραχνολόγο τους.


--------------------------------------------------
Note added at 3 hrs 35 mins (2005-07-24 17:03:14 GMT)
--------------------------------------------------

ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:
Καλό είναι, απαραίτητο μάλλον, σε μια ερώτηση να αναφέρονται τα συμφραζόμενα αλλά και το μέσον για το οποίο προορίζεται το μετάφρασμα. Από τη δική μας μεριά, θα πρέπει πρώτα απ\' όλα να αναζητούμε μια απόδοση κατάλληλη για λεξικά, εγκυκλοπαίδειες, μελέτες κ.λπ., αλλά αν το μετάφρασμα προορίζεται για μυθιστόρημα ή για υπότιτλους (σε θρίλερ ή σε ντοκιμαντέρ), θα πρέπει να το γνωρίζουμε για να μπορούμε να προτείνουμε και το χειρισμό που θα θεωρούσαμε κατάλληλο σε κάθε περίπτωση.


--------------------------------------------------
Note added at 5 hrs 9 mins (2005-07-24 18:37:21 GMT)
--------------------------------------------------

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ:
Ας υποθέσουμε πως μας ζητούν να δώσουμε εμείς πρώτοι έναν ελληνικό όρο για το cuspule. Το φύμα είναι ο ελληνικός όρος για το tubercle, αλλά χρησιμοποιείται και στην οδοντιατρική σαν απόδοση του cusp. Οι άλλες επιστήμες είχαν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν το φυμάτιο ως υποκοριστικό του φύματος. Το ίδιο δικαίωμα έχει και η οδοντιατρική: να ονομάσει δηλαδή το cuspule φυμάτιο -- ή να σταματήσει να ονομάζει φύμα το cusp. Όλα αυτά σε επίπεδο επιστημονικής ορολογίας, όχι σε επίπεδο υποτιτλισμού.

--------------------------------------------------
Note added at 8 hrs 38 mins (2005-07-24 22:06:40 GMT)
--------------------------------------------------

Επάρματα και εκφύσεις υπάρχουν περισσότερα από φύματα. Το έπαρμα είναι το εξόγκωμα. Αν αναζητήσουμε \"έπαρμα\" και \"επάρματα\" στο Γκουγκλ θα δούμε ότι χρησιμοποιείται ο όρος σε πολλές περιπτώσεις.
Στις αράχνες έχουμε τον χιτινώδη εξωσκελετό, οπότε κάθε εξόγκωμά του μπορεί να ονομαστεί χιτινώδες έπαρμα. Δεν σημαίνει ότι θα βλέπουμε έπαρμα και θα σκεφτόμαστε cuspule.
Ο όρος cusp στην αγγλική χρησιμοποιείται στην καρδιά και στα δόντια.
Ο όρος cuspule δημιουργήθηκε ως υποκοριστικό του οδοντιατρικού cusp, και πρόκειται πραγματικά για μικρότερο έπαρμα της μασητικής επιφάνειας του δοντιού. Και στις ταραντούλες, δοντάκια είναι αυτά τα επάρματα!
Στα έντομα καλώς αποδίδεται ως \"χιτινώδες έπαρμα\" αφού δεν τολμούν να πουν φυμάτια.
Ο όρος μπορεί να είναι δόκιμος, ωστόσο δεν παύει να είναι περιφραστικός (απαιτείται η χρήση του \"χιτινώδες\" για να ακριβολογήσει) και, ως εκ τούτου, προσωρινός. Δεν μπορώ δηλαδή να φανταστώ τους οδοντογιατρούς ή τους ειδικούς των θηλαστικών να το λένε \"χιτινώδες έπαρμα\". Κατά πόσο στο μέλλον θα επικρατήσει ακριβέστερη μονολεκτική απόδοση, είναι άλλου παπά ευαγγέλιο.
Αυτά για να μην μπερδεύουμε το \"δόκιμος\" με το \"προσωρινός\".
Και σε κάποιον ορισμό πιο πάνω έχω τη λέξη protuberance. Αυτό είναι το έπαρμα.


Nick Lingris
United Kingdom
Local time: 14:00
Works in field
Native speaker of: Native in GreekGreek
PRO pts in category: 79

Peer comments on this answer (and responses from the answerer)
agree  Vicky Papaprodromou: Θα συμφωνήσω με τις μικρές προεξοχές των δοντιών μόνον, εκτός κι αν έχει περιθώριο να εξηγήσει τη λέξη "φύμα". Δες το σχόλιό μου προς την ερωτώσα.
1 hr

neutral  Katerina Nikopoulou: Καλησπέρα, Νίκο. Δε θα συμφωνήσω, μια και ο όρος περιγράφει υπερπλασίες, που δεν αποτελούν μορφολογικό χαρακτηριστικό. Πηγή: Δέσποινα Νικοπούλου, Καθηγήτρια Γεωπονίας ΤΕΙ Καλαμάτας. // Εδώ, όμως, δεν έχει θέση. Αναφέρομαι στα φυμάτια.
2 hrs
  -> Το φύμα - cusp είναι όρος ΚΑΙ της οδοντιατρικής. // Όχι μόνο τα είδα τα λεξικά, αλλά και τα αναφέρω, και καταθέτω όλους τους σχετικούς προβληματισμούς μου. // Απαντώ και σε επίπεδο ορολογίας σε σημ., αν και εδώ δεν έχει θέση.
Login to enter a peer comment (or grade)

6 hrs   confidence: Answerer confidence 5/5 peer agreement (net): +6
[not for grading]


Explanation:
Κατά πρώτον, θέλω να ξεκαθαρίσω ότι δεν πιστεύω στην υπερ-απλούστευση των όρων – κυρίως στον υποτιτλισμό. Το σκεπτικό ότι το μετάφρασμα απευθύνεται σε κοινό που δεν έχει το επίπεδο να κατανοήσει τη δόκιμη ορολογία, αν μη τι άλλο, υποτιμά τον Έλληνα θεατή.
Ο υποτιτλισμός πολλές φορές αποκλείει την αναλυτική αναφορά, αλλά σε καμιά περίπτωση δε δικαιολογεί την ισοπέδωση της επιστημονικής ορολογίας. Χάριν οικονομίας χώρου (διότι πολλές φορές σε μια σειρά χωρούν από 31 μέχρι και 38 χαρακτήρες) μπορεί να συμπυκνωθεί το νόημα - αλλά ποτέ να παραλειφθεί ο δόκιμος όρος.
Το κοινό μπορεί να μην είναι πάντοτε ειδικευμένο, δεν είναι, ωστόσο, και απλοϊκό. Όσο θα κατανοήσει τον όρο cuspule ο μέσος Αμερικανός άλλο τόσο θα κατανοήσει τη σωστή απόδοσή του ο μέσος Έλληνας.
Επειδή έχω πολλές φορές κάνει την απόδοση για ντοκιμαντέρ πρέπει να πω ότι το feedback που πήρα ήταν και το αντίκρισμα της έρευνας που ήμουν διατεθειμένη να κάνω.
Στην περίπτωσή μας:
Ο όρος "φυμάτιο" δε συνηθίζεται στην εντομολογία. Χρησιμοποιείται κυρίως στη βοτανική και περιγράφει μια υπερπλασία, δηλαδή χαρακτηριστικό που δεν κληρονομείται. Προκαλείται κατά περίπτωση εξωγενώς από άλλο οργανισμό ή από άλλο αίτιο (τραυματισμό). Παράδειγμα: αζωτοφυμάτια σε ρίζες αζωτολόγων φυτών (μηδική, φασόλι κα).
Στην εντομολογία γίνεται αναφορά σε «χιτινώδη επάρματα ή εκφύσεις», που αποτελούν μορφολογικό χαρακτηριστικό του εντόμου, το οποίο μεταβιβάζεται γονοτυπικά στους απογόνους του (μέσω, δηλαδή, του γενετικού του υλικού).
*Χιτίνη: σκληρή ουσία που αποτελεί τον εξωσκελετό των εντόμων, στον οποίο ακριβώς αναφερόμαστε εδώ.

Τον παραπάνω όρο επιβεβαιώνει ο καθηγητής εντομολογίας του ΤΕΙ Καλαμάτας Σταθάς Γεώργιος.





--------------------------------------------------
Note added at 7 hrs 51 mins (2005-07-24 21:19:26 GMT)
--------------------------------------------------

Ο πλήρης όρος είναι ο παραπάνω, αλλά αν χρησιμοποιήσεις τον όρο \"έπαρμα\" νομίζω ότι είναι κατανοητό, εφόσον το \"χιτινώδες\" (ή και \"χιτινισμένο\") αναφέρεται στην ουσία από την οποία είναι φτιαγμένο.
Βλ. και το λεξικό της ΠΛΜ.
Ζητώ συγγνώμη για τον πληθυντικό. Ο όρος είναι στον ενικό.

--------------------------------------------------
Note added at 9 hrs 18 mins (2005-07-24 22:46:04 GMT)
--------------------------------------------------

Δυστυχώς δεν μπορώ να απαντήσω απευθείας στα σχόλια, μια και για κάποιο λόγο πέφτει το σύστημα κάθε φορά που κάνω edit.
Το \"stud\" αποδίδεται, αν δεν κάνω λάθος, με τον όρο \"άκανθα\", εφόσον δεν έχει αισθητήρια.
Βλ. Μπαμπινιώτη και ΠΛΜ.
Επιφυλάσσομαι μέχρι να το επιβεβαιώσει ειδικός.

--------------------------------------------------
Note added at 9 hrs 43 mins (2005-07-24 23:11:10 GMT)
--------------------------------------------------

Προς απάντηση του Νίκου:
Για να μην ξενυχτήσουμε άνευ λόγου και αιτίας, δε θα έμπαινα ποτέ στη διαδικασία να προσπαθήσω να διορθώσω τα συγγράμματα της γεωπονικής.
Κάθε κλάδος έχει τη δική του ορολογία.
Η οδοντιατρική, ξεχωριστός κλάδος και αυτή, έχει τη δική της.
Εδώ πρόκειται για εντομολογία.
Στην εντομολογία έχουν επικρατήσει αυτοί οι όροι, απ\'όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω.
Μένει να τους επιβεβαιώσει και ένας / μία αραχνολόγος.



--------------------------------------------------
Note added at 9 hrs 45 mins (2005-07-24 23:13:49 GMT)
--------------------------------------------------

Προς απάντηση του Νίκου:
Για να μην ξενυχτήσουμε άνευ λόγου και αιτίας, δε θα έμπαινα ποτέ στη διαδικασία να προσπαθήσω να διορθώσω τα συγγράμματα της γεωπονικής.
Κάθε κλάδος έχει τη δική του ορολογία.
Η οδοντιατρική, ξεχωριστός κλάδος και αυτή, έχει τη δική της.
Εδώ πρόκειται για εντομολογία.
Στην εντομολογία έχουν επικρατήσει αυτοί οι όροι, απ\'όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω.
Μένει να τους επιβεβαιώσει και ένας / μία αραχνολόγος.



--------------------------------------------------
Note added at 17 hrs 33 mins (2005-07-25 07:01:24 GMT)
--------------------------------------------------

Καλημέρα και πάλι. Ο όρος \"χιτινώδη επάρματα\" επιβεβαιώνεται ως πλέον δόκιμος και από το διευθυντή του Εργαστηρίου Γεωργικής Ζωολογίας και Εντομολογίας Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κο Εμμανουήλ Νικόλαο.
Δυστυχώς δεν υπάρχει αραχνολόγος στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.


--------------------------------------------------
Note added at 18 hrs 28 mins (2005-07-25 07:56:29 GMT)
--------------------------------------------------

Ζητώ συγγνώμη που κάποια σχόλια εμφανίζονται δύο φορές.
Για κάποιο λόγο κολλάει το πλήκτρο του \"add\".

--------------------------------------------------
Note added at 21 hrs 1 min (2005-07-25 10:29:46 GMT)
--------------------------------------------------

Συμπληρώνω: Η μοναδική αραχνολόγος στην Ελλάδα είναι η δρ. Μαρία Χατζάκη με την οποία συνομίλησα πριν από λίγο (Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης).
Μου εξήγησε ότι οι παραπάνω είναι οι δόκιμοι όροι, με τη διευκρίνιση ότι θα πρέπει να αποδοθούν και τα studs ως ακίδες ή άκανθοι γύρω από το στόμα της ταραντούλας, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα του σχήματος των επαρμάτων.
http://www.mesogios.gr/arxeio/2003/07/15/g01.htm
Την ευχαριστώ ιδιαίτερα για την πολύτιμη βοήθεια.
Ευχαριστώ επίσης τον κύριο Εμμανουήλ και τον κύριο Σταθά.

Νομίζω ότι έχουμε κλείσει από άποψη δόκιμης ορολογίας.



--------------------------------------------------
Note added at 1 day 5 hrs 50 mins (2005-07-25 19:18:42 GMT)
--------------------------------------------------

Διορθώνω ορθογραφικό: όχι \"άκανθοι\", αλλά \"άκανθες\" (ή ακίδες).

Katerina Nikopoulou
Greece
Local time: 16:00
Works in field
Native speaker of: Greek

Peer comments on this answer (and responses from the answerer)
agree  Elena Petelos
12 mins
  -> Thank you, Elena! : )))

agree  Vassilis Korkas: Δεν μπορώ παρά να στηρίξω την άποψη των ειδικών για το χιτινώδες έπαρμα, αυτό κατάλαβα κι εγώ από τη δικιά μου έρευνα. Οι δόκιμοι όροι πρέπει να προτιμώνται ανεξάρτητα από τον τύπο του μεταφράσματος.
22 mins
  -> Ευχαριστώ πολύ, Βασίλη. Σε άλλη περίπτωση θα είχαμε ελλιπή μετάφραση - ή, πιο σωστά, απόδοση.

agree  Nick Lingris: Είπα και το ξαναλέω ότι θεωρώ δόκιμο όρο τα χιτινώδη επάρματα. Το πρόβλημα ξεκινά από τους οδοντογιατρούς που έδωσαν στο cusp την ίδια απόδοση που είχε δοθεί για το tubercle.
1 hr
  -> Καλέ μου Νίκο, δεν αποτελεί προσωρινό όρο, αλλά το δόκιμο όρο. Βραχύτερος δε νομίζω ότι υπάρχει. Ευχαριστώ πολύ! : ))

agree  Vicky Papaprodromou: Eπειδή κι εγώ συμφωνώ σε όσα λες για τους υπότιτλους, διευκρινίζω: ένας δόκιμος επιστημονικός αλλά δυσνόητος όρος, θα πρέπει να έχει επεξήγηση για το ευρύ κοινό ώστε να μην κουράζει.//Προφανώς εννοείς το studs που θα το αποδώσουμε πώς;
1 hr
  -> Ευχαριστώ πολύ, Βίκυ. Δε θεωρώ ότι υπάρχει δυσνόητος όρος, μόνο δόκιμος όρος. Επεξήγηση στον εν λόγω υπότιτλο υπάρχει. Βλ. παραπάνω. : ))

agree  Lamprini Kosma
1 hr
  -> Ευχαριστώ πολύ, Λαμπρινή! : ))

agree  Anastasia Giagopoulou
9 hrs
  -> Ευχαριστώ πολύ, Αναστασία! : ))
Login to enter a peer comment (or grade)




Return to KudoZ list


KudoZ™ translation help
The KudoZ network provides a framework for translators and others to assist each other with translations or explanations of terms and short phrases.



See also:



Term search
  • All of ProZ.com
  • Term search
  • Jobs
  • Forums
  • Multiple search